Η ανάδειξη των εμπράγματων δικαιωμάτων το στοίχημα για τους Δασικούς Χάρτες και το Εθνικό Κτηματολόγιο.

Άρθρο του Βαγγέλη Αποστόλου, βουλευτή ΣΥΡΙΖΑ Εύβοιας και πρώην Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΑΥΓΗ το Σάββατο 18/4/2021

Το ζητούμενο αυτή την ώρα από τους δασικούς χάρτες είναι ο χαρακτηρισμός και η χρήση των εκτάσεων που καταγράφονται, πράγμα που θα ολοκληρωθεί με την κύρωσή τους. Το περιεχόμενο των χαρτών θα χρησιμοποιηθεί σε μια επόμενη φάση που έχει σχέση με την ανάδειξη των εμπράγματων δικαιωμάτων στο Εθνικό Κτηματολόγιο, δηλαδή της κυριότητας και της νομής αυτών των εκτάσεων, αν και η σχετική συζήτηση έχει ήδη ξεκινήσει και έχει αναστατώσει μεγάλο μέρος των κατοίκων της υπαίθρου.

Δεν μπορούν να καταλάβουν οι αγρότες γιατί το ελαιοπερίβολο που κληρονόμησαν από τον πατέρα τους έχει χαρακτηριστεί δασικό και για το λόγο αυτό ανήκει κατά τεκμήριο στο Δημόσιο.

Πριν ένα χρόνο το Τριμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης εξέδωσε μια απόφαση σταθμό για την υπεράσπιση της δημόσιας περιουσίας, για μια υπόθεση που κράτησε 50 χρόνια και αφορά στην απόρριψη της διεκδίκησης από το Άγιο Όρος και συγκεκριμένο ιδιώτη μιας έκτασης 17.000 στρ. στη Χαλκιδική.

Το σημαντικότερο όμως είναι η βάση στην οποία στηρίχτηκε η απόφαση για την ισχύ του τεκμηρίου κυριότητας του Δημοσίου, “ότι η έκταση αποτελούσε δημόσια γαία του Οθωμανικού Δημοσίου, η οποία μετά την προσάρτηση των Νέων Χωρών περιήλθε στη Κυριότητα του Ελληνικού Δημοσίου, ως διαδόχου του Τουρκικού Δημοσίου”.

Το τεκμήριο αυτό υπάρχει, όχι βέβαια γιατί θέλησαν όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις μετά την απελευθέρωση να δημεύσουν αυτές τις γαίες, αλλά γιατί απορρέει από τη Συνθήκη Απελευθέρωσης της Κωνσταντινουπόλεως (1832), το Πρωτόκολλο του Λονδίνου (1830) και τις μετέπειτα συνθήκες προσαρτήσεων των νέων χωρών.

Το Ελληνικό Δημόσιο λοιπόν έχει το δικαίωμα να προβάλλει το τεκμήριο κυριότητας στις  άγριες γαίες, δηλαδή στις μη καλλιεργούμενες και μη οικοδομήσιμες εκτάσεις.

Ας δούμε όμως πως το υπερασπίστηκαν οι ελληνικές κυβερνήσεις μέχρι σήμερα και ποιές περιοχές της ελληνικής επικράτειας αφορά.

Κατά πρώτον το τεκμήριο κυριότητας του Δημοσίου είναι μαχητό, που σημαίνει ότι στο Δημόσιο ανήκουν όλες οι άγριες γαίες, πλην αυτών που αναγνωρίστηκαν με έναν εκ των νομίμων τρόπων. Είτε με νομοθετική παρέμβαση του ελληνικού κράτους, από την πρώτη με το Βασιλικό Διάταγμα του 1836 μέχρι και την πιο πρόσφατη του νόμου 3203/2003, είτε με αναγνωριστικές αποφάσεις του Υπουργού Γεωργίας κατόπιν γνωμοδότησης του Συμβουλίου Ιδιοκτησίας Δασών στο οποίο προσέφυγαν οι ενδιαφερόμενοι, είτε με αμετάκλητες αποφάσεις των τακτικών Δικαστηρίων.

Τίτλοι από αυτές τις διαδικασίες έχουν υπάρξει αρκετοί, από τις μικρές ιδιοκτησίες, που οι Οθωμανοί είχαν επί της κυριαρχίας τους και όταν αποχωρούσαν τις μεταβίβαζαν, μέχρι την εξαγορά μεγάλων ιδιοκτησιών από Έλληνες και φιλέλληνες πλουσίους, πράγμα που εφαρμόστηκε ιδιαίτερα στην Αττική και την Εύβοια.

Χρησικτησία σε αυτές τις εκτάσεις δεν υπάρχει, εκτός αν αποδειχθεί η νομή τους σύμφωνα με το ελληνορωμαϊκό δίκαιο, δηλαδή επί 35 χρόνια προ του 1915.

Μέσα όμως από αυτές τις διαδικασίες το τεκμήριο κυριότητας πήρε πιο συγκεκριμένη μορφή, αφού έγινε πιο στοχοποιημένη η εφαρμογή του στις εκτάσεις, που διέπονται από τη δασική νομοθεσία, δηλαδή στα δάση, τις δασικές και τις χορτολιβαδικές εκτάσεις. Όμως επειδή σε πολλές περιοχές, επί Οθωμανικής κυρίαρχίας υπήρχαν δάση που είχαν συνδεθεί με νομές, που με την απελευθέρωση μεταβιβάστηκαν σε Έλληνες, αυτές δημιούργησαν ένα ιδιότυπο δικαίωμα χρήσης και κατοχής (όχι κυριότητας) που φτάνει μέχρι σήμερα. Για τις εκτάσεις αυτές χρησιμοποιείται ο όρος διακατεχόμενα. Βέβαια είναι γνωστή και η διαφορετική προσέγγιση του τεκμηρίου κυριότητας μεταξύ του κράτους και των ιδιωτών - μοναστηριών, αλλά αυτό μπορούμε να το δούμε σε άλλη προσέγγιση.

Η διαδικασία κατάρτισης των Δασικών χαρτών στις περιοχές που δεν ισχύει το τεκμήριο κυριότητας του δημοσίου δεν ανέδειξε πολλά εμπράγματα προβλήματα, όπως στα Ιόνια νησιά, στις Κυκλάδες και αλλού. Εκεί η Πολιτεία μπορεί να προβάλλει μόνο το δικαίωμα της δασοπολιτικής επιτήρησης.

Στις περιοχές όμως που ισχύει το τεκμήριο κυριότητας του Δημοσίου αυτό που πρέπει να δούμε στην ανάδειξη των εμπράγματων δικαιωμάτων είναι μέχρι ποίου σημείου θα αποδεχτούμε την εφαρμογή του, αλλά και πως θα τακτοποιήσουμε τη σχέση χρήσης και κυριότητας όλων αυτών των εκτάσεων.

Τα κύρια προβλήματα που θα αναδειχθούν την ώρα της εγγραφής των εμπράγματων δικαιωμάτων στο Εθνικό Κτηματολόγιο είναι αυτά που αφορούν:

1)στους αγρούς το 1945 που σήμερα έγιναν δάση (χαρακτηρισμός στον δασικό χάρτη ΑΔ) και

2)στις χορτολιβαδικές και δασικές εκτάσεις το 1945 που εκχερσώθηκαν για γεωργική καλλιέργεια (χαρακτηρισμός στο δασικό χάρτη ΔΑ)

Η απάντηση για τους δασωθέντες αγρούς είναι απλή: Πριν την κύρωση να καταστεί σαφές ότι τα γεωτεμάχια αγροτικής μορφής που δεν έφεραν δασική βλάστηση το 1945 και απέκτησαν την μορφή της δασικής έκτασης σήμερα, όπου και αν βρίσκονται, δεν διέπονται από τις διατάξεις της Δασικής Νομοθεσίας, εκτός των περιπτώσεων που βρίσκονται σε προστατευόμενες περιοχές ή οριοθετημένα δασικά οικοσυστήματα ή επιβάλλεται να κηρυχθούν αναδασωτέα, σύμφωνα με το νόμο.

Και σε αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να επιδιωχθεί η ανταλλαγή τους  με ανάλογες αγροτικές εκτάσεις ή να αποζημιωθούν ανάλογα και απο τις εισφορές των ευεργετούμενων από τη σύνταξη των δασικών χαρτών. Μόνον τότε το περιβαλλοντικό ισοζύγιο θα βρει τη σωστή του εφαρμογή.

Οι δασικές και χορτολιβαδικές που εκχερσώθηκαν για γεωργική καλλιέργεια (χαρακτηρισμός στο δασικό χάρτη ΔΑ) αποτελούν εκτάσεις που η αλλαγή χρήσης  μπορεί να τεκμηριωθεί με τη Δήλωση ΟΣΔΕ, όταν μάλιστα συνδεθεί και με τις προηγούμενες χρονιές για καλύτερη αιτιολόγηση. Μια και η Ε.Επιτροπή για να εγκρίνει τις ενισχύσεις θεωρεί δεδομένη τη βιωσιμότητα της αγροτικής παραγωγικής δραστηριότητας που ασκείται στις δηλούμενες εκτάσεις.

Όσον αφορά στα εμπράγματα δικαιώματα, από τη στιγμή που η αλλαγή χρήσης τεκμηριώνεται σύμφωνα με το Σύνταγμα μπορούν να ακολουθηθούν διαδικασίες αναγνώρισης ανάλογες με αυτές που τεκμηριώνουν δικαιώματα σε αγροτικές εκτάσεις, που στη προκειμένη περίπτωση συνδέονται με συγκεκριμένη χρήση.

Ειδικά για τις εκτάσεις αυτές το άρθρο 74 του ν. 998/79 προέβλεπε ότι εντός πενταετίας, δηλαδή μέχρι το 1984 ,έπρεπε να χαρτογραφηθούν και να παραδοθούν για διαχείριση και διάθεση αγροτική. Γι αυτό πρέπει  να αποσυρθεί ο χαρακτηρισμός τους ως δασικές.

Για όσα εδάφη παραμείνουν δασικού χαρακτήρα και αμφισβητηθεί η κυριότητά τους από το τεκμήριο του Δημοσίου μπορούν να γίνουν προσφυγές, είτε μέσω της διοικητικής οδού στο Συμβούλιο Ιδιοκτησίας Δασών, είτε μέσω δικαστικής οδού στα αρμόδια Δικαστήρια.

Οι παραπάνω προτάσεις ασφαλώς και μπορούν να υπηρετήσουν το ζητούμενο, τη  λειτουργεία χωρίς προβλήματα της αγροτικής δραστηριότητας σε όλη την ελληνική ύπαιθρο.

Αν όμως υλοποιηθεί η πρόθεση της Κυβέρνησης για υποχρέωση του Δημοσίου να αποδείξει την ιδιοκτησία του, επί των εκτάσεων που ισχύει το τεκμήριο κυριότητας του Δημοσίου, αυτό θα αποτελεί τη μεγαλύτερη επιβράβευση των καταπατήσεων δημόσιας περιουσίας από καταβολής του Ελληνικού κράτους.

ΔΑΣΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ

Οι λύσεις για τεκμηρίωση στην αλλαγή χρήσης

Άρθρο του Βαγγέλη Αποστόλου, βουλευτή ΣΥΡΙΖΑ Εύβοιας και πρώην Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Agrenda της 20ης & 21ης Μαρτίου 2021

Η αναγκαιότητα κατάρτισης των δασικών χαρτών δεν αμφισβητείται, γιατί αποτελεί το βασικότερο εργαλείο για την υπεράσπιση των δασών και την ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου. Για τη χώρα μας δε ήταν και απαίτηση του εκτελεστικού νόμου του Συντάγματος του 1975, του 998/1979, που όριζε ρητά ότι μέσα στα επόμενα 10 χρόνια πρέπει να χαρτοφραφηθούν τα δασικού χαρακτήρα εδάφη και να συνταχθεί το Δασολόγιο.

Η πρώτη προσέγγιση για την εκτέλεση του συγκεκριμένου έργου γίνεται με το νόμο 2664/1998 για το Εθνικό Κτηματολόγιο, αλλά ουσιαστικά μπήκε σε πορεία σύνταξης με το ν. 3889/2010, που ορίζει τις διαδικασίες και τα επιμέρους στάδια της υλοποίησης.

Η τότε Κυβέρνηση ξεκίνησε το έργο σε πολλές περιοχές, αλλά επειδή δεν ήθελε να αναδειχτούν οι καταπατήσεις και οι αυθαιρεσίες άφησε τους χάρτες κλειδωμένους στα Δασαρχεία και στις Διευθύνσεις Δασών.

Αντίθετα η Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, αφού επικαιροποίησε το ν.3889/2010 με το ν.4389/2016 προχώρησε τους δασικούς χάρτες στο 50% της χώρας, δηλαδή σε περίπου 65.000.000 στρ. και μάλιστα σε περιοχές με προβλήματα, όπως η αυθαίρετη εκτός σχεδίου δόμηση.

Ήταν αδύνατο όμως η διαδικασία αυτή να προχωρήσει χωρίς επιπτώσεις σε χρήσεις γης και εμπράγματα δικαιώματα. Όπως είναι λογικό να έγιναν και λάθη σε μια τόσο μεγάλη προσπάθεια, μερικά εκ των οποίων αντιμετωπίστηκαν.

Ας δούμε ποιες είναι οι διατάξεις του νομοθετικού πλαισίου που επηρεάζουν καθοριστικά την κατάρτιση των δασικών χαρτών;

Είναι δύο άρθρα του Συντάγματος του 1975, το 117 παρ.3 , σύμφωνα με το οποίο δάση που καταστράφηκαν ή αποψιλώνονται κηρύσσονται αναδασωτέα και αποκλείεται να διατεθούν για άλλο προορισμό και το 24, σύμφωνα με το οποίο τα δάση μπορούν να αλλάξουν χρήση, μόνον αν προέχει για την εθνική οικονομία η αγροτική χρήση και μετά από τεκμηρίωση για κάθε επιμέρους περίπτωση.

Όπως γίνεται αντιληπτό δεν άργησαν να εμφανιστούν οι προσφυγές στο ΣτΕ(Συμβούλιο της Επικρατείας), που κατέληξαν σε αποφάσεις που φτάνουν μέχρι του σημείου της ακύρωσης της πορείας όλου του έργου.

Οι αποφάσεις αυτές είναι:

1. 
   η 685/2019 με την οποία η Ολομέλεια έκρινε αντισυνταγματικές τις οικιστικές
   πυκνώσεις. Τα άρθρα 24 και 117 του Συντάγματος απαγορεύουν ρητά αυτές τις αλλαγές χρήσης.
2. η 1411/2019 με την οποία έκρινε παράνομη τη μερική κύρωση γιατί δεν εξετάστηκαν όλες οι αντιρρήσεις. Ξεπερνούν σήμερα τις 180.000 και
3. η 710/2020 με την οποία η Ολομέλεια ακύρωσε τις διαδικασίες εξαγοράς των δασικών εκτάσεων που εκχερσώθηκαν προ του 1975.

Πως θα αντιμετωπιστούν όμως αυτές οι αποφάσεις του ΣτΕ;

Η τωρινή παρέμβασή μου έχει ως βασικό στόχο να μην ακυρωθεί ένα πολύ μεγάλο μέρος του έργου που έχει γίνει μέχρι σήμερα, αλλά και να λυθούν τα πολλά προβλήματα που ανέδειξαν οι θιγόμενοι πολίτες με τις αντιδράσεις τους. Η νομολογία του ΣτΕ για την προστασία του περιβάλλοντος δεν επιτρέπει παρερμηνείες.

Το πρώτο που οφείλουν να κάνουν όσοι ασχολούνται με το θέμα είναι να συμμορφωθούν με τις αποφάσεις του, που μπορεί να γίνει με τη μεταφορά του έργου της πρώτης φάσης, δηλαδή του 50% της χώρας, στο στάδιο της ανάρτησης ώστε τότε να υπάρχει η δυνατότητα ουσιαστικής παρέμβασης.

Η σημερινή κυβέρνηση, δυστυχώς επέλεξε άλλο δρόμο για τη διαχείριση του έργου που παρέλαβε. Αποφεύγει να συμμορφωθεί με τις αποφάσεις του ΣτΕ και με αποσπασματικές κινήσεις φτάνει μέχρι του σημείου να ανακαλεί δασικούς χάρτες και στη θέση τους να προσθέτει νέες κατηγορίες εκτάσεων, μια τακτική που έδωσε τη δυνατότητα προσφυγής στο ΣτΕ στις περιβαλλοντικές οργανώσεις.

Το πιο προβληματικό όμως στη λειτουργεία της είναι ότι, στις αναρτήσεις που κάνει αυτή την περίοδο για το υπόλοιπο 50% του συνολικού έργου, ακολουθεί τον ίδιο δρόμο που απέρριψε το ΣτΕ, αλλά και δημιουργεί αρνητικές επιπτώσεις, όπως δείχνουν οι σημερινές αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών.

Ας δούμε όμως τι απεικονίζουν οι αμφισβητούμενοι δασικοί χάρτες;

Τη μορφή που είχαν οι χαρτογραφούμενες εκτάσεις στην παλιότερη βλαστική απεικόνιση (αεροφωτογραφίες του 1945) και τη μορφή που έχουν σήμερα. Ο συνδυασμός των δύο μορφών και η ερμηνεία των αντίστοιχων χαρτών δίνει το χαρακτήρα των εκτάσεων, κατατάσσοντάς τες σε 2 κατηγορίες εδαφών, στα δασικού (Δάση, δασικές και χορτολιβαδικές εκτάσεις) και γεωργικού χαρακτήρα.

Η διαδικασία κατάρτισης των δασικών χαρτών γίνεται σε 3 στάδια, το πρώτο αφορά στη σύνταξη, το δεύτερο στην ανάρτηση και το τρίτο στην κύρωση. Δεν πρέπει να υπάρξει καμία συσχέτιση στα στάδια αυτά της μορφής των εδαφών που καταγράφονται με την κυριότητα.

Τα κύρια προβλήματα που αναδείχθηκαν με τη σύνταξη και την ανάρτηση των δασικών χαρτών της πρώτης φάσης είναι τα παρακάτω:

1. οι αγροί που έγιναν δάση (χαρακτηρισμός στον δασικό χάρτη ΑΔ)
2. οι δασικές και χορτολιβαδικές εκτάσεις που εκχερσώθηκαν για γεωργική καλλιέργεια (χαρακτηρισμός στο δασικό χάρτη ΔΑ)
3. οι εκτάσεις, οι λεγόμενες οικιστικές πυκνώσεις, με αυθαίρετα σε οργανωμένους και μη οικισμούς , και
4. τα πρόδηλα σφάλματα

Σημειώνω ότι για τα πρόδηλα που έχουν σχέση με σφάλματα κατά την εκτέλεση του έργου πρέπει οι συντάκτες να δώσουν τις απαραίτητες λύσεις, ενώ για τις οικιστικές πυκνώσεις δεν υπάρχει καμία περίπτωση επαναφοράς τους.

Ας δούμε όμως αναλυτικά για τις δύο πρώτες κατηγορίες που αναφέρονται στον αγροτικό χώρο, τα προβλήματα που προέκυψαν και την πρόταση για την αντιμετώπισή τους, μετά βέβαια, την επιστροφή των δασικών χαρτών στο στάδιο της ανάρτησης.

Δασωθέντες αγροί (ΑΔ)

Πρόκειται για εκτάσεις που το 1945 ήταν αγροί και σήμερα είναι δάση. Η έκτασή τους ανέρχεται στα 3.500.000 στρ., δηλαδή πάνω από το 5% της συνολικά αναρτημένης έκτασης. και προέκυψαν από την εγκατάλειψη και τη δάσωση αντίστοιχων αγρών.

Όπως γίνεται κατανοητό η αποδοχή αυτής της κατηγοριοποίησης στη κύρωση των δασικών χαρτών δημιουργεί πολλά προβλήματα, τόσο ισόρροπης εφαρμογής του δικαίου, όσο και ηθικής μορφής.

Το νομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο συντάσσονται οι συγκεκριμένοι χάρτες είναι σαφέστατο, τόσο από το Σύνταγμα, όσο και απο τη νομολογία του ΣτΕ κι γι αυτό είναι δίκαιο να ισχύσει ό,τι για τις αγροτικού χαρακτήρα εκτάσεις . Είναι δε και ηθικό το θέμα γιατί η δάσωση αυτών των αγρών προέκυψε το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα από την αναγκαστική εσωτερική και εξωτερική μετανάστευση των κατόχων τους, για λόγους επιβίωσης.

Και το ερώτημα που μπαίνει είναι ποια λύση μπορεί να δοθεί, ώστε και οι αγρότες να δικαιωθούν αλλά και το δασικό οικοσύστημα να μην επηρεαστεί αρνητικά; Η απάντηση είναι απλή: Τα γεωτεμάχια αγροτικής μορφής που δεν έφεραν δασική βλάστηση το 1945 και απέκτησαν την μορφή της δασικής έκτασης σήμερα, όπου και αν βρίσκονται, δεν διέπονται από τις διατάξεις της Δασικής Νομοθεσίας, εκτός των περιπτώσεων που βρίσκονται σε προστατευόμενες περιοχές ή οριοθετημένα δασικά οικοσυστήματα ή επιβάλλεται να κηρυχθούν αναδασωτέα, σύμφωνα με το νόμο.

Οφείλω όμως να τονίσω ότι για τους δασωμένους αγρούς που κρίνεται απαραίτητο να διατηρήσουν τη σημερινή τους μορφή, πρέπει να επιδιωχθεί η ανταλλαγή τους με ανάλογες αγροτικές εκτάσεις ή να αποζημιωθούν ανάλογα και απο τις εισφορές των ευεργετούμενων από τη σύνταξη των δασικών χαρτών. Μόνον τότε το περιβαλλοντικό ισοζύγιο θα βρει τη σωστή του εφαρμογή.

Εκτάσεις δασικές και χορτολιβαδικές που εκχερσώθηκαν για γεωργική καλλιέργεια (χαρακτηρισμός στο δασικό χάρτη ΔΑ)

Πρόκειται για εκτάσεις με γεωργική μορφή που ξεπερνούν τα 2.000.000 στρ., για τις οποίες καλούνται οι χρήστες τους να καταβάλλουν ένα τίμημα εξαγοράς, της κυριότητας οι προ του 1975 χρήστες και της χρήσης οι μετά το 1975.

Το πρόβλημα που υπάρχει με αυτές τις εκτάσεις είναι, όχι μόνο ότι η εξαγορά των προ του 1975 εκτάσεων ακυρώθηκε ήδη από το ΣτΕ , αλλά και η άρνηση των χρηστών να κάνουν χρήση της συγκεκριμένης ρύθμισης, αφού μόνο για το 20% των εκτάσεων ενδιαφέρθηκαν. Είχα μάλιστα πει τότε, ότι για την επίλυση του προβλήματος τεκμηρίωσης της αλλαγής χρήσης των συγκεκριμένων εδαφών η Δήλωση ΟΣΔΕ μπορεί να αποτελέσει, όταν μάλιστα συνδεθεί και με τις προηγούμενες χρονιές, την καλύτερη αιτιολόγηση. Μια και η Ε.Επιτροπή για να εγκρίνει τις ενισχύσεις θεωρεί δεδομένη τη βιωσιμότητα της αγροτικής παραγωγικής δραστηριότητας που ασκείται στις δηλούμενες εκτάσεις.

Πως θα αντιμετωπιστούν οι αντιρρήσεις και οι ενστάσεις που έχουν υποβληθεί;

Η απάντηση είναι μία: δεν θα υπάρχουν με την επιστροφή στο στάδιο της ανάρτησης. Ας δούμε αναλυτικά πως περπάτησε η συγκεκριμένη διαδικασία.

Η ανάρτηση της πρώτης φάσης ανέδειξε πολλά προβλήματα γιατί επελέγη μια διαδικασία πρωτόγνωρη. Να υπάρξει μερική κύρωση δασικών χαρτών παράλληλα με την υποβολή αντιρρήσεων και ενστάσεων. Όμως ο έλεγχος των επιπτώσεων των κυρώσεων στις Δηλώσεις Ολοκληρωμένης Διαχείρισης των Ενισχύσεων (ΟΣΔΕ) που ακολούθησε, ανέδειξε περί τα 1.500.000 στρ. αγροτικών εκτάσεων να έχουν χαρακτηριστεί ως δασικά, από τα οποία περίπου το 60% να έχουν κυρωθεί, ενώ για τα υπόλοιπα, δηλαδή το 40%, να έχουν υποβληθεί περί τις 240.000 αντιρρήσεις και αιτήσεις εξαγορών.

Βέβαια δεν χρειάζεται να σταθούμε περισσότερο στη συγκεκριμένη διαδικασία, αφού όχι μόνο την απαξίωσαν οι θιγόμενοι αγρότες με τη μη συμμετοχή τους, αλλά και το ΣτΕ την ακύρωσε με τη δεύτερη και τη τρίτη απόφασή του.

Τι θα γίνει με τις χορτολιβαδικές εκτάσεις των νησιώτικων και των παραθαλάσσιων περιοχών;

Πρόκειται για τις εκτάσεις που και η ερμηνευτική εγκύκλιος εφαρμογής του ν. 998/79 (του κατ' εξοχήν εκτελεστικού νόμου του Συντάγματος του 1975) αναφέρει ότι αποτελούνται από φρυγανώδη ξυλώδη είδη, όπως είναι το θυμάρι, η κουνούκλα και άλλα, αλλά και από διάφορα ποώδη φυτά, που ενδημούν κυρίως στα νησιά .

Ειδικά για τις εκτάσεις αυτές το άρθρο 74 του ν. 998/79 προέβλεπε ότι εντός πενταετίας, δηλαδή μέχρι το 1984, έπρεπε να χαρτογραφηθούν και να παραδοθούν για διαχείριση και διάθεση αγροτική. Όμως με το άρθρο 53 του ν. 4280/2014 όχι μόνο καταργήθηκε η συγκεκριμένη ρύθμιση, αλλά και τροποποιήθηκε το άρθρο 3 του ν.998/79 ορίζοντας ότι η διαχείριση των χορτολιβαδικών εκτάσεων ασκείται από την Δασική Υπηρεσία, πράγμα που ουσιαστικά σήμανε ότι εξακολουθούσε η Πολιτεία να τις θεωρεί ως δασικές, στερώντας από τον αγροτικό κόσμο τη δυνατότητα να τις αξιοποιεί για την κτηνοτροφία.

Το πρόβλημα έγινε πιο μεγάλο, με το Π.Δ. 32/2016 που χαρακτήριζε μια χορτολιβαδική έκταση σε πεδινή και μη πεδινή, ανάλογα με το υψόμετρο και τις κλίσεις των εδαφών. Τα κριτήρια αυτά μαζί με τη σύνθεση της βλάστησης άφησαν περιθώρια ερμηνείας τέτοια που να δημιουργούν προβλήματα, όπως αυτά που παρατηρήθηκαν με την ανάρτηση των δασικών χαρτών σε πολλά νησιά του Αιγαίου, αλλά και στις παραθαλάσσιες περιοχές της χώρας μας.

Είναι χαρακτηριστικό ότι με την απόφαση αυτή σε αρκετές περιοχές πάνω από το 50% των εκτάσεων τους έχουν χαρακτηριστεί ως δασικές, λόγω της φρυγανώδους βλάστησής τους, ενώ την ίδια στιγμή υπάρχουν αναρτημένοι χάρτες σε άλλες περιοχές με τις πρότερες προδιαγραφές και κριτήρια, δηλαδή δεν έχουν χαρακτηριστεί δασικές.

Η λύση των προβλημάτων είναι απλή:

α) Να αποσυρθεί ο χαρακτηρισμός αυτών των χορτολιβαδικών εκτάσεων ως δασικές, γιατί η σχετική εγκύκλιος δεν ανακλήθηκε ποτέ. Έγινε μια κίνηση με Υπουργική Απόφαση από το Υπουργείο Περιβάλλοντος το Μάϊο του 2019 για την απαλλαγή των χορτολιβαδικών εκτάσεων των νησιών που φέρουν φρυγανική βλάστηση, που φάνηκε ότι λύνει το πρόβλημα. Δυστυχώς έχει δυσκολίες στην εφαρμογή της, γιατί ενώ απαλλάσει του δασικού χαρακτήρα τις φρυγανώδεις εκτάσεις, δεν προβλέπει την καταγραφή των φυτών που συνιστούν τη χορτολιβαδική έκταση, ούτε αναφέρεται στη χαμηλή ξυλώδη βλάστηση, με αποτέλεσμα να υπεισέρχεται ο υποκειμενικός παράγων στο χαρακτηρισμό τους και

β) να καταργηθεί η ρύθμιση του άρθρου 53 του ν 4280/2014 για τις χορτολιβαδικές εκτάσεις και με τη χαρτογραφήσή τους να παραδοθούν στη γεωργία για διαχείριση και διάθεση για γεωργική και κτηνοτροφική εκμετάλλευση, όπως το άρθρο 74 του ν 998/79 προβλέπει.

Αυτό όμως που είναι δύσκολο να προσεγγιστεί είναι ότι οι συγκεκριμένες εκτάσεις, κατά ένα μεγάλο μέρος είναι παραθαλάσσιες και νησιωτικές, που όχι μόνο δεν μπορούν να αξιοποιηθούν για αγροτική χρήση, αλλά και είναι συνδεδεμένες με μια νομιμοφανή έως αυθαίρετη δόμηση.

Σε μια επόμενη παρέμβαση θα αναφερθούμε για το πως αντιμετωπίστηκαν τα συγκεκριμένα ζητήματα σε επίπεδο Ε.Επιτροπής και θα αναζητήσουμε λύσεις και σε άλλα προβλήματα που θα υπάρξουν όταν οι κυρωμένοι δασικοί χάρτες φτάσουν στη πόρτα του Εθνικού κτηματολογίου.

Τεκμήριο κυριότητας του Δημοσίου και Κτηματολόγιο

Άρθρο στην Εφημερίδα των Συντακτών στις 22-5-2020 

Γράφει ο Βαγγέλης Αποστόλου Βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Εύβοιας και πρώην Υπουργός ΑΑΤ 

Στην «Εφημερίδα των Συντακτών» της 14/5/2020 δημοσιεύτηκε μια απόφαση-σταθμός για την υπεράσπιση της δημόσιας περιουσίας. Είναι αυτή του Τριμελούς Εφετείου της Θεσσαλονίκης για μια υπόθεση που κράτησε 50 χρόνια και αφορά την απόρριψη της διεκδίκησης από το Άγιο Όρος και συγκεκριμένο ιδιώτη μιας έκτασης 17.000 στρ. στη Χαλκιδική. Το σημαντικότερο όμως είναι η βάση στην οποία στηρίχτηκε η απόφαση, «ότι η έκταση αποτελούσε δημόσια γαία του Οθωμανικού Δημοσίου, η οποία μετά την προσάρτηση των Νέων Χωρών περιήλθε στην Κυριότητα του Ελληνικού Δημοσίου, ως διαδόχου του Τουρκικού Δημοσίου».

Πράγματι το τεκμήριο αυτό υπάρχει, όχι βέβαια γιατί θέλησαν όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις μετά την απελευθέρωση να δημεύσουν αυτές τις γαίες, αλλά ως διαδοχή του οθωμανικού κράτους από το ελληνικό Δημόσιο, που απορρέει από τη Συνθήκη Απελευθέρωσης της Κωνσταντινουπόλεως (1832), το Πρωτόκολλο του Λονδίνου (1830) και τις μετέπειτα Συνθήκες προσαρτήσεων των Νέων Χωρών.

Το ελληνικό Δημόσιο, λοιπόν, έχει το δικαίωμα να προβάλλει το τεκμήριο κυριότητας σε άγριες γαίες, δηλαδή σε μη καλλιεργούμενες και μη οικοδομήσιμες εκτάσεις. Ας δούμε όμως πόσο το υπερασπίστηκαν οι ελληνικές κυβερνήσεις μέχρι σήμερα και ιδιαίτερα στις διαδικασίες κτηματογράφησης της χώρας που βρίσκονται σε εξέλιξη.

Κατά πρώτον, το τεκμήριο κυριότητας του Δημοσίου είναι μαχητό, που σημαίνει ότι στο Δημόσιο ανήκουν όλες οι άγριες γαίες, πλην αυτών που αναγνωρίστηκαν με έναν εκ των νομίμων τρόπων. Είτε με νομοθετική περέμβαση του ελληνικού κράτους, από την πρώτη με το Βασιλικό Διάταγμα του 1836 μέχρι και την πιο πρόσφατη του νόμου 3203/2003, είτε με αναγνωριστικές αποφάσεις του υπουργού Γεωργίας κατόπιν γνωμοδότησης του Συμβουλίου Ιδιοκτησίας Δασών, στο οποίο προσέφυγαν οι ενδιαφερόμενοι, είτε με αμετάκλητες αποφάσεις των τακτικών δικαστηρίων.

Τίτλοι από αυτές τις διαδικασίες έχουν υπάρξει αρκετοί, από τις μικρές ιδιοκτησίες, που οι Οθωμανοί είχαν επί της κυριαρχίας τους και όταν αποχωρούσαν τις μεταβίβαζαν, πράγμα που εφαρμόστηκε ιδιαίτερα στην Αττική και την Εύβοια, μέχρι τις μεγάλες ιδιοκτησίες, όπως αυτές των τσιφλικιών. Χρησικτησία σε αυτές τις εκτάσεις δεν υπάρχει, εκτός αν αποδειχθεί η νομή τους σύμφωνα με το ελληνορωμαϊκό δίκαιο, δηλαδή επί 35 χρόνια προ του 1915.

Μέσα όμως από αυτές τις διαδικασίες, το τεκμήριο κυριότητας πήρε πιο συγκεκριμένη μορφή, αφού έγινε πιο στοχοποιημένη η εφαρμογή του στις εκτάσεις, που διέπονται από τη δασική νομοθεσία, δηλαδή στα δάση, τις δασικές και τις χορτολιβαδικές εκτάσεις. Κι αυτή η διαδικασία ανέδειξε πολλά προβλήματα στις περιοχές όπου δεν ισχύει το τεκμήριο κυριότητας του Δημοσίου, όπως στα Ιόνια Νησιά, στις Κυκλάδες και αλλού, όπου η Πολιτεία μπορεί να προβάλλει μόνο το δικαίωμα της δασοπολιτικής επιτήρησης, αφού οποιαδήποτε πράξη αναγνώρισης κυριότητας από ιδιώτες στοχεύει και στην αλλαγή χρήσης.

Η χρήση αυτής της δημόσιας γης από ιδιώτες έγινε με πολλαπλή στόχευση, από οικοπεδική μέχρι αγροτική, και με διαδικασίες νομιμοφάνειας έως καταπάτησης. Σε πολλές, μάλιστα, περιπτώσεις, η καταπάτηση αυτή έχει και την ανοχή της Πολιτείας, γιατί έχει συνδεθεί με την κάλυψη κοινωνικών αναγκών, που φτάνουν μέχρι και την απορρόφηση κοινοτικών πόρων.

Αυτό λοιπόν που πρέπει να δούμε στην πορεία της κτηματογράφησης είναι μέχρι ποίου σημείου θα αποδεχτούμε την εφαρμογή του τεκμηρίου κυριότητας του Δημοσίου, αλλά και πώς θα τακτοποιήσουμε τη σχέση χρήσης των προηγούμενων εκτάσεων. Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ήταν η μόνη που έλαβε υπόψη της το συγκεκριμένο τεκμήριο, γι’ αυτό και θέσπισε την εξαγορά με ένα μικρό τίμημα της αγροτικής και μόνον χρήσης αυτών των εκτάσεων, μια ρύθμιση όμως που δεν έγινε δεκτή από το Συμβούλιο της Επικρατείας.

Βέβαια είναι γνωστή η διαφορετική προσέγγιση του τεκμηρίου κυριότητας μεταξύ του κράτους και των ιδιωτών-μοναστηριών. Η Εκκλησία, αντίθετα, ισχυρίζεται ότι τα ταπία και τα χρυσόβουλα αποτελούν τίτλους και γι’ αυτό δεν ακολούθησε τις διαδικασίες προσφυγής στην Επιτροπή που προέβλεψε το Διάταγμα 17/29 Νοεμβρίου του 1836. Και την άποψή της αυτή τη στηρίζει μέχρι σήμερα, παρότι υπάρχει δυνατότητα να διεκδικήσει την αναγνώριση, είτε μέσω της διοικητικής οδού με προσφυγή στα Συμβούλια Ιδιοκτησίας Δασών για τις δασικού χαρακτήρα εκτάσεις, είτε μέσω της δικαστικής οδού για όλες τις εκτάσεις.

Τώρα όμως που κάποια στιγμή θα προχωρήσει η διαδικασία σύνταξης του Εθνικού Κτηματολογίου, θα αναγκαστούν ειδικά η Πολιτεία, αλλά και η Εκκλησία να ξανακαθίσουν στο ίδιο τραπέζι, για να γίνει και η συγκεκριμένη καταγραφή. 

https://www.efsyn.gr/stiles/apopseis/244527_tekmirio-kyriotitas-toy-dimosioy-kai-ktimatologio

Β. Αποστόλου: Περιβαλλοντοκτόνες οι διατάξεις του νομοσχεδίου της Κυβέρνησης

Αθήνα, 4/5/2020

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Τοποθέτηση του Βουλευτή ΣΥΡΙΖΑ Ν. Ευβοίας και πρώην Υπουργού Βαγγέλη Αποστόλου κατά τη συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής σήμερα Δευτέρα 4 Μαΐου 2020 του σ/ν του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Εκσυγχρονισμός περιβαλλοντικής νομοθεσίας, ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία των Οδηγιών 2018/844 και 2019/692 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και λοιπές διατάξεις». 

«Η Κυβέρνηση έχοντας ανάγει σε τοτέμ τις ιδιωτικές επενδύσεις και βλέποντας για μια ακόμη φορά ότι δεν έρχονται, θεωρεί ως ανασταλτικό παράγοντα την καθυστέρηση στη διαδικασία της περιβαλλοντικής αδειοδότησης. 

Κι αντί να ενισχύσει τις αρμόδιες υπηρεσίες, τόσο σε ανθρώπινο δυναμικό όσο και σε υλικοτεχνικά μέσα, επιλέγει την απαξίωσή τους με πρόσχημα, την απαλλαγή τους από το φόρτο διαδικασιών που δεν προσφέρουν κάτι ουσιαστικό στην προστασία του περιβάλλοντος. 

Έτσι λοιπόν ο εκσυγχρονισμός της περιβαλλοντικής αδειοδότησης θα μπορεί να “υλοποιείται”: 

- με την άπρακτη παρέλευση της ορισθείσας προθεσμίας για την αρμόδια υπηρεσία, 

- με γνωμοδοτήσεις που δεν θα θεωρούν ουσιώδεις κάποιες διαδικασίες για να προχωρήσει στα επόμενα στάδια και κυρίως 

- με τον πλήρη έλεγχο των μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων από πιστοποιημένους αξιολογητές οι οποίοι θα πληρώνονται μεν, αλλά θα πληρώνονται από τους ίδιους τους επενδυτές. 

Η σωστή περιβαλλοντική αδειοδότηση αποτελεί ένα εχέγγυο για τη βιωσιμότητα των επενδύσεων. 

Η παράκαμψη και απαξίωση των αρμόδιων αρχών αποτελεί μεγάλη οπισθοδρόμηση, πόσο μάλλον όταν τίθεται το αδιανόητο δίλημμα: περιβάλλον ή ανάπτυξη. 

Στο ίδιο πλαίσιο αντίληψης της προστασίας του περιβάλλοντος ως εμπόδιο στις επενδύσεις κινούνται και οι αλλαγές που φέρνει το νομοσχέδιο στις προστατευόμενες περιοχές με τις οποίες τροποποιεί τις κατηγορίες και προκαθορίζει τις επιτρεπόμενες χρήσεις εντός των ζωνών προστασίας. Kαταλαβαίνετε ότι οι παρεμβάσεις αυτές θα δημιουργήσουν έναν τεράστιο κίνδυνο στη φυσική μας κληρονομιά. 

Έρχομαι στους δασικούς χάρτες. 

Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ξεκίνησε τους δασικούς χάρτες όχι μόνο γιατί ήταν απαίτηση του εκτελεστικού νόμου του Συντάγματος του 1975, του 998/1979 που όριζε ρητά ότι μέσα στα επόμενα 10 χρόνια πρέπει να συνταχθεί κτηματολόγιο, δηλαδή έχουν περάσει ακόμα 30 χρόνια και δεν έχουμε μπει ακόμα στην κατάρτιση του δασολογίου. 

Οδηγός μας ήταν το Σύνταγμα του 1975 και δη το άρθρο 24, που δεν επιτρέπει αλλαγές χρήσεις των δασικών εκτάσεων, παρά μόνον αυτές που υπηρετούν εθνικές ανάγκες και μέσα σ αυτές για υπέρτερους λόγους δημοσίου συμφέροντος ενέταξε την αγροτική δραστηριότητα μόνο με την προϋπόθεση, της εξατομικευμένης βιωσιμότητας. 

Γι αυτό και συνδέσαμε τη βιωσιμότητα με τη δήλωση ΟΣΔΕ, ώστε να μην χαθεί ούτε ένα ευρώ από τις κοινοτικές ενισχύσεις, αλλά και για να μη χρησιμοποιηθεί ο αγροτικός χώρος για επιβραβεύσεις αποψίλωσης και καταπάτησης δασικών εκτάσεων για άλλους σκοπούς. 

Προχωρήσαμε στην υλοποίηση του συγκεκριμένου έργου, καταγράφοντας το χαρακτήρα, τη μορφή και τις χρήσεις των συγκεκριμένων εκτάσεων, παράλληλα με την ανάδειξη των εμπραγμάτων δικαιωμάτων του Δημοσίου. 

Δηλαδή μια πορεία αντιμετώπισης προβλημάτων 100 χρόνων. 

Γι αυτό και η πρώτη φάση καταγραφής στο 50% της χώρας έφερε στην επιφάνεια πολλά προβλήματα, όπως αυτά των δασωμένων αγρών και των χορτολιβαδικών εκτάσεων, της νόμιμης και παράνομης αλλαγής χρήσης, αλλά και της αυθαίρετης δόμησης. 

Ήταν ζήτημα χρόνου για τους δασωμένους αγρούς και τις χορτολιβαδικές εκτάσεις η οριστική λύση. 

Το ζήτημα όμως τώρα είναι τι κάνετε εσείς για να λύσετε αυτά τα προβλήματα; Ένα παράδειγμα, επικαλείστε τη λειτουργία των επιτροπών, ενισχύστε τες. Τι κάνετε όμως εσείς; Τις αλλάξατε παίρνοντας τη θέση του προέδρου από τον δασολόγο που είναι αυτός που ουσιαστικά υπερασπίζεται το περιβαλλοντικό ζήτημα σε όλες αυτές τις ενστάσεις, δίνοντάς το σε κάποιο άλλο μέλος της επιτροπής. Αυτό που τελικά κάνετε είναι να τινάζετε στον αέρα τη δουλειά που έχει γίνει μέχρι σήμερα, βάζοντας παράλληλα σε κίνδυνο και τις κοινοτικές ενισχύσεις. 

Κάναμε ολόκληρη προσπάθεια για να πείσουμε την Ε.Ε. να δεχθεί τη ξύλινη χαμηλή βλάστηση στις επιλέξιμες για τους βοσκότοπους εκτάσεις, όπου η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ βρήκε κοντά στο 1 δις δημοσιονομικές διορθώσεις και ήδη καταφέραμε εμείς, η Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, να επιστρέφονται πλέον τα πρόστιμα, 300 εκατ. πριν 2 μήνες, θα ακολουθήσουν κι άλλα. 

Με την απαράδεκτη ρύθμιση που κάνετε με το άρθρο 48 παρ. 9 θέλετε να περάσετε με διαδικασίες εξπρές (2 μήνες) και χωρίς εξατομίκευση όλες τις πράξεις της διοίκησης που αφορούν δασικές απαλλοτριώσεις, αλλά και σε αλλαγές χρήσης, στο χαρτογραφικό υπόβαθρο των δασικών χαρτών. Και θεσπίζετε γι αυτό τη χρήση του ψηφιακού αρχείου δεδομένων της διαλυθείσης ήδη ΑΓΡΟΓΗ Α.Ε. Είστε βέβαιοι ότι το αρχείο αυτό ανταποκρίνεται στις σημερινές ανάγκες; 

Είναι επικίνδυνη η ρύθμιση αυτή, γιατί τα στοιχεία του συγκεκριμένου αρχείου δεν είναι επικαιροποιημένα (έχουν περάσει περισσότερα από 10 χρόνια) και κυρίως δεν διαθέτουν ακρίβεια και πληρότητα, με αποτέλεσμα να συντελέσουν σε ένα δασολόγιο μη επαρκές, που όπως είπα και στην αρχή είναι η βασική μας κατεύθυνση. 

Με τέτοιες κινήσεις καθίσταται αβέβαιο και το μέλλον όλης της δουλειάς που έχει γίνει για τους δασικούς χάρτες. 

Εμείς υπερασπιστήκαμε, με ένα ελάχιστο τίμημα για τη χρήση, τις εξαγορές με το μαχητό έτσι κι αλλιώς τεκμήριο κυριότητας του Δημοσίου στις άγριες γαίες. Δεν άκουσα τη θέση σας. 

Το τεκμήριο υπάρχει, όχι γιατί θέλησαν όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις μετά την απελευθέρωση να δημεύσουν αυτές τις γαίες, αλλά ως απόρροια της διαδοχής του οθωμανικού κράτους από το ελληνικό δημόσιο. 

Όπως δεν άκουσα τις θέσεις σας στο θέματα παραχώρησης, δηλαδή με ποια δέσμευση να γίνεται τόσο η παραχώρηση της κυριότητας αυτών των εκτάσεων, όσο και της χρήσης και σε ποιο βάθος χρόνου. 

Το ΣτΕ μιλάει για το 1975, το ίδιο και εσείς, όπως και σ όλους τους χώρους έχει επικρατήσει. Στην εφαρμογή όμως τα πράγματα μπερδεύονται γιατί στην αναζήτηση ενός ενιαίου χαρτογραφικού υποβάθρου του χρόνου αναφοράς της ψήφισης του Συντάγματος, οι δύο πλησιέστερες χρονολογίες χαρτογράφησης σε όλη την επικράτεια είναι του 1960, δηλαδή 15 χρόνια νωρίτερα και του 1997, δηλαδή 22 χρόνια αργότερα. 

Ποια χρονολογία θα λάβετε υπόψη σας; 

Έχετε αντιληφθεί τη διαφορά των επιπτώσεων στο περιβάλλον από την εφαρμογή των διατάξεων μεταξύ των δύο χρονολογιών, που φτάνει στα 37 χρόνια; 

Δε άκουσα κάτι για τις οικιστικές πυκνώσεις. Οφείλει η κυβέρνηση να σεβαστεί την απόφαση του ΣτΕ, που μάλιστα κρίθηκε σε δύο φάσεις αντισυνταγματική, τόσο με βάση τη διάταξη του άρθρου 24 όσο και του 117, και όχι να αντιμετωπίζεται το ζήτημα αυτό με το κλείσιμο του ματιού, όπως είναι η πρόσκληση να υποβάλλουν αντιρρήσεις για εξαίρεσή από την κατεδάφιση για 30 χρόνια. Να επαναφέρετε όπως έχετε υποχρέωση τις συγκεκριμένες εκτάσεις στα δασικού χαρακτήρα εδάφη. Και στο στάδιο αυτό να μιλήσουμε για λύσεις, ασφαλώς όχι οριζόντιες αλλά κατηγοριοποιημένες, κοινωνικά και περιβαλλοντικά ενταγμένες. Εκεί είναι η λύση. 

Θα σας αναφέρω ένα παράδειγμα. Ξέρετε σ αυτές τις εκτάσεις πόσες πράξεις κήρυξης αναδασωτέων υπάρχουν; Και ξέρετε ότι αυτές οι πράξεις κήρυξης αναδασωτέων απορρέουν κατευθείαν από το άρθρο 117 του Συντάγματος που ρητά αναφέρει ότι δεν επιτρέπονται αυτές οι αλλαγές χρήσεις για κανέναν σκοπό, πόσο μάλλον όταν πριν από λίγο πήραμε την επιστημονική τοποθέτησης της επιτροπής της Βουλής, η οποία αναφέρει ότι δεν υπάρχει λόγος υπέρτατου δημοσίου συμφέροντος όταν έχουμε χρήσεις αυτών των εκτάσεων για οικιστικούς σκοπούς. 

Κλείνοντας θέλω να σας υπενθυμίσω κύριοι της Ν.Δ. ότι ο ΣΥΡΙΖΑ, ήταν αυτός που στην πρόσφατη αναθεώρηση του Συντάγματος δεν άφησε κανένα περιθώριο στην πρότασή σας για την αναθεώρηση του άρθρου 24 και με τη στάση του σ΄αυτή την κορυφαία λειτουργία, έγινε η ασπίδα προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος.»

Αποχώρηση ΣΥΡΙΖΑ μετά την υπαναχώρηση του Υπουργού Περιβάλλοντος

\

Τοποθετήσεις του Εισηγητή του ΣΥΡΙΖΑ, Βαγγέλη Αποστόλου, βουλευτή Ευβοίας, κατά τη δεύτερη ημέρα συζήτησης του νομοσχεδίου του Υπουργείου Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής «Πράξεις εισφοράς σε γη και σε χρήμα – Ρυμοτομικές απαλλοτριώσεις και άλλες διατάξεις», σήμερα Σάββατο 20 Δεκεμβρίου 2014.

"Αγαπητοί συνάδελφοι, η πραγματικότητα ποια είναι; Είναι ότι από τη θέσπιση του Συντάγματος του ’75 και του αντίστοιχου εκτελεστικού νόμου 998/1979 έχουμε πάνω από εξήντα νομοθετικές πρωτοβουλίες, οι οποίες είχαν ως στόχο να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα και βέβαια πάντα με το πρόσχημα της προστασίας του περιβάλλοντος. Το αποτέλεσμα που επέφεραν ήταν συνεχής μείωση των δασικού χαρακτήρα εδαφών, επιβραβεύοντας συνεχώς όλα αυτά που εμείς χαρακτηρίζουμε ως «καταπατήσεις», ως «επεμβάσεις» στο δασικό χώρο. Παρόλα αυτά, κάθε φορά «άντε να δούμε την πραγματικότητα». 

Το λέω αυτό γιατί, ενώ η συνταγματική υποχρέωση είναι συγκεκριμένη από το άρθρο 117 παράγραφος 3 του Συντάγματος που αναφέρεται, σύμφωνα με την ομολογία του ΣτΕ, στην αρχαιότερη βλαστική απεικόνιση, εμείς για να λύσουμε τα προβλήματα φτάσαμε στο ’60. Γιατί θυμάμαι τον κ. Σουφλιά, όταν ήταν Υπουργός τότε, που επέμενε να δούμε τις αεροφωτογραφίες του ’60. Ξεφύγαμε και από εκεί. Φτάσαμε ουσιαστικά στο 1975 και μάλιστα στο 1979 που ψηφίστηκε ο συγκεκριμένος νόμος. Φτάνει το από εκεί και πέρα, γιατί αντιλαμβάνεστε πλέον ότι ό,τι και να κάνετε και αυτά που φέρνετε τώρα δεν υπάρχει περίπτωση να μην καταρριφθούν στο Συμβούλιο της Επικρατείας. 

Και επειδή, λοιπόν, αμφισβητήσατε το αν υπάρχουν καταπατήσεις, αν υπάρχουν προβλήματα, εγώ θέλω να είμαι συγκεκριμένος. Έχω μπροστά μου και σας την αναφέρω την παραδοχή της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Περιουσίας -είναι το έγγραφο με αριθμό 161521/2012- όπου αναφέρει: «Κατά τη διάρκεια σύνταξης του κτηματολογίου τα καταπατημένα κατεχόμενα είναι 28.300 κτήματα έκτασης 403.000 στρεμμάτων και άλλα τόσα είναι τα αγνώστου ιδιοκτησίας.». Αυτά μέχρι το 2012. 

Όταν προχώρησε η κτηματογράφηση στους εκατόν επτά υπόλοιπους δήμους, η πληροφορία που έχουμε εμείς –και όντως δεν πρόκειται για κάτι που το αμφισβητεί κανείς- είναι ότι αυτές οι εκτάσεις ανέρχονται σε τρεισήμισι εκατομμύρια στρέμματα και αφορούν εκατό χιλιάδες περιπτώσεις. Μάλιστα, στις πρωτεύουσες των νομών υπολογίζεται ότι το 50% των δημοσίων κτημάτων διεκδικείται από ιδιώτες καταπατητές. Άρα, δηλαδή, να μη λέμε ότι αυτό δεν υπάρχει ως αποτέλεσμα αυτή της πολιτικής που εφαρμόζεται στη συγκεκριμένη καταπάτηση. 

Και επειδή συζητείται διαρκώς ότι δεν έχουμε πρόταση, ότι θέλουμε να κατεδαφίσουμε και δεν έχουμε πρόταση όσον αφορά την αντιμετώπιση των προβλημάτων των αυθαιρέτων και ιδιαίτερα αυτών που βρίσκονται μέσα στο δασικό χώρο, θα σας καταθέσω συγκεκριμένη οικιστική πρόταση ιδιαίτερα για την Αττική, την οποία έχουμε πει στην Επιτροπή. Επίσης, έχουμε και μια συγκεκριμένη αρθρογραφία πάνω σ’ αυτά τα ζητήματα, στην οποία φαίνεται ότι η πρότασή μας είναι συγκεκριμένη. 

Ας δούμε το πού διαφωνούμε, κύριε Υπουργέ. Εμείς λέμε ότι όντως υπάρχουν προβλήματα. Όμως, για να λυθούν αυτά τα προβλήματα, πρέπει πρώτα να καταγραφούν. Αυτό είναι κάτι που σας το λέμε και σας το ξαναλέμε. Η βασική, δηλαδή, προϋπόθεση που υπάρχει, ιδιαίτερα για την Αττική, είναι η αναγκαιότητα της κύρωσης των δασικών χαρτών. Ήδη ξέρετε από το 2010 ότι έχουν φτάσει στο στάδιο της ανάρτησης, αλλά δεν κυρώνονται, διότι υπάρχουν πάνω από τρεις χιλιάδες ενστάσεις, τις οποίες δεν θέλετε να τις αγγίξετε μία-μία. Διότι αν τις αγγίξετε μία-μία, αντιλαμβάνεστε ότι θα γίνουν γνωστά πάρα πολλά. Όμως, επιχειρείτε την οριζόντια προσέγγιση των συγκεκριμένων ζητημάτων και καταλαβαίνετε ότι πίσω από τις οριζόντιες προσεγγίσεις όχι μόνο δεν λύνονται οριστικά τα προβλήματα, αλλά κρύβονται κιόλας πράγματα. 

Και ξέρετε, κύριε Υπουργέ, μέχρι σήμερα και ιδιαίτερα σ’ αυτές τις διαδικασίες αυτό που τελικά έχει μείνει είναι ότι λύνουμε τα προβλήματα και ταυτόχρονα κλείνουμε και το μάτι στους επόμενους, σχετικά με το ότι στο μέλλον θα λύσουμε τα προβλήματά σας. 

Και για να είμαστε ξεκάθαροι, καταθέτω το συγκεκριμένο έγγραφο. 

Στο σημείο αυτό, δεν μπορώ να μην επανέλθω στο άρθρο 12 και κυρίως δεν μπορώ να μη σταθώ στις παραγράφους 2, 4, 5 και 6. Πρόκειται γι’ αυτές οι οποίες αναφέρονται στην άρση των πράξεων κύρωσης αναδασωτέων. Και σας είπα και προηγούμενα και σας ξαναλέω…

Θέλω, λοιπόν, στις συγκεκριμένες περιπτώσεις να αποσυρθούν οι διατάξεις, διότι αίρουν πράξεις κήρυξης αναδασωτέων, διαδικασία η οποία είναι κατεξοχήν αντισυνταγματική. 

Και επειδή επικαλείστε την παράγραφο 4 του άρθρου 2 του ν. 998, θα σας διαβάσω δύο, τρία κομμάτια από την έκθεση της Επιστημονικής Επιτροπής της Βουλής, για να δείτε ότι δεν είμαστε εμείς που επιμένουμε για την αντισυνταγματικότητά τους. 

Η Επιστημονική Επιτροπή της Βουλής, λοιπόν, λέει για την παράγραφο 3 του άρθρου 12 τα εξής: «Η εξαίρεση από την υποχρέωση αναδάσωσης, όσον αφορά εκτάσεις παρανόμως χρησιμοποιηθείσες προ της 11/6/75 κατά τρόπο που να καθίσταται αδύνατη η ανατροπή της δημιουργηθείσας πραγματικής κατάστασης, έχει κριθεί ως αντίθετη με τη διάταξη του άρθρου 117 παράγραφος 3 του Συντάγματος. Συνεπώς, τυχόν αποφάσεις με τις οποίες ορισμένες εκτάσεις κηρύσσονται αναδασωτέες, μπορούν κατά το Σύνταγμα να ανακληθούν μόνο για πλάνη περί τα πράγματα ως προς το δασικό τους χαρακτήρα. Άλλως, η απόφαση περί αναδάσωσης είναι δυνατόν να αρθεί μόνο όταν έχει υλοποιηθεί και έχει ολοκληρωθεί η αναβίωση της καταστραφείσας δασικής βλάστησης».

Είναι πραγματικότητα, κύριε Υπουργέ, το ότι υπάρχει το ευλογημένο είδος της χαλεπίου πεύκης στη χώρα μας, το οποίο είναι πυρόφιλο και είναι αυτό το οποίο δυστυχώς, στη χώρα μας έχει υποκαταστήσει την υποχρέωση της πολιτείας να αναδασώνει όλες τις εκτάσεις που έχουν καταστραφεί, που έχουν αποψιλωθεί. 

Όπως αντιλαμβάνεστε, αυτό δεν σας απαλλάσσει των συνταγματικών ευθυνών σας σε αυτές τις εκτάσεις, στις οποίες είναι ανέφικτη η αναδάσωση στο σύντομο χρονικό διάστημα, να πραγματοποιείτε αναδάσωση. Είναι κι αυτό θεσμική σας υποχρέωση. Ξέρετε πόσα χρόνια έχουν να βγουν ποσά για την αναδάσωση στη χώρα μας; Πάρα πολλά χρόνια. Έχουμε φθάσει σε σημείο να αφήνουμε σε διάφορες δραστηριότητες επικοινωνιακού χαρακτήρα να κάνουν αναδασώσεις.

Ιδιαίτερα αναφέρει και εξειδικεύει τις περιπτώσεις που υπάρχει δυνατότητα της άρσης αναδάσωσης, φθάνοντας μέχρι το σημείο να αναφέρει κάθε μία από αυτές τις δραστηριότητες: μεγάλα έργα υποδομής, φράγματα, υδροηλεκτρικοί σταθμοί, ταμιευτήρες. Σε αυτές τις περιπτώσεις και υπό την προϋπόθεση σύνταξης μελετών των περιβαλλοντικών επιπτώσεων επιτρέπεται η αναδάσωση. Άρα, λοιπόν, αποσύρετε τη συγκεκριμένη παράγραφο.

Άλλη παράγραφος, η οποία είναι πάρα πολύ σοβαρή και για την οποία επιμένουμε και για την αντισυνταγματικότητά της, είναι πάλι η παράγραφος 4,η 6 και η 7. Είναι αυτό που σας έχουμε πει κατά κόρον, ότι επιχειρείτε να επιβραβεύσετε όλες τις αλλαγές χρήσης που έχουν γίνει από το 1975 μέχρι το 2007, βάζοντας ως όρο ότι αυτές θα υπηρετούν την πρωτογενή παραγωγή.

Η Επιστημονική Επιτροπή, πέραν της άποψης ότι η πρωτογενής παραγωγή έχει ανάγκη –σίγουρα όμως δεν έχει ανάγκη αυτά που αναφέρει η συγκεκριμένη παράγραφος, τα οποία είναι συγκεκριμένα και αφορούν περιαστικά δάση της Αττικής- λέει:

«Για τις περιπτώσεις μετά από το 1975» -δηλαδή μέχρι το 2007- «η έγκριση επέμβασης χορηγείται για αγροτική χρήση, μόνο εφόσον διαπιστωθεί κατόπιν σχετικής οικονομικής μελέτης βιωσιμότητας της γεωργικής εκμετάλλευσης ότι οι εδαφολογικές και οικολογικές συνθήκες συνηγορούν υπέρ αυτού του τρόπου εκμετάλλευσης, χωρίς να παραβλέπεται η λειτουργία του δασικού οικοσυστήματος».

Καταλαβαίνετε τώρα στην Πάρνηθα, στην Πεντέλη τι μελέτες εδαφολογικές και οικολογικές μπορείς να κάνεις εκεί, για να υπηρετήσεις την αγροτική παραγωγή. Έτσι, για να έχουμε και την εικόνα του τι ακριβώς συμβαίνει.

Αγαπητοί συνάδελφοι, το έχουμε τονίσει κατά κόρον, έχοντας την εικόνα του τι συμβαίνει. Γι’ αυτό σας είπα ότι προηγούμενα λύστε τα προβλήματα κυρώνοντας πρώτα τους δασικούς χάρτες. Γιατί δεν το κάνετε; Είναι μια συνταγματική επιταγή. Τους έχετε. Και πραγματικά από το 2010 οι χάρτες της Ανατολικής Αττικής είναι έτοιμοι. Γιατί δεν τους κυρώνετε; 

Γιατί αυτό φωτογραφίζει ανάγκες τέτοιες κι όχι άλλες ανάγκες.

Αγαπητέ συνάδελφε, το πρόβλημα στην περιφέρεια είναι οι δασωμένοι αγροί, οι οποίοι βεβαίως δεν έχουν σχέση με αυτό που συζητάμε τώρα. Αυτό είναι μια κατάσταση η οποία υπάρχει μετά το 1975.

Σας είπα και σας διάβασα: και σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται συγκεκριμένη μελέτη.

Άρα, λοιπόν, πρέπει να αποσύρετε αυτές τις τρεις παραγράφους. Όχι ότι εμείς συμφωνούμε με τις υπόλοιπες του άρθρου 12, διότι μόνο και μόνο το ότι υπάρχουν ρυθμίσεις που αίρουν το τεκμήριο κυριότητας του δημοσίου, καταλαβαίνετε ότι εκεί είναι κάθετη η διαφωνία μας για τον απλούστατο λόγο ότι η πολιτεία δεν έχει άλλο εργαλείο σήμερα για να υπερασπιστεί την περιουσία της πλην του τεκμηρίου κυριότητας του δημοσίου.

Δεν είναι κάτι που ήλθε τυχαία. Απορρέει από τις συνθήκες απελευθέρωσης της χώρας οι οποίες επικυρώθηκαν μέσα από τα συμβούλια ιδιοκτησιών. Ο χρόνος δεν μας επιτρέπει τώρα να μπούμε σε λεπτομέρειες. Άρα, λοιπόν, να είμαστε ξεκάθαροι σ’ αυτό το ζήτημα.

Αντιλαμβάνεστε ότι είναι πάρα πολλά τώρα, δεν ξέρουμε πού να σταθούμε και πού να πάμε. Θα πω δυο κουβέντες και για τις τροπολογίες. Δεν θα ασχοληθώ με τις βουλευτικές τροπολογίες, γιατί δεν υπάρχει χρόνος. 

Κύριε Υπουργέ, παίρνω ως δεδομένο ότι δεν θα δεχθείτε καμία βουλευτική τροπολογία, εκτός της περίπτωσης που χθες συμφωνήσαμε για μία τροπολογία που έφερε ο Υφυπουργός Εργασίας κ. Κεγκέρογλου για ένα κοινωνικό ζήτημα, όπου έπρεπε να γίνουν συγκεκριμένες πληρωμές πριν από τα Χριστούγεννα. Για όλες τις υπόλοιπες δεν συμφωνούμε.

Έρχομαι στις υπουργικές τροπολογίες. Υπάρχει μία τροπολογία που συστήνει Περιφερειακή Επιτροπή Αναπτυξιακού Σχεδιασμού ως υποεπιτροπή των Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων. Είναι ομόφωνη η άρνηση της Ένωσης Περιφερειών. Δεν συμφωνούμε.

Έρχομαι στην τροπολογία που αφορά ένα μεγάλο ζήτημα του αγροτικού τομέα. Η πρώτη ρύθμιση αφορά τις ομάδες οργανώσεων παραγωγών. Είναι μια αναγκαιότητα, θα έλεγα, μιας και βλέπω εδώ και τον κ. Κουκουλόπουλο. Δεν έχουμε πρόβλημα με τη συγκεκριμένη ρύθμιση.

Από κει και πέρα, όμως, να μου επιτρέψετε να σταθώ ιδιαίτερα στις παραγράφους 2 και 3, που αφορούν στη ρύθμιση θεμάτων βοσκοτόπων. Βέβαια, επαναφέρετε έναν όρο και ορίζετε ως φυσικό αντικείμενο μια χρήση. Εκεί είναι η διαφωνία μας, γιατί όταν αρχίζετε και εξειδικεύετε τον ορισμό, ουσιαστικά επαναφέρετε το νόμο 1734/1987, που ξέρετε ότι κρίθηκε αντισυνταγματικός στο σύνολό του.

Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα που πρέπει να δούμε σχετικά με το ζήτημα της διαχείρισης των επιλέξιμων εκτάσεων για τη βόσκηση. Είχατε κάνει συσκέψεις, συναντήσεις κλπ. Αυτό που φέρνετε τώρα, τουλάχιστον το κομμάτι που φοβόμασταν, ήταν ο χαρακτήρας των συγκεκριμένων εδαφών. Γι’ αυτό φωνάζω για το τεκμήριο κυριότητας, διότι ο δασικός χαρακτήρας αυτών των εδαφών είναι αυτός που εξασφαλίζει από πλευράς κυριότητας να γίνουν οι διαδικασίες που πρέπει.

Από κει και πέρα, έχουμε την άποψη ότι θα βρείτε και άλλα προβλήματα. Έτσι όπως το στοιχειοθετείτε –δεν μου το επιτρέπει ο χρόνος, αλλά έχουμε μια ολόκληρη προσέγγιση- δεν λύνετε το πρόβλημα οριστικά. "

Αποχώρηση ΣΥΡΙΖΑ μετά την υπαναχώρηση του Υπουργού Περιβάλλοντος

"Κύριε Πρόεδρε, η σημερινή ημέρα είναι η πέμπτη μέρα μιας προσπάθειας που έχουμε κάνει όλοι και ιδιαίτερα από τη δική μας πλευρά επιμένοντας, από την πρώτη μέρα μέχρι σήμερα το πρωί, για την απόσυρση του άρθρου 12. 

Θεωρούμε ότι το άρθρο 12 «κατεδαφίζει» τα μοναδικά εργαλεία που έμειναν για την υπεράσπιση του φυσικού περιβάλλοντος και ιδιαίτερα του φυσικού οικοσυστήματος της χώρας. Βεβαίως, αναφέρομαι στις πράξεις κήρυξης αναδασωτέων, στη συνταγματική ισχύ των κυρωμένων δασικών χαρτών, στο τεκμήριο κυριότητας του δημοσίου. Είναι και άλλα τα οποία, με τις ρυθμίσεις που αρχικά έφερε το άρθρο 12, ουσιαστικά κατεδαφίζονται. 

Σήμερα το πρωί ο κύριος Υπουργός έκανε μισό βήμα και αυτό το μισό βήμα μας έδωσε τη δυνατότητα να συνεχίσουμε την προσπάθειά μας, γιατί νομίζω πως δεν μπορεί κανείς να αμφισβητήσει την διάθεσή μας να βοηθήσουμε. Γιατί στο ερώτημα «τι προτείνετε» και «ποια είναι η πραγματικότητα», ήμασταν συγκεκριμένοι και το επαναλαμβάνουμε και τώρα για να είμαστε ξεκάθαροι μεταξύ μας. 

Δεν είναι δυνατόν να λύσεις προβλήματα χωρίς να τα έχεις καταγράψει. Και η καταγραφή των προβλημάτων γίνεται μέσα από μία συγκεκριμένη διαδικασία: Κατάρτιση κτηματολογίου και σύνταξη δασικών χαρτών. 

Αγαπητοί συνάδελφοι, η όλη συζήτηση, ουσιαστικά, αφορά κατά 99% μια συγκεκριμένη περιοχή, που είναι η Αττική. Το επαναλαμβάνω διαρκώς για τον απλούστατο λόγο ότι στην Αττική αυτή την ώρα υπάρχουν από το 2010 χάρτες για το σύνολο, σχεδόν, της Ανατολικής Αττικής και οι χάρτες αυτοί δεν αναρτώνται. Αναρτώνται, δεν κυρώνονται. Έχουν υποβληθεί τρεις χιλιάδες ενστάσεις και αυτές δεν αντιμετωπίζονται, είτε γιατί υπάρχουν προβλήματα είτε γιατί υπάρχει αδυναμία. 

Φτάνουμε, μάλιστα, στο σημείο τη χρονιά που μας πέρασε, παρ’ ότι υπήρχε συγκεκριμένο ποσό, να υπάρχει ένα μεγάλο πρόβλημα έλλειψης χρηματοδότησης για να προχωρήσουν οι συγκεκριμένες εργασίες. Τα κουβεντιάσαμε άλλη μέρα, όταν ήταν ο κ. Μανιάτης και πραγματικά εκπλήσσομαι γιατί επί πέντε ημέρες ο αρμόδιος Υπουργός δεν εμφανίστηκε, ενώ αντίθετα ήρθε, όταν έγινε συζήτηση για το Κτηματολόγιο και τους δασικούς χάρτες, που ουσιαστικά είναι ένα μέρος των θεμάτων που συζητάμε. 

Άρα, πώς θέλετε εμείς να συμφωνήσουμε γι’ αυτό που επιχειρείτε να κάνετε, το οποίο ουσιαστικά θα «κουκουλώσει» όλα αυτά τα προβλήματα που υπάρχουν; Και βεβαίως, προσεγγίζοντας οριζόντια τέτοιου είδους ζητήματα, καταλαβαίνετε τι θα γίνει από πλευράς επιβράβευσης καταπατητών. Γιατί είπαν πολλοί: «Μα, επιμένεις, ρε Αποστόλου, στους καταπατητές;». 

Σας είπα και το πρωί και το επαναλαμβάνω: Είναι παραδοχή της Διαχειριστικής Αρχής της δημόσιας περιουσίας. Αναφέρει: «Έχουμε τετρακόσιες τριάντα χιλιάδες στρέμματα». Αυτό το 2012. Αργότερα, σύμφωνα με πληροφορίες που έχουμε, θα είναι τριάμισι χιλιάδες στρέμματα καταπατημένα σε όλη την Ελλάδα. Να μην τα δούμε αυτά; Να μην υπερασπιστούμε, επιτέλους, τη δημόσια περιουσία μέσα από τη διαδικασία που σας είπα προηγουμένως; Είναι ένα θέμα, κύριε Πρόεδρε. Διότι ενώ, όπως είπα, το πρωί έγινε ένα βήμα, ήρθε μετά ο κ. Δένδιας και τελικά φάνηκε ότι δεν μπόρεσε να αποφύγει την πίεση από την πλευρά του κυρίου Αναπληρωτή Υπουργού. 

Εγώ όταν έλεγα εδώ και καιρό ότι πρόκειται για ρουσφετολογικές παρεμβάσεις, ήξερα ότι η συγκεκριμένη παράγραφος αφορούσε ιδιαίτερα την Πεντέλη και την Πάρνηθα και ό,τι έχει γίνει την περίοδο πριν από το 1975, όσον αφορά αυτές τις παραλείψεις και τα πληροφοριακά έγγραφα.

Εμείς, λοιπόν, τα ξεκαθαρίζουμε, κύριε Πρόεδρε, όχι μόνο γι’ αυτό το κομμάτι, από την ώρα που ουσιαστικά υπάρχει μια πάρα πολύ σοβαρή υπαναχώρηση Σας είπα ότι καλύπτει πάρα πολλά τέτοιου είδους θέματα. Η ίδια η Επιστημονική Επιτροπή λέει: Τι πάει να πει; Γιατί δεν διευκρινίζεται η έννοια «έγγραφα πληροφοριακού χαρακτήρα»; Ένα λόγος, λοιπόν, είναι αυτός. Κύριε Πρόεδρε το είδατε και εσείς: Από το απόγευμα πηγαίνουν τα έγγραφα στον κύριο Υπουργό. Δέχεται ή δεν δέχεται τις τροπολογίες. Τις καταθέτουμε κ.λπ. Είναι μια διαδικασία που μας προσβάλλει. 

Εμείς, λοιπόν, και για το ζήτημα που αφορά το συγκεκριμένο άρθρο και τη συγκεκριμένη συμπεριφορά με τις τροπολογίες, αλλά και βέβαια για το μεγάλο κομμάτι της COSCO, που είναι ένα πάρα πολύ σοβαρό ζήτημα για εμάς, αποχωρούμε. 

Σας αφήνουμε, αγαπητοί κύριε Υπουργοί, και να είστε σίγουροι ότι σε ένα πάρα πολύ σύντομο διάστημα θα κληθούμε να τα αντιμετωπίσουμε, γιατί τα γνωρίζουμε τα προβλήματα."

Η πορεία των εργασιών κατάρτισης του Εθνικού Κτηματολογίου και των δασικών χαρτών.

Προς τον κ. Υπουργό Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής

Από τη δημοσίευση του σχετικού νόμου 4163/2013 μέχρι σήμερα, παρότι έχει παρέλθει ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, δεν έχει φανεί κανένα σαφές δείγμα προόδου στη συνέχιση του έργου του κτηματολογίου και των δασικών χαρτών.

Τον Απρίλιο του 2014 έγινε η προκήρυξη του έργου της κτηματογράφησης του υπολοίπου της χώρας, συνολικού προϋπολογισμού 550 εκατ. ευρώ και ολοκληρώθηκαν οι διαδικασίες του διαγωνισμού. Έκτοτε δεν έχει υπογραφεί καμία σύμβαση γιατί δεν είχε εξασφαλιστεί η σχετική χρηματοδότηση.

Παράλληλα με την κτηματογράφηση υπήρχε και η υποχρέωση προκήρυξης του έργου των δασικών χαρτών για το υπόλοιπο της χώρας.

Επειδή υπάρχει πραγματικός κίνδυνος να μην ανατεθούν οι προγραμματισμένες για το 2014 συμβάσεις, πράγμα που θα έχει ως αποτέλεσμα όχι μόνο να μην υλοποιηθούν τα συγκεκριμένα έργα αλλά και να σταματήσουν οι εργασίες που εκτελούνται ,

Ερωτάται ο κ. Υπουργός:

Γιατί μέχρι σήμερα δεν έχει κάνει τις απαραίτητες ενέργειες για τη συνέχιση των εργασιών κατάρτισης του εθνικού κτηματολογίου και των δασικών χαρτών;

*Η επίκαιρη Ερώτηση θα συζητηθεί αύριο Πέμπτη στην Ολομέλεια της Βουλής στις 9.30 π.μ.

Μια οικιστική πρόταση για την Αττική (*)

(*) Ελευθεροτυπία 26/7/14

Στην Αττική οι δασικοί χάρτες είναι έτοιμοι από το 2010. Να κυρωθούν άμεσα και να συνταχθεί το Κτηματολόγιο στις συγκεκριμένες περιοχές

Του ΒΑΓΓΕΛΗ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ, βουλευτή ΣΥΡΙΖΑ Εύβοιας

Ολοκληρώνεται αυτές τις ημέρες στη Βουλή η συζήτηση για το δασικό ν/σ του ΥΠΕΚΑ, το οποίο με πρόσχημα την επίλυση χρονιζόντων προβλημάτων του δασικού χώρου εξουδετερώνει τα 3 βασικότερα εργαλεία υπεράσπισης του δασικού οικοσυστήματος της χώρας μας, που είναι η πράξη κήρυξης αναδασωτέων των εκτάσεων που απώλεσαν τη δασική τους μορφή, η απαγόρευση της κατάτμησης των δασικού χαρακτήρα εδαφών και το τεκμήριο κυριότητας του Δημοσίου σ' αυτές τις εκτάσεις.

Σήμερα αποτελούν οικισμούς πρώτης κατοικίας με όλα τα δίκτυα υποδομής ολόκληρες περιοχές, όπως η Σαλαμίνα, η Ραφήνα, η Ν. Μάκρη, η Ν. Πέραμος κ.ο.κ.Στο τωρινό μου σημείωμα θα σταθώ σε ένα από τα χρονίζοντα προβλήματα, αυτό της χρήσης των δασικών εδαφών στην περιοχή της Αττικής για οικιστικούς σκοπούς.

Η αυθαίρετη δόμηση των δασικών οικοσυστημάτων έχει μια μακρά παράδοση στη χώρα μας, που ξεκινά από τη δεκαετία του 1960 και κορυφώνεται στη δεκαετία του 1980. Ηταν η ολοκλήρωση του προγράμματος κατάρτισης των δασικών χαρτών, στο πλαίσιο του Εθνικού Κτηματολογίου στην Αττική, που ανέδειξε το μέγεθος του προβλήματος στις περιοχές με έντονη οικιστική πίεση και κυρίως σ' αυτές που μπορούν να χαρακτηριστούν ως περιοχές β' κατοικίας.

Οι λόγοι που εμφανίζεται το φαινόμενο αυτό είναι αρκετοί και αποτελούν ένα μείγμα συνευθύνης πολιτών, δημόσιας διοίκησης και πολιτικού προσωπικού. Επίσης είναι και η συμμετοχή της πολιτείας στην παράταση ζωής του φαινομένου αυτού, εμφανής και καταγεγραμμένη, μέσα από την πορεία των διάφορων εγκυκλίων και νομοθετικών ρυθμίσεων κάλυψης της συγκεκριμένης παρανομίας. Είναι τόσο πολυδαίδαλο και περίεργο το ισχύον νομικό πλαίσιο στο δασικό χώρο, που σε συνδυασμό με τις παλινωδίες της διοίκησης δημιούργησε την κατάσταση με τα χιλιάδες αυθαίρετα και ταυτόχρονα την υποχρέωση στη διοίκηση να παρεμβαίνει με εγκυκλίους, διαταγές, πρόστιμα, πρωτόκολλα κατεδάφισης κ.λπ.

Αυτή είναι η μία όψη του νομίσματος, μία άλλη είναι η πολιτική παρέμβαση. Ολες οι κυβερνήσεις της μεταπολίτευσης, προκειμένου να ηρεμήσουν τους «θιγόμενους», προέβαιναν σε ρυθμίσεις «ανακούφισης», όπως για παράδειγμα εγκύκλιος για την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας σε αυθαίρετες κατοικίες αν προσκομίζουν οι ιδιοκτήτες βεβαίωση γιατρού ότι πάσχουν από ασθένεια που χρήζει ιατρικής παρακολούθησης, ή νομοθετική διάταξη (Ν. 3208/2003) ότι αναστέλλονται τα πρόστιμα για την ανέγερση αυθαιρέτου σε δάση μέχρι την κύρωση του δασικού χάρτη της περιοχής κ.λπ.

Υπάρχει όμως κι ένα δεδομένο που δεν μας τιμά ως χώρα. Το Δημόσιο δεν γνωρίζει ακόμη την περιουσία του και τούτο γιατί το ιδιοκτησιακό καθεστώς μιας έκτασης εξαρτάται από τη μορφή της και κατά συνέπεια από το χαρακτηρισμό της, δηλαδή αν είναι δασικής μορφής θεωρείται κατά κανόνα δημόσια, εκτός κι αν έχει αναγνωριστεί ως ιδιωτική με έναν εκ των νόμιμων τρόπων.

Ολα αυτά δημιούργησαν μια πραγματικότητα η οποία σήμερα δεν είναι εύκολο να ανατραπεί, με αποτέλεσμα η β' κατοικία με την πάροδο του χρόνου να έχει γίνει α' κατοικία, οι δασικές υπηρεσίες να κοινοποιούν πρόστιμα τα οποία δεν πληρώνονται, να εκδίδονται πρωτόκολλα κατεδάφισης τα οποία δεν υλοποιούνται, να οδηγούνται οι πολίτες στα δικαστήρια, να κερδίζει το Δημόσιο, αλλά η κατάσταση να παραμένει ίδια.

Αλήθεια, τι νόημα έχει να κερδίζει το Δημόσιο ένα τμήμα 500 τ.μ. γιατί είναι δημόσια δασική έκταση και αυτή να ανήκει σε έναν οικισμό που διαθέτει επί του οικοπέδου α' κατοικία, υπάρχει οδικό δίκτυο και όλα τα δίκτυα (νερό, ρεύμα, τηλέφωνο, κ.λ.), ο δήμος συλλέγει τα απορρίμματα κ.λπ.

Για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα αυτά πρέπει, πρώτιστα, να αποτυπωθούν μέσα από τη διαδικασία σύνταξης των δασικών χαρτών.

ΟΔασικός Χάρτης αποτυπώνει τη μορφή του έτους 1945 και την πρόσφατη μορφή της έκτασης καθώς και τις διοικητικές πράξεις, π.χ. πράξεις χαρακτηρισμού μιας έκτασης, αποφάσεις κήρυξης εκτάσεων ως αναδασωτέων, κ.λπ. και τοποθετεί τις οριογραμμές των πολυγώνων του πρόσφατου έτους στο ιστορικό έτος 1945, δημιουργεί δηλαδή μια βάση δεδομένων όπου υπάρχουν όλες οι πληροφορίες που αφορούν το κάθε πολύγωνο.

Βέβαια, ο πολίτης έχει το δικαίωμα να υποβάλει τις αντιρρήσεις του και να προσκομίσει τα στοιχεία εκείνα τα οποία ανατρέπουν το δασικό χάρτη, αλλά είναι γεγονός ότι το περιεχόμενο του δασικού χάρτη δύσκολα ανατρέπεται γιατί στηρίζεται σε πραγματικά δεδομένα που δείχνουν ότι οι εκτάσεις αυτές στον παρελθόντα χρόνο (1945) ήταν σαφώς δασικής μορφής, ή είχαν κηρυχθεί αναδασωτέες λόγω πυρκαγιάς ή παράνομης εκχέρσωσης.

Στην Αττική οι δασικοί χάρτες είναι έτοιμοι από το 2010, μπορούν άμεσα να αναρτηθούν και να κυρωθούν, οπότε θα έχουμε πλέον χαρτογραφημένο κατά τρόπο αντικειμενικό και αδιαμφισβήτητο το μέγεθος και τις μορφές των παρεμβάσεων στα δασικά εδάφη σε ό,τι αφορά την οικιστική χρήση.

Να κυρωθούν, λοιπόν, άμεσα οι δασικοί χάρτες και να συνταχθεί το Κτηματολόγιο στις συγκεκριμένες περιοχές και για έναν άλλο λόγο, αυτόν της διασφάλισης τυχούσας κυριότητας του Δημοσίου.

Ταυτόχρονα, πρέπει να γίνει μια κατηγοριοποίηση των παρεμβάσεων σε αυτές που αφορούν:

* Εκτάσεις εντός ορίων οικισμών υφισταμένων προ του 1923 ή νόμιμες επεκτάσεις αυτών.

* Οικισμούς που προχώρησαν με γνωμοδοτήσεις της δασικής υπηρεσίας, οι οποίες στη συνέχεια ανεκλήθησαν.

* Οικισμούς που αφορούν ρυμοτομικά που έχουν ανακληθεί.

* Αυθαίρετους οικισμούς προ του 1975 και μετά το 1975.

Εχοντας υπόψη τη βασική αρχή ότι δεν πολεοδομούνται τα δάση, δεν νομιμοποιούνται κατοικίες αυθαίρετες στα δάση, πρέπει να αποφασίσουμε τι θα κάνουμε με τα χιλιάδες αυθαίρετα και τους μη οριοθετημένους οικισμούς, που, κατά το μεγαλύτερο μέρος τους, σήμερα αποτελούν οικισμούς πρώτης κατοικίας με όλα τα δίκτυα υποδομής όπως η Σαλαμίνα, η Ραφήνα, η Ν. Μάκρη, Ν. Πέραμος κ.λπ.

Τα πράγματα δεν είναι απλά για να αντιμετωπισθούν με μια απλή νομοθετική πρωτοβουλία. Επιβάλλεται να ακολουθήσουν κάποιες άλλες πρωτοβουλίες, που θα αποσαφηνίσουν πλήρως το πολεοδομικό τοπίο σ' αυτές τις περιοχές, τις αρμοδιότητες οριοθέτησης των οικισμών αυτών, την εγκυρότητα των ορίων τους, την ύπαρξη ή μη διαγραμμάτων εφαρμογής τους και το ρόλο που φαίνεται να έχουν διαδραματίσει και οι οικείοι ΟΤΑ.

Ησχετική νομολογία του ΣτΕ αλλά και το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους επισήμαναν από το 1977 την αντισυνταγματικότητα και το έκνομο των οριοθετήσεων από τις τότε Νομαρχίες των οικισμών των προϋφιστάμενων του 1923, που έφταναν μέχρι του σημείου να εντάσσουν δάση και δασικές εκτάσεις παρά τη ρητή απαγόρευση στις σχετικές εξουσιοδοτήσεις, αλλά άφησαν όμως ανοικτό το ζήτημα της εγκυρότητας σε περιοχές όπου υφίστανται σχέδια πόλης και έχουν συντελεστεί πράξεις αναλογισμού, ρυμοτόμησης και εφαρμογής σχεδίων, υπό την προϋπόθεση βεβαίως της υπηρέτησης τόσο του περιβάλλοντος όσο και του δημοσίου συμφέροντος.

Όμως τα αρμόδια υπουργεία, αντί να μεριμνήσουν να επαναρρυθμίσουν τις έκνομες, σύμφωνα με το ΣτΕ, καταστάσεις δομήσεων των συγκεκριμένων οικισμών, για τις οποίες δεν ευθύνονται οι περισσότεροι κάτοχοι των συγκεκριμένων ακινήτων, συνέχισαν να αδιαφορούν, έχοντας ομήρους τους συγκεκριμένους πολίτες.

Γι' αυτό οφείλουμε να κατοχυρώσουμε ότι:

1 Θα επιδιωχθεί η διασφάλιση ενός ισοζυγίου στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος των περιοχών αυτών, από την υποβάθμιση που έχει υποστεί με την αποψίλωση και δόμηση των δασικού χαρακτήρα εδαφών, αφού το Σύνταγμα δεν αφήνει περιθώρια στην Πολιτεία, στις περιπτώσεις που το περιβάλλον υποβαθμίζεται ενάντια στην προστασία που του παρέχει το άρθρο 24, να αντισταθμίζει την υποβάθμιση με αναβάθμιση περιβάλλοντος (ισοζύγιο) σε άλλες θέσεις και

2 Θα προχωρήσει επιλεκτικά ο πολεοδομικός σχεδιασμός όλων αυτών των περιοχών.

Η παραπάνω διαδικασία δεν μπορεί να υλοποιηθεί στο πλαίσιο αποφάσεων της διοίκησης και των υπηρεσιών της. Είναι ζήτημα καθαρά πολιτικό, το οποίο πρέπει να απαντηθεί με πολιτική πρόταση. Μόνον έτσι θα υπηρετηθεί η νομιμότητα αλλά και το περιβάλλον.

Διαφορετικά, θα έχουμε έναν κυρωμένο δασικό χάρτη ο οποίος θα αποτελεί μαγική εικόνα και θα αποτυπώνει ως δάση και τους οικισμούς με 200 - 300 σπίτια.

Σκληρές ερωτήσεις και αποκάλυψη των πραγματικών προθέσεων της συγκυβέρνησης για τα αυθαίρετα.

Κατά την ομιλία του για το εισαγόμενο ν/σ για τα αυθαίρετα στην Επιτροπή παραγωγής & εμπορίου της Βουλής ο εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ για το ν/σ Βαγγέλης Αποστόλου μεταξύ άλλων τόνισε τα παρακάτω:

«Μέχρι σήμερα δεν κάνατε τίποτα για την αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης, αν και είχατε τη δυνατότητα, αλλά και δε θα κάνετε τίποτα για να σταματήσετε την αυθαίρετη δόμηση αφού και η τωρινή νομοθετική σας πρωτοβουλία δεν διαφέρει καθόλου από όσες έχουν παρθεί μέχρι σήμερα, που όλες έχουν ως μόνιμες επωδούς:

1)           Λύνουμε το κοινωνικό πρόβλημα που έχουν οι κάτοχοι αυθαιρέτων, σήμερα είναι το πρόβλημα μεταβίβασης και σύστασης εμπράγματου δικαιώματος, χθες ήταν το πρόβλημα στέγασης των οικογενειών - Στη προκειμένη περίπτωση το πρόβλημα μεταβίβασης λειτουργεί και ως μέσο πίεσης χωρίς να είναι βέβαιο ότι η σύσταση εμπράγματου δικαιώματος που να στηρίζεται σε υπεύθυνες δηλώσεις μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα

2)           Παίρνουμε χρήματα για να θεραπεύσουμε / αντισταθμίσουμε τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις  - Πρόκειται για το πιο αστείο επιχείρημα, αφού όλοι μας πλέον γνωρίζουμε ότι όσοι υποβάλλουν αντίστοιχες δηλώσεις το κάνουν κυρίως για να καταθέσουν τον οβολό τους στα άδεια ταμεία του δημοσίου. Τα περί πράσινου ταμείου και περιβαλλοντικού ισοζυγίου αποτελούν στάχτη στα μάτια. Μέχρι σήμερα η υφαρπαγή των εισφορών των ελλήνων πολιτών από το δημόσιο γινόταν παράνομα κι έφτανε μέχρι το 97,5% των πόρων του, αφού τόσο με το νόμο 3843/10 ,όσο και τον 4014/11 ήταν υποχρεωτική η είσπραξή τους από το Πράσινο Ταμείο. Σήμερα γίνεται και τυπικά παραμάγαζο του Υπουργού των Οικονομικών αφού θα υπάρχει η δυνατότητα αφαίμαξης και του ελάχιστου 2,5 % που του απέμεινε.

3)            Κόβουμε με το μαχαίρι την αυθαίρετη δόμηση, ορίζοντας συγκεκριμένη περίοδο εφαρμογής της ρύθμισης  - Η αλήθεια είναι ότι η περίοδος εφαρμογής και με τη τωρινή ρύθμιση θα μετατοπίζεται από εξάμηνο σε εξάμηνο με τις αλλεπάλληλες τροποποιήσεις που θα ακολουθούν , όπως συμβαίνει σε κάθε ρύθμιση. Μην ξεχνάτε ότι η περίοδος εφαρμογής του 4014/11 που έληξε 31 Μαϊου του 2013 αντιστοιχούσε σε τέταρτη παράταση.

4)            Βάζουμε κόκκινη γραμμή στην αυθαίρετη δόμηση, κατεδαφίζοντας άμεσα κάθε νέο παράνομο κτίσμα - Αυτό δεν το πιστεύει κανείς, ούτε κι εσείς κ. Υπουργέ . Αντίθετα με όλα όσα προανέφερα κλείνετε το μάτι και στους επόμενους καταπατητές.

Η μόνη ιδιαιτερότητα του ν/σ αφορά τη κάλυψη του νομοθετικού κενού που θα προκύψει από την ακύρωση του προηγούμενου νόμου 4014/11 για τις τακτοποιήσεις των αυθαιρέτων. Κι αυτή η ιδιαιτερότητα δείχνει όχι μόνο έλλειψη σεβασμού στις αποφάσεις του ανώτατου ακυρωτικού δικαστηρίου, του ΣτΕ, αλλά και επιθετική συμπεριφορά, αφού ακυρώνεται μια νομολογία του πριν ακόμη δημοσιευθεί. Θα ‘λεγα το πιο ελαφρύ, η στιγμή που εισάγεται η συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία δεν περιποιεί τιμή για την κοινοβουλευτική μας δημοκρατία.

Προσπαθείτε να επαναφέρετε από το παράθυρο τη μεταφορά του συντελεστή δόμησης - που επανειλημμένα έχει κριθεί αντισυνταγματικός για τον τρόπο εφαρμογής του από το ΣτΕ - καθώς από πολεοδομικό εργαλείο για την αποζημίωση σε είδος των ιδιοκτητών διατηρητέων ή ρυμοτομούμενων ακινήτων μετατράπηκε σε μέσο κερδοσκοπίας υποβαθμίζοντας τις πόλεις. Το ΣτΕ έχει αποδεχθεί με τις αποφάσεις του τον σχεδιασμό ζωνών υποδοχής συντελεστή μόνον ύστερα από πολεοδομικό σχεδιασμό. Και τέτοιες ζώνες δεν έχουν θεσμοθετηθεί .

Από την άλλη γιατί ανασύρετε παλαιοκομματικές συνταγές τάζοντας μεταφορά συντελεστή δόμηση από το πουθενά, τον οποίο θα αγοράσουν ή θα ανταλλάξουν οι οικοδομικοί συνεταιρισμοί για να μπορούν να χτίσουν περισσότερο στο τμήμα της έκτασής τους που μπορεί να είναι οικοδομήσιμο; Έχετε εξετάσει τις διαδικασίες αγοράς όλων των εκτάσεων των οικοδομικών συνεταιρισμών; Έχουν σήμερα όλα τα μέλη στη κατοχή τους τη συγκεκριμένη μερίδα; Μήπως τελικά πίσω από τις ρυθμίσεις  που  κάνετε έχουμε μια νέα επέλαση του real estate;

Γιατί εκχυδαΐζετε τους στοιχειώδεις κανόνες πολεοδομικού σχεδιασμού , συνδέοντάς τους με την αξιοποίηση της αυθαιρεσίας και της παρανομίας για εισπρακτικούς λόγους ;

Αφού προαναγγείλατε τη κατάθεση νέου ν/σ για τον πολεοδομικό σχεδιασμό γιατί  προχωρείτε σήμερα και σε τέτοιες ρυθμίσεις;

Προχτές ψηφίσατε το νόμο για το κτηματολόγιο και τους δασικούς χάρτες. Γιατί σήμερα αφήνετε ανοικτό – με δήλωσή σας - το θέμα του αποχαρακτηρισμού εκτάσεων με τη ψήφιση νέου ν/σ που θα καταργεί τους χάρτες του 1945 ;

Έχουμε βομβαρδιστεί με μια καταιγίδα νόμων ,νομοσχεδίων και υπουργικών δηλώσεων από πλευράς του Υπουργείου σας, αλλά και άλλων όπως των Υπουργείου Ανάπτυξης και του Τουρισμού,  που κατακρημνίζουν κάθε περιβαλλοντική προστασία και νομολογία. 

Θεσμοθετείτε τη τράπεζα γης μέσα από την οποία θα κάνετε ανταλλαγές οικοπεδικής γης. Εμείς είχαμε στο νου μας μια τέτοια τράπεζα για να βοηθήσει την αγροτική δραστηριότητα. Εσείς τη κάνετε για να πολεοδομήσετε την αγροτική γη , γιατί και μόνο η ρύθμιση που εισάγετε για την άρση της προστασίας της αγροτικής γης υψηλής παραγωγικότητας δείχνει ότι τελικά σε αυτή τη χώρα όλα θα πουλιούνται και όλα θα αγοράζονται.

Στο ν/σ περιλαμβάνονται πολλές και ειδικές διατάξεις για τις οποίες θα μιλήσουμε στη κατ΄άρθρο συζήτηση.

Για να αντιμετωπιστεί ριζικά η αυθαίρετη δόμηση πρέπει πρώτιστα να δοθεί ένα σαφές μήνυμα προς την κοινωνία και αυτό περνά μέσα από δύο κινήσεις.

Η πρώτη έχει σχέση με τις κατεδαφίσεις και η δεύτερη με την κατάργηση της εκτός σχεδίου δόμησης.

Αυτή την ώρα υπάρχουν σε όλη την Ελλάδα πάνω από 3.300 αυθαίρετα με τελεσίδικα πρωτόκολλα κατεδάφισης. Να κατεδαφιστούν πάραυτα.

Επίσης αποτελεί κοινή παραδοχή ότι η εκτός σχεδίου δόμηση αποτελεί τη μήτρα της παράνομης δόμησης. Να ξεκινήσει άμεσα η κατάργησή της από την τσιμεντοποιημένη πλέον Αττική και να επεκταθεί σταδιακά σε όλη την Ελλάδα.

Η αντιμετώπιση της ως τώρα παράνομης δόμησης ξεκινά από την καταγραφή των αυθαιρέτων και φτάνει μέχρι τα κοινωνικά προβλήματα που θα προκύψουν από την διαχείρισή τους . Δεν υπάρχει σήμερα σαφής εικόνα όχι μόνο για τον αριθμό και το είδος των αυθαιρεσιών αλλά και για την εμπράγματη κατάστασή τους και τις χρήσεις των εδαφών που βρίσκονται. Κι αυτό θα επιτευχθεί με  την επιτάχυνση των εργασιών κατάρτισης του κτηματολογίου και σύνταξης των δασικών χαρτών.

Τότε όμως θα καταστεί δυνατή η κατάταξη των αυθαιρέτων σε δυο βασικές κατηγορίες, κατά χρήσεις γης που βρίσκονται και κατά κοινωνικές ανάγκες που καλύπτουν, στοιχεία που πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη σε μια πολιτική προσέγγιση του προβλήματος των υπαρχόντων αυθαιρέτων.

Η προσέγγιση αυτή έχει πολιτικό κόστος.

Εμείς θα το αναλάβουμε γκρεμίζοντας και νομιμοποιώντας.