Για τη παραγωγική ανασυγκρότηση του πρωτογενούς τομέα

Θεσσαλονίκη ΔΕΘ

Από την ομιλία στη Βουλή κατά τη συζήτηση του σ/ν για τη ρύθμιση των αγορών, την αργία της Κυριακής κ.α

Εμείς προσεγγίζουμε τις ρυθμίσεις του ν/σ με βάση τα ζητήματα που αντιμετωπίζουν. Γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια, ιδιαίτερα στα θέματα που έχουν σχέση με τη λειτουργία του αγορανομικού κώδικα, ενός κώδικα που έχει καταντήσει πλέον αναχρονιστικός , ανεπίκαιρος και κυρίως αναποτελεσματικός. Υπάρχουν πολλές διατάξεις του ν/σ που είναι προς την θετική κατεύθυνση. Στην κατ’ άρθρο συζήτηση θα μπούμε και στις επιμέρους ρυθμίσεις που μπορούν να βελτιωθούν κι άλλο, κυρίως σε θέματα που έχουν σχέση με τη διακίνηση, τον έλεγχο και την πιστοποίηση προϊόντων, όπου παρά την καλή πρόθεση φαίνεται ότι πάρα πολλά ζητήματα αφήνονται στις Υπουργικές Αποφάσεις και στις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού.  Δεν πρέπει να παραπέμπονται σε Υπουργικές αποφάσεις ζητήματα που είναι γνωστό ότι ταλανίζουν ευρύτερα το χώρο. Γνωρίζετε ότι η Επιτροπή Ανταγωνισμού μέχρι σήμερα πάντα επεμβαίνει εκ των υστέρων, όταν ουσιαστικά οι επιπτώσεις ήδη έχουν καταμετρηθεί. Πρέπει λοιπόν να δούμε από τώρα, πώς θα κάνουμε πιο αποτελεσματικές όλες αυτές τις ρυθμίσεις.

Όμως η ρύθμιση του άρθρου 16, που αφορά τη λειτουργία των καταστημάτων τις Κυριακές μας αναγκάζει να σταθούμε αρνητικά όχι μόνο στο συγκεκριμένο άρθρο αλλά στο σύνολο του ν/σ. Πρόκειται για την πιο βίαιη μεταβολή που έχει γίνει στη λειτουργία της αγοράς, τουλάχιστον στη μεταπολιτευτική περίοδο.

Δε θα υπάρξουν οφέλη για κανέναν από τους εμπλεκόμενους από τη καταστρατήγηση της κυριακάτικης αργίας. Έχετε μια ιδεολογική εμμονή, η οποία ήταν κυρίαρχη προ δεκαπενταετίας, ότι η απελευθέρωση των ωραρίων θα δημιουργήσει νέο κύκλο εργασιών. Αυτό είχε κάποια βάση την περίοδο ανόδου της παγκόσμιας οικονομίας, δεν έχει καμία σχέση με τη σημερινή πραγματικότητα και μάλιστα η εμπειρία δείχνει ότι έχει αποτύχει πλήρως όπου εφαρμόστηκε στη βόρεια Ευρώπη.

Πολλά τα προβλήματα που έχει αλλά και δημιουργεί η συγκεκριμένη ρύθμιση:

Πρώτο πρόβλημα είναι η αδυναμία να προσδιορίσει γιατί επιλέχθηκαν τα 250 τετραγωνικά μέτρα. Αν παίρνετε ως μέτρο αναφοράς τα ισχύοντα στον ευρωπαϊκό χώρο , εκεί ξεκινούν από 100 τ.μ. και φθάνουν στα 400 κατά περίπτωση, αλλά με διαφορετικά κριτήρια που έχουν να κάνουν με το χαρακτήρα των τοπικών αγορών ή τον τρόπο με τον οποίο έχουν επιλεγεί . Με βάση ποια δεδομένα επιλέγετε τα 250 τ.μ. ως το κριτήριο που διαχωρίζει τη μεγάλη από τη μικρή επιχείρηση;

Δεύτερον, υπάρχουν σοβαρές ενστάσεις, σχετικά με τον περιορισμό του μόνο στις μικρές επιχειρήσεις. Δηλαδή, υπάρχει έντονη φοβία  που στηρίζεται και σε νομολογιακά δεδομένα ότι μια οποιαδήποτε προσφυγή των μεγαλύτερων καταστημάτων, τα οποία θα έχουν έννομο συμφέρον θα οδηγήσει σε μια γενίκευση του μέτρου. Δηλαδή στο άνοιγμα τις Κυριακές και των μεγάλων καταστημάτων με ότι αυτό συνεπάγεται. Και μην ξεχνάτε ότι η κυριακάτικη λειτουργία αποτελεί πάγιο αίτημα των μεγάλων αλυσίδων του λιανεμπορίου με τα ίδια ακριβώς προσχήματα που χρησιμοποιείτε κι εσείς. Ειπώθηκε στην Επιτροπή ότι θα υπάρξουν ασφαλιστικές δικλείδες  αλλά όπως φαίνεται θα υπάρχουν και πολλά αντικλείδια.

Τρίτο πρόβλημα είναι το ποιος αποφασίζει. Ο Αντιπεριφερειάρχης, καλείται αποκλειστικά αυτός εντός τριμήνου και χωρίς κανένα άλλο περιορισμό να αποφανθεί. Δεν προβλέπεται ούτε διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες, ούτε επαρκής χρόνος για αυτό. Κι αν δεν το κάνει, είτε θετικά ,είτε αρνητικά τότε αυτόματα η ρύθμιση ισχύει. Πρόκειται για κοροϊδία. Δεν βλέπετε ότι με μια τέτοια ρύθμιση δεν αφήνετε τον αντιπεριφερειάρχη να βρει  μια λύση συμβατή με τα χαρακτηριστικά του τόπου του; Δεν τον προτρέπετε έμμεσα, ακόμη και δια της παράλειψης να προβεί σε μια καταχρηστική και ακραία χρήση αυτού του μέτρου νομοθετώντας ουσιαστικά το άνοιγμα των καταστημάτων και τις πενήντα δύο Κυριακές;

Το τέταρτο έχει σχέση με αυτούς που αφορά η συγκεκριμένη ρύθμιση και είναι οι φορείς του χώρου (έμποροι, επιχειρηματίες και μαγαζάτορες), οι εργαζόμενοι στο χώρο και οι καταναλωτές. Τους ακούσαμε όλους στην Επιτροπή. Είναι όλοι αντίθετοι.

Αποτελεί μύθο η άποψη της κυβέρνησης ότι θα υπάρξει  αύξηση του τζίρου και της απασχόλησης. Οι καταναλωτές αυτή την περίοδο βιώνουν μια αφαίμαξη του εισοδήματος τους κι εσείς λέτε ότι θα ανεβεί ο τζίρος. Είστε εκτός πραγματικότητας. Τα τελευταία τρία χρόνια έχουμε μια μείωση εισοδημάτων, πάνω από 35%-40%. Δεν αντιλαμβάνεστε τι επιπτώσεις έχει; Γνωρίζετε ότι το υπ' αριθμόν ένα πρόβλημα της αγοράς είναι η ρευστότητα. Δεν υπάρχει αγοραστική δύναμη, για να μπορέσει να λειτουργήσει όλος αυτός ο συγκεκριμένος κλάδος. Ο Έλληνας καταναλωτής δεν προβληματίζεται για το πότε θα ψωνίσει αλλά πως θα μπορέσει να ψωνίσει.

Έρχεστε τώρα εσείς και λέτε ότι όλα όσα αναφέρουν οι αντιδρώντες είναι μύθοι. Είναι μύθος  ότι οι εργαζόμενοι θα υποστούν από τις συγκεκριμένες ρυθμίσεις, μια εκμετάλλευση που ουσιαστικά θα στηριχθεί πάνω σε ένα εργασιακό καθεστώς που θα τους οδηγήσει ακόμα και σε ωρομίσθια μεροκάματα, της τάξης του 1,5 και 2 ευρώ; Δεν υπάρχουν τέτοια ωρομίσθια στην αγορά λόγω θεσμοθέτησης της  ευέλικτης εργασίας; Είναι μύθος ότι και η ίδια, η επιχειρηματική δραστηριότητα θα έχει επιπτώσεις  στο κόστος λειτουργίας της;

Από κει και πέρα, επειδή επικαλείστε ότι ιδιαίτερα τη τουριστική περίοδο θα αυξηθεί ο τζίρος, θέλω να σας αναφέρω ότι τίποτα δεν εμπόδιζε τις περιοχές που έχουν τουριστικό ενδιαφέρον να λειτουργούν τις Κυριακές. Είμαστε ξεκάθαροι η Κυριακή είναι ημέρα αργίας, είναι μέρα της οικογένειας. Η κατάργησή της θα έχει ανθρώπινο κόστος.

Κι έρχομαι στη ρύθμιση που αφορά τις λαϊκές αγορές των παραγωγών. Γιατί τις φέρνετε κι αυτές τη Κυριακή; Ενώ υπάρχει ένα νομοθετικό πλαίσιο που μπορεί να βοηθήσει σε αυτή την κατεύθυνση, γιατί αγνοείτε ακόμη και την άποψη του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων που έχει εισηγηθεί το Σάββατο; Έχει γίνει μια δουλειά σε επίπεδο περιφερειών που αφορά αυτό που λέμε «το αγροτικό καλάθι». Κάθε περιφέρεια έχει το αγροτικό καλάθι. Επίσης έχουν θεσμοθετηθεί οι αγροτοδιατροφικές συμπράξεις. Πως είναι δυνατόν να αγνοούνται όλα αυτά στο σχεδιασμό σας; Δε βοηθάτε να πάρει σάρκα και οστά μια ρύθμιση που σε άλλες χώρες έχει φέρει σε ουσιαστική επαφή τους ντόπιους παραγωγούς με τους καταναλωτές.

Ότι προσπάθειες και να κάνετε στις υπόλοιπες λαϊκές αγορές , έτσι όπως λειτουργούν έχουν μεταβληθεί σε εμποροπανηγύρεις. Δυστυχώς δεν μπορείτε να αντιμετωπίσετε  το παράνομο εμπόριο που κυριαρχεί σε αυτούς τους χώρους.

Θέλουμε να φτιάξουμε ένα θεσμό σε επίπεδο περιφερειακών ενοτήτων, να έχουμε δηλαδή παραγωγούς των συγκεκριμένων περιοχών που να πηγαίνουν μόνον αυτοί σε μια λαϊκή, που θα έχει και την απαραίτητη υποδομή για να μπορέσει σιγά – σιγά να εξελιχθεί σε αυτό που είναι το ζητούμενο. Ο αγρότης παραγωγός να έρχεται σε επαφή με τον καταναλωτή και μέχρι ενός σημείου να του καλύπτει   όλες τις διατροφικές του  ανάγκες. Αυτή η διαδικασία πρέπει να υπηρετεί και ένα στόχο , που είναι η ενίσχυση  της  αγροτικής  δραστηριότητας. Να βοηθήσουμε περαιτέρω να ασχοληθεί περισσότερος κόσμος και να έχει ως  στόχο τη κάλυψη της διατροφικής επάρκειας σε τοπικό επίπεδο. Δηλαδή, να έχουμε παραγωγή αγροτικών προϊόντων μηδενικών χιλιομέτρων προς όφελος και των παραγωγών και των καταναλωτών.

Έρχεστε ξαφνικά και λέτε Κυριακή , το εντάσσετε δηλαδή   μέσα στα άλλα που λέτε για τις Κυριακές χωρίς να έχετε συγκεκριμένο σχέδιο ανάπτυξης του θεσμού. Πάρτε το πίσω και φέρτε τη ρύθμιση για το  Σάββατο. Μην ακούτε άλλους που σας λένε φέρτε το απόγευμα.

Χρειάζεται όμως η Περιφερειακή αυτοδιοίκηση και η τοπική αυτοδιοίκηση να στηρίξουν ουσιαστικά αυτό το θεσμό . Σε μόνιμο χώρο σε κάθε δήμο, ώστε να εξελιχθεί σε μια λαϊκή αγορά ντόπιων παραγωγών που θα έρχονται σε άμεση  επαφή με τους κατοίκους  καταναλωτές της περιοχής προς όφελος και των δύο .

Τα θέματα που συμφωνούμε, αλλά διατηρούμε μια σοβαρή διαφοροποίηση είναι τα θέματα των ποινικών και διοικητικών κυρώσεων. Οι διατάξεις είναι σαφώς υπερβολικές, σχεδόν καταχρηστικές σε ορισμένες περιπτώσεις. Είμαστε σαφώς υπέρ ηπιότερων διοικητικών κυρώσεων, οι οποίες να μπορούν να λειτουργήσουν παραδειγματικά και να οδηγήσουν σε μια καλύτερη εξομάλυνση και συμμετοχή όλων των επιχειρήσεων, στη νόμιμη διαδικασία.

Δεν έχουμε πειστεί για την αφαίρεση των καταναλωτικών οργανώσεων από τον Οργανισμό Λαϊκών Αγορών και θεωρούμε ότι οι καταναλωτικές οργανώσεις πρέπει να εκπροσωπούνται παντού, ακόμα και στις μεταφορές, στο μετρό, στα λεωφορεία κοκ.. Οπουδήποτε εμπλέκονται καταναλωτικές αιτιότητες, είναι αναγκαστική και απαραίτητη η συμμετοχή των καταναλωτικών οργανώσεων. Επίσης, και στα ζητήματα των συλλογικών αγωγών, των καταγγελιών και όλα αυτά που αφορούν στους καταναλωτές, γίνεται ένα θετικό βήμα.

Αν παίρνατε πίσω τη ρύθμιση που αφορά τις αγορές των παραγωγών της Κυριακής και βεβαίως, το άνοιγμα των καταστημάτων το αφήνατε μόνο στις 7 Κυριακές, θα φτάναμε ακόμη και μέχρι του σημείου να λέγαμε ναι στο σύνολο του νομοσχεδίου. Δυστυχώς μας αναγκάζετε να το καταψηφίσουμε

Τα άμεσα κύρια μέτρα πολιτικής για το αγροτοδιατροφικό σύμπλεγμα

·               Επαναφορά της ΑΤΕ στο δημόσιο τομέα με κάθε πρόσφορο τρόπο. Παράλληλη θεσμοθέτηση της κάρτας αγρότη (κτηνοτρόφου) δύο ετών, με την εγγύηση του δημοσίου και οικονομικό πλαφόν βασισμένο στα στοιχεία των δηλώσεων καλλιέργειας της τελευταίας διετίας

·               Ρύθμιση αγροτικών χρεών (συμπεριλαμβανομένης της διαγραφής μέρους τους) λαμβάνοντας υπόψη κοινωνικά, εισοδηματικά και περιουσιακά στοιχεία με γνώμονα την οικονομική βιωσιμότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων.

·               Σχέδιο νόμου για τη δημιουργία εθνικού αγροτικού κτηματολογίου (και ηλεκτρονικού μητρώου αγροτών) με στόχο τη προστασία της παραγωγικής γης ,τη κατοχύρωση της  ιδιοκτησίας, την  αξιοποίηση των αργούντων αγροτεμαχίων, την επιστροφή του πληθυσμού (και ιδίως των νέων) στην ύπαιθρο

·               Επαναφορά στον ευρύτερο δημόσιο τομέα των άλλων επιχειρήσεων στρατηγικής σημασίας για τον αγροτικό τομέα που ιδιωτικοποιήθηκαν πρόσφατα.

·               Άμεση ενεργοποίηση του συσταθέντος Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας για την μεσο-μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση επενδυτικών σχεδίων δικαιούχων σχεδίων βελτίωσης και ιδιωτών επενδυτών

·               Επανεξέταση των όρων (συμπεριλαμβανομένης της εξοικονόμησης πόρων μέσω ελέγχου και επαναπροσδιορισμού της αποτελεσματικότητας και του ύψους  των μεγάλων συμβάσεων που τρέχουν) και ανακατανομή των υπολοίπων του ισχύοντος ΠΑΑ Αλ.Μπαλτατζής 2007-2013 (για συμβάσεις που θα υπογραφούν μέχρι το τέλος του 2013) καθώς και αναθεώρηση των επιλογών που έχουν δρομολογηθεί για το νέο ΠΑΑ 2014 - 2020

·               Πρόταση μείωσης ΦΠΑ στα αγροτικά προϊόντα και τα είδη διατροφής και άλλων σχετιζόμενων ρυθμίσεων με τη φορολογία στο  Υπ.Οικ

·       Εισαγωγή μέτρων τακτοποίησης, υποκίνησης και ενίσχυσης της βιολογικής κατεύθυνσης (εφαρμοστικό πλαίσιο για καν (ΕΚ) 834/07 & 889/08, τροποποίηση ΠΔ 115/08, αξιοποίηση ΠΑΑ, κατάρτιση επίσημου μητρώου παραγωγών και ενιαίας βάσης δεδομένων, εφαρμογή αρμοδιοτήτων και ενίσχυση της Διεύθυνσης Βιολογικής Γεωργίας του ΥπΑΑΤ, επιβολή των προβλεπόμενων από τη ΚΥΑ 245090/06 κυρώσεων κλπ

·      Εισαγωγή μέτρων για την ανάπτυξη της κτηνοτροφίας (εθνικό σχέδιο γενετικής βελτίωσης και αξιοποίησης των φυλών των αγροτικών ζώων, στήριξη καλλιέργειας πρωτεϊνούχων κτηνοτροφικών φυτών για ζωοτροφές, άμεση ρύθμιση εκκρεμών ζητημάτων βοσκοτόπων κ.α.)

·              Ανασυγκρότηση & βελτίωση της λειτουργίας και της αποτελεσματικότητας του ΥπΑΑ&Τ και των εποπτευόμενων φορέων. Το σχέδιο νόμου χρειάζεται να συμπεριλαμβάνει και την ενίσχυση του δημοσίου χαρακτήρα των γεωργικών υπηρεσιών, συμβουλών κλπ. Επίσης τη δημιουργία διεύθυνσης επισιτισμού, με  ευθύνη σχηματισμού και διαχείρισης αποθεμάτων για  έκτακτες περιπτώσεις. Εδώ σημειώνεται η αναγκαιότητα δικτύου  αποθηκών που μόνο η ΑΤΕ είχε.

·               Υιοθέτηση καθολικού συστήματος ιχνηλασιμότητας προϊόντων, καθολικού ηλεκτρονικού τιμολογίου κ.α

·               Δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων των χρηματιστηριακών διατροφικών προϊόντων (commodities)

·               Εκκαθάριση, εξυγίανση και ανασυγκρότηση των υπαρχόντων παραγωγικών οργανώσεων (συνεταιρισμών κλπ) και τη προώθηση και ανάπτυξη νέων μορφών συνεργασίας στην αγροτική οικονομία (δίκτυα παραγωγής – μεταποίησης - εμπορίας, ομάδες παραγωγών, clusters κλπ)

·               Για την εγγύηση της απρόσκοπτης ροής πολλαπλασιαστικού υλικού, λιπασμάτων, καλαμποκιού, σόγιας και αγροτικών φαρμάκων: άμεση αξιοποίηση των δυνατοτήτων για εισαγωγές από τον ευρύτερο δημόσιο τομέα και σχεδιασμός για την δυναμική ανάπτυξη της εγχώριας παραγωγής ώστε να απεγκλωβιστεί ο αγροτικός τομέας από το ολιγοπωλιακό καθεστώς προμηθειών

·               Οικονομικά και άλλα μέτρα ενθάρρυνσης της αγροτικής παραγωγής, συμπεριλαμβανομένων της επιστροφής του ΕΦΚ πετρελαίου, ειδικού τιμολογίου της ΔΕΗ για την αγροτική παραγωγή, μείωσης του κόστους εφοδίων, άμεσης προώθησης της δημιουργίας δημοτικών αγορών παραγωγών κ.α.

·               Μέτρα για την αντιμετώπιση της επιδείνωσης του ανοίγματος της ψαλίδας τιμών μεταξύ παραγωγού – καταναλωτή

·               Μέτρα για την έναρξη αντιμετώπισης της μονοπώλησης της διατροφικής αγοράς (συνθήκες ολιγοπωλίου, κυριαρχία πολυεθνικών, πρακτικές καρτέλ, καταστρατήγηση κανόνων ανταγωνισμού, δυσκολίες προώθησης εγχώριων προϊόντων) στο χώρο των supermarkets

Το όραμά μας για την ανασυγκρότηση του αγροτικού χώρου

Ο πλούτος των φυσικών πόρων, η βιοποικιλότητα, η καταλληλότητα των εδαφοκλιματικών συνθηκών για την παραγωγή ευρέως φάσματος ποιοτικών προϊόντων με έντονο εξαγωγικό χαρακτήρα, το ανθρώπινο δυναμικό και ο πολιτισμός που είναι ζυμωμένος με τον τόπο, αποτελούν το πολυτιμότερο, αλλά αναξιοποίητο μέχρι σήμερα, κεφάλαιο της Ελλάδας.  Κεφάλαιο που για να αξιοποιηθεί χρειάζεται αποτελεσματικούς φορείς άσκησης και υποστήριξης της αγροτικής πολιτικής. Όμως σήμερα  ουσιαστικά απουσιάζει το ενιαίο κέντρο χάραξης στρατηγικής για τον αγροτικό τομέα, αφού το ΥπΑΑΤ δυστυχώς είναι «υποτιμημένο» στην κυβερνητική του λειτουργία. Οι αλληλεπικαλυπτόμενες αρμοδιότητες μεταξύ ΥπΑΑΤ, οργανισμών και περιφερειακών υπηρεσιών και η συνεπακόλουθη σπατάλη ανθρώπινων πόρων, η υποστελέχωση τόσο της Κεντρικής Υπηρεσίας όσο και των περιφερειακών δομών καθώς και η αποσπασματική και ευκαιριακή αντιμετώπιση των θεμάτων του αγροτικού τομέα είναι σημαντικά προβλήματα που προκύπτουν από το προηγούμενο.

Όλα αυτά επιδρούν αρνητικά στην υλοποίηση των επενδύσεων του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) που σήμερα είναι αντιμέτωπο και με μια σειρά άλλων δυσκολιών, οι οποίες κατηγοριοποιούνται όπως ακολουθεί: α) Τα μνημόνια και η δημοσιονομική προσαρμογή, η οικονομική συγκυρία και η ανυπαρξία ιδιωτικών κεφαλαίων. β) Η διάλυση των θεσμών υποκίνησης του επιχειρηματικού δυναμικού στην ύπαιθρο (ΑΤΕ, αναπτυξιακοί φορείς, εργαλεία ΥπΑΑ&Τ, συνεταιρισμοί κα), οι πολύ αργοί ρυθμοί υλοποίησης των δημοσίων έργων, η αδυναμία κάλυψης του ΦΠΑ και της εθνικής συμμετοχής. γ) Το επιδεινούμενο συνεχώς κόστος ζωής του αγροτικού κόσμου που δεν αφήνει περιθώρια για επενδυτικές πρωτοβουλίες. δ) Η καθυστέρηση λειτουργίας του Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας, η μη κάλυψη από το τραπεζικό σύστημα των δανείων για επενδύσεις.

Είναι φανερό ότι σταθεροποίηση της οικονομίας και ανάπτυξη χωρίς παραγωγικές επενδύσεις δεν γίνονται. Η επαναφορά στον ευρύτερο δημόσιο τομέα των επιχειρήσεων στρατηγικής σημασίας για τον αγροτικό χώρο που ιδιωτικοποιήθηκαν πρόσφατα και η αξιοποίησή τους ως εργαλείο για την πραγματική ανάπτυξη είναι απαραίτητη προϋπόθεση.

Όταν λέμε επενδύσεις εννοούμε κατά προτεραιότητα αυτές που θα δώσουν το στίγμα των εξελίξεων και θα αποτελέσουν την «ατμομηχανή» της ανάπτυξης. Δημόσιες ή και ιδιωτικές  που θα επικεντρώνονται σε κρίσιμα θέματα και θα «μοχλεύουν» (κινητοποιούν) διπλάσια και τριπλάσια άλλα κεφάλαια.  

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ η αύξηση της αξίας του «προϊόντος» του πρωτογενούς τομέα κατά 1%, μπορεί να προσδώσει αύξηση στο συνολικό ΑΕΠ κατά 5%.

Αυτή η αναγκαία αλλαγή πορείας και η επανεκκίνηση της αγροτικής οικονομίας, όμως, θα ευδοκιμήσει και θα αποκτήσει μόνιμα αναπτυξιακά χαρακτηριστικά, μόνο αν αντιμετωπισθούν:

1.           η μνημονιακή πολιτική,
2.          η χρόνια πολιτική του δικομματισμού στο χώρο,
3.         τα διαρθρωτικά προβλήματα και
4.         οι σύγχρονες ανάγκες βελτίωσης υποδομών, μηχανισμών και  νοοτροπιών.

Η επίλυση των οξυμμένων χρόνιων προβλημάτων εισοδηματικής φύσης αλλά και συνολικής χρηματοδότησης της παραγωγής πρέπει να αποτελέσουν έναν από τους κύριους στόχους μας για την χάραξη μιας νέας πορείας στον αγροτικό χώρο.

Τόσο τα προτεινόμενα άμεσα μέτρα, όσο και τα επόμενα που θα ακολουθήσουν για την αντιμετώπιση των αναφερομένων προβλημάτων χρειάζεται να υπακούουν στο όραμά μας για το ΑΔΣ που είναι:

«Η αντιμετώπιση της συντηρητικής πολιτικής και των ανεξέλεγκτων αγορών στον αγροτοδιατροφικό τομέα με στόχο την ανατροπή του σημερινού παραγωγικού και διατροφικού μοντέλου και την εδραίωση ενός νέου, που θα βασίζεται στην αειφόρο ανάπτυξη, την αντιμετώπιση της τροφής ως κοινωνικό αγαθό, τη προστασία και στήριξη  των μικρομεσαίων παραγωγών, την αναδιανομή του πλούτου υπέρ των ασθενέστερων στρωμάτων, την κοινωνική αλληλεγγύη, τη διαφύλαξη του περιβάλλοντος, τη προστασία των καταναλωτών και την ενεργητική συμμετοχή στη διαμόρφωση πολιτικών ενός προοδευτικού κινήματος παραγωγών και καταναλωτών. Αυτό απαιτεί την ανάδειξη του αγροτοδιατροφικού συμπλέγματος ως ενός από τα κύρια παραγωγικά συμπλέγματα παρέμβασης για την Ελληνική οικονομία».

Α. Τσίπρας στο μπλόκο των αγροτών στη Νίκαια: Μνημόνια, αγρότης και αγροτιά δεν πάνε μαζί, ή που θα ανατρέψουμε αυτή την πολιτική ή θα γίνουμε όλοι αποικία χρέους

Φώτο από www.ert.gr

Ο Βαγγέλης Αποστόλου, συντονιστής θεμάτων αγροτικής ανάπτυξης και τροφίμων συνόδευσε μαζί με τοπικούς βουλευτές και στελέχη του κόμματος το πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ στη σημερινή επίσκεψή του στα μπλόκα των αγροτών στην Ανθήλη Φθιώτιδας και στη Νίκαια Λάρισας.

Λίγο πριν οι 12 κατηγορούμενοι αγρότες παρουσιαστούν στο δικαστήριο Λαμίας, ο πρόεδρος του  Παμφθιωτικού Αγροτικού Συλλόγου Δημήτρης Δημογιάννης ενημέρωσε τον Αλέξη Τσίπρα για τη χθεσινή επιχείρηση καταστολής των αστυνομικών δυνάμεων κατά των αγροτών, τις άδικες κατηγορίες που τους απαγγέλθηκαν και τη θέλησή τους να συνεχίσουν το δίκαιο αγώνα τους. Ο Αλέξης Τσίπρας μεταξύ άλλων τόνισε ότι αντί ο πρωθυπουργός να σκύψει με ενδιαφέρον πάνω από τα προβλήματά σας, σας δίνει ψίχουλα και σας στέλνει τα ΜΑΤ. Για μια κόμη φορά επεσήμανε πως ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται στο πλευρό των αγροτών και του αγώνα που κάνουν.

Στην ομιλία του στους συγκεντρωμένους αγρότες στη Νίκαια Λάρισας ο Α.Τσίπρας είπε:

«Το πρώτο που θέλω να πω είναι ότι είναι αδιανόητο και απαράδεκτο ο πρωθυπουργός της χώρας να μην δέχεται να δει τους ανθρώπους του μόχθου και της παραγωγής, τους αγρότες. Κι όχι μόνο να μην έρχεται να τους δει, αλλά να φέρνει και τα ΜΑΤ. Σε λίγο τα ΜΑΤ θα μπουν στα σπίτια σας. Να δέχεται οποιονδήποτε παρατρεχάμενο στο Μέγαρο Μαξίμου, να παίρνει μαζί του τα λαμόγια που χρωστάνε δισεκατομμύρια στο δημόσιο, αλλά να μην δέχεται να δει τους αγρότες.
Το δεύτερο που θέλω να σας πω είναι ότι ο αγώνας που εσείς δίνετε δεν είναι πια ένας αγώνας που μπορούσε παλιότερα να ήταν για καλυτέρευση ζωής. Είναι ένας αγώνας επιβίωσης. Αυτό που συζητιέται και διακυβεύεται δεν είναι να έχετε ένα καλύτερο εισόδημα, αλλά αν θα μείνετε στα χωράφια σας και εάν αυτή η χώρα θα έχει παραγωγή.

Όλα τα αιτήματά σας, τα οποία είναι δίκαια, έχουν σχέση με ένα πράγμα. Με το μνημόνιο. Ας μην γελιόμαστε. Γιατί οι δανειστές μας θέλουν αυτή η χώρα να μην μπορεί να παράγει. Για να είμαστε μια αποικία  χρέους, να είμαστε δέσμιοι των δανειστών και των δανείων.

Συζητάμε όλα αυτά τα χρόνια για την κρίση και για τις διαρθρωτικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας. Ένα πράγμα δεν λέμε. Ότι για να φύγουμε από την κρίση, πρέπει να ενισχύσουμε τους παραγωγούς του πλούτου και όχι αυτούς που έχουν τον πλούτο και τον έχουν βγάλει στις τράπεζες της Ελβετίας. Οι παραγωγοί του πλούτου είναι οι αγρότες, είναι οι μεροκαματιάρηδες, είναι οι εργάτες.
Και θα σας πω και κάτι ακόμα. Ο αγώνας είναι κοινός. Χθες βγήκε ένας κύριος του Υπουργείου Οικονομικών που έχει βεβαίως δύο και τρεις μισθούς -μας κατηγόρησε ότι δεν έχει, λέει, τρεις, έχει δύο-  και είπε ότι ο μισθός των 580 ευρώ, ο κατώτατος μισθός είναι πολύ υψηλός στην Ελλάδα και πρέπει να πέσει κι άλλο.
Και θα μου πείτε τώρα τι σας αφορά εσάς αυτό; Σε ποιον θα πουλήσετε εσείς τα προϊόντα σας; Στους κατόχους του πλούτου που είναι στη λίστα Λαγκάρντ; Σε ποιον θα πουλήσετε προϊόντα εάν πεθαίνει της πείνας ο κόσμος στην πόλη, και δεν έχει μισθό ο κόσμος να αγοράσει;
Άρα, λοιπόν, ο αγώνας ο δικός σας, που είναι σήμερα αγώνας επιβίωσης, έχει να κάνει με την ανατροπή αυτής της πολιτικής. Με την ανατροπή της τρόικας εσωτερικού και εξωτερικού.

Δεν ήρθα εδώ να σας πω λόγια παχιά και μεγάλα. Ήρθα να σας πω ένα συγκεκριμένο  μόνο και να κουβεντιάσω και μαζί σας. Χωρίς φτηνό ρεύμα, χωρίς φτηνό πετρέλαιο, χωρίς ρευστότητα δεν μπορεί να υπάρξει παραγωγή. Αυτά τα τρία μόνο θέλω να πω.

Πρέπει να δούμε ένα πράγμα. Με μεγάλα  λόγια και  παχιά όλα αυτά τα χρόνια έταζαν  τα κόμματα εξουσίας και το γεγονός ότι κάποιοι πίστευαν αυτά τα λόγια είναι μια από τις αιτίες που οδηγηθήκαμε ως εδώ. Γιατί όταν κάποτε έλεγαν να ξεκόψουμε τις επιδοτήσεις από την παραγωγή και βρισκόμασταν μια μικρή μειονότητα που έλεγε είναι λάθος αυτό, τώρα δικαιωνόμαστε.
Όταν κάποτε λέγαμε ότι η διάβρωση του συνεταιριστικού κινήματος θα είναι η ταφόπλακα του αγροτικού συνδικαλισμού, συνεταιρισμοί-σφραγίδες,  σύλλογοι- σφραγίδες, κάποιοι έλεγαν ότι δεν είναι αυτά τα προβλήματα. Είναι και αυτά τα προβλήματα.

Αν πρέπει να πάρουμε κάτι υπόψη μας απ’ όλα όσα έχουν συμβεί για να διεκδικήσετε τα δίκαια αιτήματά σας, είναι ότι πρέπει κι εσείς να ξεμπερδέψετε με όλα αυτά που σας κρατάνε πίσω. Τώρα είναι η ευκαιρία για την ανασυγκρότηση του αγροτοσυνδικαλιστικού κινήματος, ώστε να υπάρξει ένα κίνημα διεκδικητικό, μαχητικό, δημοκρατικό, αυτοοργανωμένο σε όλη την Ελλάδα.

Αύριο μπορεί να είμαστε εμείς κυβέρνηση. Πως θα έρθετε να διαπραγματευτείτε τα δίκαια αιτήματά σας; Αυτό είναι διαχρονικό και αναγκαίο. Είναι αναγκαίο και πρέπει εσείς να προχωρήσετε σ’ αυτό.

Δεύτερο. Λένε κάποιοι ότι δεν έχουμε δαπάνες να δώσουμε για τους αγρότες. Εγώ θέλω να σας πω σημαντικά ζητήματα που δεν χρειάζονται δαπάνες. Όταν ένα προϊόν έχει 0,20 στο χωράφι και έρχεται 2 ευρώ στο ράφι, είναι ζήτημα δαπανών; Είναι ζήτημα πολιτικής βούλησης να συγκρουστεί κάποιος με τα καρτέλ, τους μεσάζοντες. Όταν οι μεσάζοντες εκμεταλλεύονται τον μόχθο του αγρότη και του παραγωγού, αυτό πρέπει να τελειώσει. Κι αυτό δεν χρειάζεται δαπάνες. Χρειάζεται πολιτική βούληση. Και χρειάζεται και από τη δική σας την πλευρά να προσανατολίσετε τη δράση σας έτσι ώστε να γίνετε οι ίδιοι μεσάζοντες, δηλαδή οι ίδιοι να διακινείτε τα προϊόντα σας.
Όταν έχουμε δώσει 200 δις σε ρευστό και εγγυήσεις στις τράπεζες και έρχονται τώρα και λένε ότι οι αγρότες χρωστάνε και τους παίρνουν και τα σπίτια τους, σας παίρνουν και τα σπίτια, καμιά δαπάνη δεν χρειάζεται. Μια απλή απόφαση μέσα στη Βουλή, ώστε να διαγραφούν τα χρέη των αγροτών. Όταν παίρνουν χρήματα για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, αλλά κρατάνε τα κόκκινα δάνεια και ζητάνε επιπλέον να σας πάρουν και τα σπίτια, αυτό δεν χρειάζεται έξοδα και δαπάνες, αυτό είναι δίκαιο. Και βεβαίως όταν στους εφοπλιστές δίνουν αφορολόγητο πετρέλαιο και στους αγρότες και σε εσάς εδώ έχει ενάμιση ευρώ το πετρέλαιο, δεν μπορείς να έχεις παραγωγή.

Δυο πράγματα και κλείνω. Εσείς είστε οι μόνοι που μπορείτε να στηρίξετε τον αγώνα σας και πιστεύω ότι θα τα καταφέρετε και χωρίς εμένα. Αλλά τη δική μας τη βοήθεια θα την έχετε στην πράξη. Όχι επικοινωνιακού τύπου βοήθεια. Στην πράξη βοήθεια. Αλλά καταλάβετε ένα πράγμα. Μνημόνια και αγρότης και αγροτιά δεν πάνε μαζί. Ή που θα ανατρέψουμε αυτή την πολιτική και θα συνδεθείτε με τον αγώνα και του εργάτη και του εργαζόμενου και του μικρομεσαίου και της μεσαίας τάξης, ώστε να ξανασταθεί στα πόδια της αυτή η χώρα, ή θα γίνουμε όλοι αποικία χρέους. Αλλιώς θα γίνετε δούλοι στα ίδια τα χωράφια σας. Αυτό θα γίνει, αν δεν την ανατρέψουμε»

Οι κραυγές αγωνίας των αγροτών, κραυγές αγωνίας της χώρας (*)

(*) Δημοσιεύτηκε στην Ελευθεροτυπία 29/01/2013

Ο κόσμος της υπαίθρου αυτές τις ημέρες βρίσκεται σε ένταση και βαθύτατη ανησυχία όχι μόνο γιατί μειώνεται το εισόδημά του, αλλά και γιατί βλέπει να μην υπηρετούνται οι προοπτικές της αγροτικής οικονομίας, που ο ίδιος πιστεύει αλλά και το πολιτικό προσωπικό διαρκώς του επαναλαμβάνει, ότι μπορεί να αποτελέσει την ατμομηχανή της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης της χώρας.

Αποτελεί κοινή αντίληψη πλέον ότι η υποτίμηση της αγροτικής δραστηριότητας έχει οδηγήσει την παραδοσιακά αγροτική Ελλάδα σε αιμορραγικά εισαγωγική χώρα τροφίμων και την αγροτική της γη σε πλήρη εγκατάλειψη. Αρκεί να αναφερθεί ότι το έλλειμμα του ισοζυγίου αγροτικών προϊόντων (κυρίως διατροφικών) ξεπερνά σήμερα τα 3 δισ. ευρώ, ενώ την ίδια στιγμή περισσότερα από 5 εκατομμύρια στρέμματα παραγωγικής γης οδηγούνται σε ερημοποίηση.

Παρά την οικονομική κρίση που διευρύνει και οξύνει τα χρόνια προβλήματα της υπαίθρου, η χώρα μας εξακολουθεί να διατηρεί ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα στην παραγωγή πρόβειου γάλακτος, ελαιολάδου, ελιάς, κρόκου, ροδάκινων, πορτοκαλιών, αρωματικών φυτών και άλλων προϊόντων. Ομως η υποχρηματοδότηση της αγροτικής παραγωγής σε συνδυασμό με τη ραγδαία αύξηση του κόστους πρώτων υλών και εφοδίων συντελούν στη μείωσή της, που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε επισιτιστική κρίση τη χώρα μας.

Για να αντιμετωπιστεί η κατάσταση χρειάζεται ένα εθνικό σχέδιο που θα στοχεύει στην εφαρμογή κλαδικών πολιτικών, με ιδιαίτερη προσοχή στην επάρκεια του διατροφικού τομέα και στην επαναφορά της παραγωγής παραδοσιακών αγαθών και προϊόντων. Μια τέτοια πολιτική προϋποθέτει τη σύνταξη και υλοποίηση ενός ρεαλιστικού αγροτικού χωροταξικού σχεδίου κατά Περιφέρεια και Περιφερειακή Ενότητα. Ολοι οι Ελληνες παραγωγοί ξέρουν τι μπορούν να καλλιεργήσουν και σε ποια προϊόντα υπερτερεί η περιοχή τους, αυτό που τους λείπει είναι η εξειδικευμένη στήριξη. Ενα εξειδικευμένο, για παράδειγμα, πρόγραμμα στήριξης του αγροτοδιατροφικού τομέα, που θα διασφαλίζει την επάρκειά μας σε τρόφιμα, την ερχόμενη περίοδο που προβλέπεται ελλειμματική τόσο στην Ευρώπη όσο και σ' όλο τον κόσμο, απαιτεί:

Την άμεση αντιμετώπιση των προβλημάτων προμήθειας εφοδίων και ζωοτροφών για τη στήριξη των μικροκαλλιεργητών και κυρίως των κτηνοτρόφων, που αποτελούν τους βασικούς προμηθευτές διατροφικών προϊόντων.

Τη λήψη μέτρων βελτίωσης και εξορθολογισμού της εμπορικής διαχείρισης των αγροτικών προϊόντων, για να ελαχιστοποιηθούν το κόστος και η διαδρομή των προϊόντων από το χωράφι του παραγωγού στο τραπέζι του καταναλωτή.

Τη στήριξη των μεταποιητικών δραστηριοτήτων του διατροφικού τομέα.

Βασικές παράμετροι για να προχωρήσει ένα τέτοιο πρόγραμμα είναι η επίλυση δύο κύριων προβλημάτων του χώρου, του πιστωτικού και του συνεργατικού.

Οταν όμως ο αγρότης βλέπει τον προϋπολογισμό του 2013 να μειώνει τις δαπάνες του για τον αγροτικό χώρο κατά 21%, ενώ ταυτόχρονα αφαιρεί περί τα 2 δισ. ευρώ (δηλαδή τα 2/3 των ενισχύσεων) από το μειούμενο κάθε χρόνο εισόδημά του, τη γη και την περιουσία του, μετά τη διάλυση και το ξεπούλημα της ΑΤΕ, να παραδίδονται στα χέρια της Τράπεζας Πειραιώς και του εκκαθαριστή, και την παραγωγή του να γίνεται εργαλείο πλουτισμού των κυκλωμάτων του χώρου σε βάρος τόσο του ίδιου όσο και του καταναλωτή, είναι επόμενο να αντιδρά και να κινητοποιείται.

Δε μπορούν να λυθούν τα προβλήματα με την κυβέρνηση απλό παρατηρητή κι ούτε βέβαια με τα ευχολόγια και τις επικοινωνιακές πολιτικές της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Το αγροτοδιατροφικό σύμπλεγμα ατμομηχανή της εξόδου από την κρίση

Ήταν στην Έκθεση της Θεσσαλονίκης όταν για πρώτη φορά ακούστηκε από τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ, Αλέξη Τσίπρα, η φράση "αγροτοδιατροφικό σύμπλεγμα", σηματοδοτώντας το βάρος που θα δώσει η ριζοσπαστική Αριστερά στην αγροτική δραστηριότητα, από την αξιοπρεπή επιβίωση του απασχολούμενου μέχρι την επαρκή και υγιεινή διατροφή του καταναλωτή.

Η επάρκεια ασφαλών και ποιοτικών τροφίμων αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στην οποία οφείλει να απαντήσει πλέον μια σύγχρονη αγροτοδιατροφική πολιτική. Πρόκειται ουσιαστικά για μία από τις βασικότερες κοινωνικές απαιτήσεις που μπορεί να διαμορφώσει έναν υγιή και δίκαιο ανταγωνισμό στη διατροφική αλυσίδα.

Το διατροφικό μοντέλο του ΣΥΡΙΖΑ προσεγγίζει τη διατροφή ως κοινωνικό αγαθό που οφείλει να υπηρετεί την προστασία όχι μόνο των μικρομεσαίων παραγωγών, αλλά και των αδύναμων καταναλωτών. Γι' αυτό και στη διαμόρφωσή του απαιτεί την ενεργό συμμετοχή ενός υπεύθυνου κινήματος παραγωγών και καταναλωτών.

Στη χώρα μας η μετατροπή της πολιτικής αυτής σε κυρίαρχη αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για την ανάπτυξη του αγροτικού τομέα. Μάλιστα το αγροτοδιατροφικό σύμπλεγμα μπορεί να αποτελέσει και μία από τις «ατμομηχανές» που θα μας βγάλει από την κρίση και την ύφεση, αρκεί να αξιοποιηθούν ουσιαστικά τα συγκριτικά του πλεονεκτήματα, τα οποία είναι:

α. η χαμηλή ένταση του επενδυόμενου χρηματικού κεφαλαίου,

β. η δυνατότητα προσφοράς απασχόλησης στο κύμα των ανέργων της συστημικής κρίσης,

γ. η ισχυρή διακλαδικότητα (κλάδοι εφοδιασμού, επεξεργασίας - μεταποίησης, εμπόριο, ενέργεια, υγεία και τουρισμός),

δ. οι δυνατότητες ουσιαστικής αναπτυξιακής ενίσχυσης της πλειοψηφίας των περιφερειών,

ε. η ενίσχυση δραστηριοτήτων αυξανόμενης ζήτησης στις παγκόσμιες αγορές, αλλά και υποκατάστασης εισαγωγών και

στ. το ευνοϊκό πεδίο για την ενθάρρυνση παραγωγικών και καινοτόμων συνεταιρισμών, αυτοδιαχειριζόμενων επιχειρήσεων, αλλά και άλλων μορφών αλληλέγγυας οικονομίας.

Ο πλούτος των φυσικών πόρων, η βιοποικιλότητα, η καταλληλότητα των εδαφοκλιματικών συνθηκών για την παραγωγή ευρέως φάσματος ποιοτικών προϊόντων με έντονο εξαγωγικό χαρακτήρα, το ανθρώπινο δυναμικό και ο πολιτισμός που είναι ζυμωμένος με τον τόπο, αποτελούν το πολυτιμότερο, αλλά αναξιοποίητο μέχρι σήμερα, κεφάλαιο της Ελλάδας. Είναι χαρακτηριστική η διαπίστωση που απορρέει από πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ: Στη χώρα μας η αύξηση της αξίας του «προϊόντος» του πρωτογενούς τομέα κατά 1%, μπορεί να προσδώσει αύξηση στο συνολικό ΑΕΠ κατά 5%.

Αναδεικνύεται τελευταία ως θετική παράμετρος της κρίσης - η μοναδική, βεβαίως - η αύξηση της απασχόλησης στον αγροτικό τομέα. Είναι επόμενο, ιδιαίτερα για τους νέους τους οποίος θερίζει η ανεργία, να αναζητούν διέξοδο σε παραδοσιακές δραστηριότητες κι ως τέτοια είναι ασφαλώς η επιστροφή και η παραμονή στην ύπαιθρο για ενασχόληση πρωτίστως με τη γεωργία. Το ερώτημα όμως είναι αν υπάρχουν οι προϋποθέσεις στην επαρχία για να διασφαλιστούν τα ελάχιστα, δηλαδή βιώσιμες συνθήκες και εισόδημα.

Δεν αρκεί να αναφερόμαστε γενικά και αόριστα σε βελτιωμένες κοινωνικές παροχές στην περιφέρεια, όταν αυτές δεν συγκρίνονται με τις αντίστοιχες των αστικών περιοχών. Όπως δεν αρκεί η παραχώρηση εγκαταλειμμένης αγροτικής γης αν δεν συνοδεύεται με συγκεκριμένη υποστήριξη.

Ο γεωργικός τομέας της χώρας μας έχει μεγάλο εύρος και μπορεί να παράγει προϊόντα αυξημένης ζήτησης στην παγκόσμια αγορά, αλλά ταυτοχρόνως να καλύπτει τις διατροφικές μας ανάγκες. Είναι αδιανόητο να έχουν εγκατασταθεί στο τραπέζι μας τυριά από γειτονικές χώρες, όταν τα αντίστοιχα ελληνικά είναι πολύ καλύτερης ποιότητας και μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες μας. Όπως είναι επίσης ακατανόητο να εισάγουμε ζάχαρη γιατί κλείνουμε τα εργοστάσια ζάχαρης και εγκαταλείπουμε την τευτλοκαλλιέργεια, σε μια περίοδο αυξημένης διεθνούς ζήτησης της ζάχαρης.

Όλα αυτά περνούν μέσα από συγκεκριμένους στόχους και διαχρονικές πολιτικές κατά κλάδο και περιφέρεια, αλλά και ουσιαστική στήριξή τους. Ουσιαστική στήριξη θα υπάρξει αν μπει και σε νέες βάσεις η εμπορία των αγροτικών προϊόντων και εφοδίων, ώστε να μην παρατηρούνται φαινόμενα όπως της αγοράς από κτηνοτρόφους ζωοτροφών που παράγονται στην περιοχή τους σε τιμή διπλάσια αυτής που εισπράττουν οι παραγωγοί, ή της κατάληψης των λαϊκών αγορών από τους εμπόρους του χώρου και όχι από τους ίδιους τους αγρότες-παραγωγούς. Δεν αρκεί να μιλάμε μόνο για βιολογική και καινοτόμο γεωργία, αλλά και πώς θα καταφέρουμε να μπει στο τραπέζι του αδύναμου καταναλωτή.

Γι' αυτό χρειάζεται καινούργιο ξεκίνημα στον συνδικαλιστικό χώρο που θα βρει εκείνη τη συνεργατική έκφραση ώστε να τον ξεμπλοκάρει από τον ασφυκτικό κομματικό εναγκαλισμό και να τον μετατρέψει σε ουσιαστικό εκφραστή και υπηρέτη των αγωνιών του Έλληνα αγρότη.

Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει ήδη εξειδικεύσει την πρότασή του για το αγροτοδιατροφικό σύμπλεγμα της χώρας μας και μπορεί να πετύχει αυτή την αναγκαία αλλαγή πορείας. Μόνο μια τέτοια επανεκκίνηση της αγροτικής οικονομίας μπορέσει να ευδοκιμήσει και να αποκτήσει εκείνα τα μόνιμα αναπτυξιακά χαρακτηριστικά που θα συμβάλλουν αποφασιστικά στην έξοδό μας από την κρίση

Δημοσιεύθηκε στην "Αυγή" της Κυριακής 6/1/2013

Για τη Κοινή Αγροτική Πολιτική: από τη Πλατφόρμα του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς

Η εφαρμογή της νέας ΚΑΠ σε όλες τις χώρες της ΕΕ, δημιούργησε τα τελευταία χρόνια πρόσθετες δυσκολίες στη βιωσιμότητα της οικογενειακής γεωργίας. Σε πολλές χώρες  η περικοπή των ενισχύσεων οδήγησε στη συρρίκνωση της παραγωγής, στην αύξηση του κόστους, στη μείωση των εισοδημάτων και στη μεγάλη ανασφάλεια για το μέλλον. Παράλληλα με την υπογραφή των διμερών και περιφερειακών συμφωνιών «ελευθέρου εμπορίου» με αναπτυσσόμενες και μεσογειακές χώρες, καθώς τις νεοφιλελεύθερες κατευθύνσεις του ΠΟΕ, δημιουργήθηκαν επιπρόσθετες δυσκολίες στους μικρό-μεσαίους αγρότες, τόσο στην Ευρώπη όσο και στις αναπτυσσόμενες χώρες. Δυστυχώς  οι κυρίαρχοι κύκλοι της ΕΕ, προκειμένου να πετύχουν συμφωνίες σε «βιομηχανικά» προϊόντα και «υπηρεσίες», δείχνουν έτοιμοι να θυσιάσουν τη γεωργία (δηλαδή την οικογενειακή γεωργία), έτσι ώστε να εξασφαλίσουν την ελεύθερη πρόσβαση των ευρωπαϊκών πολυεθνικών στις αγορές των αναπτυσσόμενων χωρών, αδιαφορώντας για τις συνέπειες σε βάρος τους και ιδιαίτερα σε βάρος της ασφάλειας εκατομμυρίων αγροτών. Τέλος, … η τάση για παραπέρα συρρίκνωσης των δαπανών του προϋπολογισμού της ΕΕ, δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο τις συνθήκες παραμονής στην ύπαιθρο για την μεγάλη πλειοψηφία των αγροτών, με σοβαρές οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνέπειες.

1.    Οι επιπτώσεις της νέας ΚΑΠ στους μικρομεσαίους αγρότες

Η εμπειρία από τη εφαρμογή της νέας ΚΑΠ έδειξε ότι το σύστημα της «αποσύνδεσης» των επιδοτήσεων από την παραγωγή, η περικοπή των επιδοτήσεων μέσω της «ενιαίας ενίσχυσης» και των διαφόρων «κρατήσεων», τα κριτήρια της «πολλαπλής συμμόρφωσης», κ.α. δεν ευνοούν τους μικρό-μεσαίους παραγωγούς και την οικογενειακή γεωργία. Κυρίως εξυπηρετούν τις μεγάλες αγροτο-επιχειρήσεις, τις βιομηχανίες μεταποίησης και τους μεγάλους εξαγωγείς προϊόντων που λαμβάνουν και τον κύριο όγκο των επιδοτήσεων, αναπαράγοντας το πρότυπο της «εντατικής γεωργίας», με αρνητικές συνέπειες στην ποιότητα των τροφίμων, στην αγροτική εργασία και στο περιβάλλον, με την εντατική χρήση φυτοφαρμάκων προκαλώντας χημική ρύπανση στο έδαφος.

Η νέα ΚΑΠ επηρεάζει έντονα κυρίως την «ποιοτική» και «Μεσογειακή» γεωργία και τους μικρούς παραγωγούς του Ευρωπαϊκού Νότου. Η αναθεώρηση της «Κοινής Οργάνωσης Αγοράς», σε διάφορα προϊόντα (λαδιού, καπνού, βαμβακιού, κρασιού, ζάχαρης και οπωροκηπευτικών, κά), προκαλεί σοβαρό πλήγμα στην παραγωγή και το εισόδημα των οικογενειακών εκμεταλλεύσεων. Από την άλλη οι επιδοτήσεις από τον δεύτερο πυλώνα για την ενίσχυση της αγροτικής ανάπτυξης είναι πολύ χαμηλές. Οι μικρομεσαίοι αγρότες και ιδιαίτερα οι νέοι αγρότες, δεν έχουν ουσιαστικά περιθώρια επιβίωσης στις νέες συνθήκες. Με το σύστημα της «αποσύνδεσης», ο άνισος τρόπος κατανομής των επιδοτήσεων υπέρ των μεγάλων αγροτικών εκμεταλλεύσεων (το 25% παίρνει 75% των επιδοτήσεων) διαιωνίζεται. Από την άλλη η τελευταία ετήσια έκθεση της Επιτροπής για τις προοπτικές των αγροτικών προϊόντων, περιορίζεται σχεδόν αποκλειστικά στα δημητριακά, το κρέας και γαλακτοκομικά. Προφανώς από τους κυρίαρχους κύκλους της ΕΕ, υπάρχει μία καθαρή επιλογή για κάλυψη του κύριου όγκου των αναγκών σε φρούτα οπωροκηπευτικά, κρασί, πουλερικά, κά, από χώρες με χαμηλό κόστος παραγωγής, με χαμηλότερα κοινωνικά και περιβαλλοντικά πρότυπα, με αντάλλαγμα το άνοιγμα των αγορών στη βιομηχανία και τις υπηρεσίες, σε όφελος των πολυεθνικών της Ευρώπης και των αλυσίδων “super market”. Αυτή η πολιτική θα προκαλέσει μία «έκρηξη» στις μεταφορές μεγάλων αποστάσεων, με υψηλά οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά κόστη.

2.    Ποιο μοντέλο Γεωργίας χρειάζεται η Ευρώπη;

Η μεγάλη πλειοψηφία των ευρωπαίων αγροτών και των καταναλωτών, επιθυμούν μια ΚΑΠ, που ο όγκος παραγωγής θα ρυθμίζεται για την αποφυγή πλεονασμάτων, ενώ θα στηρίζεται το εισόδημα των μικρομεσαίων αγροτών. Θέλουν επίσης να παράγονται υγιεινά και ασφαλή τρόφιμα, με συμβατούς περιβαλλοντικά τρόπους παραγωγής. Ο απόλυτος οικονομικός ανταγωνισμός του προτύπου της «εντατικής γεωργίας» οδήγησε στις «τρελές αγελάδες» και στις «διοξίνες» στα τρόφιμα. Επίσης η χρήση Γ.Τ.Ο στην παραγωγή προϊόντων και ζωοτροφών εμπεριέχει μεγάλους και μη προβλέψιμους κινδύνους. Χρειάζεται αυστηρός έλεγχος για τον εντοπισμό τοξικών ουσιών σε τρόφιμα (διοξινών, νιτρικών οξέων, βαρέων μετάλλων και αντιβιοτικών) και ανάληψη της νομικής και οικονομικής ευθύνης από τις βιομηχανίες μεταποίησης προϊόντων, καθώς και παραγωγής αγροτικών εφοδίων, για κάθε βλάβη που προκύψει στην ανθρώπινη υγεία, στα ζώα και στο περιβάλλον.

Συμπερασματικά, τα τρόφιμα πρέπει να γίνουν κεντρικό θέμα των συζητήσεων, όχι μόνο ως ποσότητα, αλλά κυρίως ως ποιότητα, ως συνηθειών της διατροφής, ως σχέσεων παραγωγών-καταναλωτών, ως σχέσεων παράδοσης, πολιτισμού και παραγωγής, αντί για το συμφέρον των πολυεθνικών. Η χρήση Γ.Τ.Ο στην παραγωγή προϊόντων και ζωοτροφών πρέπει να απαγορευτεί και να εφαρμοστεί άμεσα το διεθνές Πρωτόκολλο της Καρθαγένης για τη «Βιοασφάλεια». Η ποιοτική γεωργία και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη, σε συνδυασμό με την προώθηση της «Μεσογειακής δίαιτας», πρέπει να γίνουν θεμελιώδεις αρχές της αγροτική πολιτικής…

Από αυτήν την πλευρά, η ανάπτυξη της αγροτικής παραγωγής και της εργασίας, πρέπει να αποτελεί τον κεντρικό άξονα ανάπτυξης της υπαίθρου, με την εφαρμογή κλαδικών πολιτικών, στήριξη της γεωργο-κτηνοτροφικής βιοποικιλότητας, καθώς και της αγροτικής απασχόλησης, ιδιαίτερα των νέων και γυναικών. Οι αγροτικές επιδοτήσεις θα πρέπει να δίδονται με κριτήρια οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά και όχι προς όφελος των μεγάλων παραγωγών, ορισμένων κλάδων και ορισμένων χωρών. Να εξασφαλιστεί συμπληρωματική εισοδηματική ενίσχυση στους αγρότες ορεινών, απομακρυσμένων και άγονων περιοχών, που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κόστος παραγωγής. Επίσης στόχος της αγροτικής πολιτικής, σε ευρωπαϊκό αλλά και εθνικό επίπεδο, πρέπει να είναι ο έλεγχος της ασυδοσίας των πολυεθνικών, η μείωση της ψαλίδας τιμών μεταξύ παραγωγού-καταναλωτή, η συνολική ασφάλιση της αγροτικής παραγωγής, η παροχή αγροτικών συντάξεων που να εξασφαλίζουν αξιοπρεπή διαβίωση, οι επενδύσεις σε έργα οικονομικο-τεχνικής υποδομής και σε κοινωνικές υπηρεσίες, η προώθηση του αγροτουρισμού, της προστασίας του πολιτισμού των λαών, τοπικών παραδόσεων, κά.

3.   'Άξονες ριζικής μεταρρύθμισης της ΚΑΠ

Το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς θεωρεί ότι μία ριζική μεταρρύθμιση στην εφαρμοζόμενη αγροτική πολιτική σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι απαραίτητη. Είναι αντίθετο στην ιδέα κατάργησης της ΚΑΠ και τάσσεται υπέρ της ριζικής μεταρρύθμισης της.

Θεμελιώδης αρχή της μεταρρύθμισης, θα πρέπει να είναι η δικαιότερη κατανομή των επιδοτήσεων υπέρ των μικρομεσαίων παραγωγών και υπέρ των ελλειμματικών αγροτικών προϊόντων, κυρίως των «μεσογειακών (φρούτα, οπωροκηπευτικά, ελαιόλαδο, κά), καθώς και η εφαρμογή της κοινοτικής προτίμησης, σε συνδυασμό με τη «Μεσογειακή δίαιτα».

Αύξηση των χρηματοδοτήσεων για αγροτική ανάπτυξη και υποστήριξη της ποιοτικής γεωργίας (τοπικά παραδοσιακά, προϊόντα με ονομασία προέλευσης, ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης, βιολογικά), καθώς και για την ανάπτυξη των λιγότερο αναπτυγμένων περιοχών. Κάλυψη των αναγκών για την αγροτική και περιφερειακή ανάπτυξη, καθώς και οποιαδήποτε άλλη πολιτική ιδιαίτερα κοινωνική. Γι’ αυτό θεωρούμε αναγκαία την άμεση αύξηση του προϋπολογισμού της ΕΕ σε ποσοστιαία αναλογία στο ΑΕΠ.

Τα μέτρα στήριξης των αγροτικών νοικοκυριών, δεν πρέπει να έχουν ως βάση τα εκτάρια, αλλά τον αριθμό των απασχολουμένων. Παροχή ειδικών κινήτρων εγκατάστασης νέων αγροτών και ενοικίασης γης από μικρομεσαίους παραγωγούς. Πρέπει να σταματήσει η τάση συγκέντρωσης της γης και της παραγωγής σε λιγότερα χέρια και να διατηρηθεί η βασική μάζα των αγροτών στην ύπαιθρο. Η παραμονή ενός σημαντικού αριθμού εργαζομένων στον αγροτικό τομέα, δεν είναι φαινόμενο οικονομικής «καθυστέρησης», αλλά «προστιθεμένης αξίας» για την κοινωνία.

Η ριζοσπαστική μεταρρύθμιση της ΚΑΠ, σημαίνει εφαρμογή μιας νέας αγροτικής πολιτικής, με στόχο την παραγωγή υγιεινών και ποιοτικών προϊόντων για τις ανάγκες των τοπικών αναγκών και θεμελίωση της αρχής της «αυτάρκειας» των λαών σε τρόφιμα. Προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στην ανάπτυξη της οικογενειακής γεωργίας και κάλυψης των αναγκών της εσωτερικής αγοράς σε τρόφιμα, αντί της παραγωγής με στόχο τις εξαγωγές.

Προστασία του εισοδήματος των παραγωγών, με διαμόρφωση των τιμών των προϊόντων, σύμφωνα με το κόστος παραγωγής και ένα μικρό κέρδος. Έλεγχος διάφορων «καρτέλ» και ολιγοπωλιακών δομών, στην επεξεργασία και εμπορία προϊόντων.

Εξασφάλιση ισότητας δικαιωμάτων και ευκαιριών ανδρών και γυναικών, καθώς και ουσιαστική βελτίωση της θέσης των «εργατοαγροτών» και «οικονομικών μεταναστών» στον αγροτικό τομέα.                                                                                        

Μείωση του κόστους παραγωγής, με βελτίωση υποδομών και έλεγχο τιμών των αγροτικών εφοδίων (σπόροι, λιπάσματα, μηχανήματα, καύσιμα, κά), ενίσχυση πιστώσεων με ευνοϊκούς όρους, δωρεάν γεωτεχνικές συμβουλές, κά).

Στήριξη των συλλογικών μορφών οργάνωσης των παραγωγών, ιδιαίτερα πρωτοβάθμιων παραγωγικών συνεταιρισμών και ομάδων παραγωγών και κυρίαρχο ρόλο στη μεταποίηση και εμπορία.

Προστασία φυτικού πολλαπλασιαστικού υλικού (έρευνα, παραγωγή, πιστοποίηση, έλεγχος και εμπορία) και διασφάλιση του δικαιώματος των αγροτών να έχουν τους δικούς τους σπόρους.

Εφαρμογή προγραμμάτων ανάπτυξης της βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας και απαγόρευση της χρήσης «γενετικά τροποποιημένων οργανισμών» (ΓΤΟ) στην παραγωγή τροφίμων και ζωοτροφών. Ενίσχυση των μοχλών στήριξης των απασχολούμενων στην βιολογική γεωργία.

Το διεθνές εμπόριο αγροτικών προϊόντων, θα πρέπει να προκύψει από την αρχή της «αυτάρκειας» των λαών σε τρόφιμα, που θα αποτρέπει τις πρακτικές ντάμπινγκ, θα μειώσει τις επιδοτήσεις στις εξαγωγές και θα διασφαλίζει το εισόδημα των μικρομεσαίων αγροτών, τόσο στις αναπτυγμένες όσο και στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Κατά τη διαμόρφωση της αγροτικής πολιτικής και τροφίμων, ο ΠΟΕ και οι πολυεθνικές, δεν μπορούν να έχουν αποφασιστικό ρόλο. Τα αγροτικά προϊόντα και τα δημόσια αγαθά (νερό, υγεία, παιδεία, ενέργεια, κά) πρέπει να μείνουν εκτός ρυθμίσεων του ΠΟΕ. Η UNCTAD (ΟΗΕ) σε συνεργασία με το FAO, θα μπορούσαν να αναλάβουν την επεξεργασία κανόνων για το διεθνές εμπόριο αγροτικών προϊόντων και με επίβλεψη υπό την εποπτεία του ΟΗΕ.

Βασικός σκοπός της αγροτικής πολιτικής πρέπει να είναι η προώθηση ενός νέου παραγωγικού μοντέλου, συμβατού με την υγιεινή διατροφή και την προστασία του περιβάλλοντος, καθώς την καταπολέμηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Για το φαινόμενο του θερμοκηπίου και τις κλιματικές αλλαγές, σοβαρές ευθύνες έχει το αγροχημικό μοντέλο της συμβατικής γεωργίας (χημική ρύπανση, αποψίλωση, υπεράντληση υπόγειων υδάτων, κά), το οποίο θα πρέπει ν’ αλλάξει…

Τέλος κρίσιμος παράγοντας της εναλλακτικής αριστερής πολιτικής στον αγροτικό τομέα, είναι η ανάπτυξη ενός ριζοσπαστικού αγροτικού συνδικαλιστικού κινήματος, που θα εκφράζει τα συμφέροντα των μικρομεσαίων αγροτών και θα προωθεί την ανάπτυξη της συνεργασίας και κοινής δράσης με άλλα κοινωνικά κινήματα (συνεταιριστικό, εργατικό, οικολογικό κλπ), κατά της νεοφιλελεύθερης πολιτικής, σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Ειδική σημασία έχει η συμμετοχή και η υποστήριξη πρωτοβουλιών, διεθνών αγροτικών κινημάτων της “Via Campesina” και της CPE (Coordination Paysanne Europeenne) σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ο ΣΥΡΙΖΑ για την ΚΑΠ

Είναι αναγκαία η ριζική αναθεώρησή της γύρω από τρεις άξονες:

1. Μεγάλη ανακατανομή πόρων από τις μεγάλες εκμεταλλεύσεις της βιομηχανοποιημένης γεωργίας προς τους μικρομεσαίους αγρότες και τη χωρική γεωργία.
2. Αναδιάρθρωση της κοινοτικής αγροτικής παραγωγής, από τα πλεονασματικά προϊόντα, κυρίως των χωρών του Βορρά, στα ελλειμματικά προϊόντα, κυρίως των χωρών του Νότου (π.χ. οπωροκηπευτικά, ελαιόλαδο, ζάχαρη).
3. Αλλαγή στα παραγωγικά πρότυπα και στην ποιότητα των προϊόντων, από τα μεταλλαγμένα και επικίνδυνα για την υγεία προϊόντα στα παραγόμενα με περιορισμένη χρήση φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων, στα βιολογικά και στα προϊόντα ελεγμένης ποιότητας.

         Επίσης, πρέπει να διατηρηθούν οι επιδοτήσεις που δεν προωθούν την παραγωγή πλεονασματικών αγροτικών προϊόντων και να υπάρξουν ειδικές δεσμεύσεις κατοχύρωσης της εμπορικής ταυτότητας των προϊόντων (πιστοποιημένης ονομασίας προέλευσης, γεωγραφικής ένδειξης προέλευσης κ.ά.).

        Τέλος, οι παρεμβάσεις της Ελλάδας και της ΕΕ στους διεθνείς οργανισμούς (π.χ. ΠΟΕ) θα πρέπει να είναι σε αντιστοιχία με τις απαιτήσεις μιας δημοκρατικής ρύθμισης των διεθνών οικονομικών σχέσεων, ελέγχου της δράσης των πολυεθνικών, προώθησης της βιώσιμης ανάπτυξης, ισότιμης οικονομικής συνεργασίας μεταξύ χωρών και στήριξης της ανάπτυξης των λιγότερο αναπτυγμένων χωρών. Το διεθνές εμπόριο αγροτικών προϊόντων πρέπει να μπει σε νέες βάσεις υπό την εποπτεία του ΟΗΕ και να έχει ως προτεραιότητα την τοπική και περιφερειακή παραγωγή αντί για τις εξαγωγές.

Είναι προφανές ότι για τη ριζοσπαστική μεταρρύθμιση της ΚΑΠ χρειάζεται να αλλάξει η κατεύθυνση της ευρωπαϊκής ενοποίησης από το νεοφιλελευθερισμό στο δρόμο της κοινωνικής δικαιοσύνης. Και βέβαια η αλλαγή πορείας προϋποθέτει ποιοτική ανάπτυξη του ευρωπαϊκού αγροτικού κινήματος αλλά και μεγάλες αλλαγές στους συσχετισμούς δύναμης υπέρ της Αριστεράς και των δυνάμεων που αγωνίζονται για αυτή την αλλαγή.

Κρίσιμη προϋπόθεση για την προώθηση της εναλλακτικής πολιτικής στον αγροτικό τομέα είναι η ανάπτυξη ενός ριζοσπαστικού κινήματος μικρομεσαίων αγροτών, μακριά από τις πρακτικές των γραφειοκρατικών κορυφών του αγροτοσυνδικαλιστικού και αγροτοσυνεταιριστικού κινήματος. Ταυτόχρονα, χρειάζεται η προώθηση της κοινής δράσης σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο και η συμπαράταξη με τα κοινωνικά κινήματα κατά της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης.

Παρ' όλα αυτά, ακόμα και σήμερα, με την ουσιαστική παρέμβαση του αγροτικού κινήματος σε εθνικό και υπερεθνικό επίπεδο και τη συντονισμένη δράση των πολιτικών δυνάμεων που επιδιώκουν προοδευτικές αλλαγές, είναι εφικτό να προωθηθούν άμεσοι στόχοι και να ικανοποιηθούν αιτήματα όπως:

1. Να μην αποσυνδεθούν οι επιδοτήσεις από το παραγόμενο προϊόν, γιατί η αποσύνδεση αυτή θα οδηγήσει σε κατάρρευση όλων των εθνικών προϊόντων και σε κρίση βιομηχανικών κλάδων που στηρίζονται σ' αυτά.
2. Να κατοχυρωθεί πλαφόν παραγωγής για όλα τα εθνικά μας προϊόντα στα επίπεδα που έχουν προτείνει τα θεσμοθετημένα όργανα των αγροτών.
3. Να αυξηθούν οι δαπάνες της ΚΑΠ και βέβαια να αυξηθούν συνολικά οι πόροι που διαθέτει η ΕΕ τουλάχιστον στο 5% του ΑΕΠ.
4. Να συνεχιστούν τα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης για μειονεκτικές περιφέρειες, όπως είναι οι περισσότερες ελληνικές περιφέρειες.
5. Να ληφθούν ειδικά μέτρα στήριξης των μικρομεσαίων αγροτών (κατάργηση της συνυπευθυνότητας, χρηματοδοτικές διευκολύνσεις κ.λπ.).
6. Να σταματήσει η άλωση του γενετικού υλικού από τις πολυεθνικές. Να τροποποιηθεί ο Κανονισμός Πιστοποίησης, προκειμένου να διασφαλιστεί το δικαίωμα της αναπαραγωγής σπόρων από τους αγρότες, να διασωθούν και να προωθηθούν οι ντόπιες ποικιλίες σπόρων και φυλές ζώων.
7. Να εξασφαλιστεί το δικαίωμα των αγροτών και των καταναλωτών να μην χρησιμοποιούν τα μεταλλαγμένα, με την απαγόρευση των μεταλλαγμένων σπόρων, την καθιέρωση μηδενικού συντελεστή επιμόλυνσης, την υποχρεωτική σήμανση και ιχνηλασιμότητα των μεταλλαγμένων οργανισμών και των προϊόντων στα οποία χρησιμοποιούνται, στα τρόφιμα και στις ζωοτροφές.

Είναι αναγκαία και επείγουσα η παραπέρα εξειδίκευση των προτάσεων μας για τη νέα ΚΑΠ. Οι προηγούμενες ενότητες ειδικών θεμάτων της ΚΑΠ διαμορφώνουν το πλαίσιο εξειδίκευσης των θέσεών μας, για την οποία απαιτείται να γίνει συγκεκριμένη και στοχοπροσηλωμένη προσπάθεια. Είναι αναγκαία η άμεση δημιουργία ομάδας εργασίας για το συγκεκριμένο θέμα με εξειδικευμένους συντρόφους.

Εκτός των παραπάνω, χρειάζεται επίσης να ξεκαθαρίσουμε μια και καλή και να τεκμηριώσουμε επίσης ότι όπως η Ευρωπαϊκή αριστερά έτσι και ο ΣΥΡΙΖΑ είναι υπέρ της ύπαρξης και λειτουργίας της ΚΑΠ, μιας ΚΑΠ όμως ριζικά διαφορετικής από αυτή που ισχύει σήμερα, προσανατολισμένης προς τα συμφέροντα των Ευρωπαίων παραγωγών, της αειφόρου ανάπτυξης στην Ευρώπη και σε όλο το κόσμο. Χρειάζεται να επιλύσουμε επίσης την  ένταση ανάμεσα στη θέση μας υπέρ του ανοίγματος των αγορών στις αναπτυγμένες χώρες σε προϊόντα και παραγωγούς από όλο τον κόσμο και την ταυτόχρονη υποστήριξη στη χώρα μας μιας εν πολλοίς προστατευτικής αγροτικής πολιτικής για ορισμένα ή ολόκληρες κατηγορίες προϊόντων.