Όταν αξιοποιηθούν τα βοσκοτόπια μπορεί να δουν φως οι κτηνοτρόφοι

Άρθρο του Βαγγέλη Αποστόλου, βουλευτή ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ & πρώην Υπουργού

Δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα Agrenda Σάββατο 24- Κυριακή 25 Σεπτεμβρίου 2022

Μετά την εκ νέου κατοχύρωση της ονομασίας ΚΑΛΑΜΑΤΑ και για τις ελιές ΚΑΛΑΜΩΝ, που αποτελούσε μονόδρομο για την υπεράσπιση της ελαιοκαλλιέργειας στη χώρα μας, επείγει να αντιμετωπιστεί και μια άλλη εκκρεμότητα, η διαχείριση των βοσκήσιμων γαιών της κτηνοτροφίας και ειδικά της αιγοπροβατοτροφίας.

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που παραλάβαμε στο ΥΠΑΑΤ το 2015, από τη συγκυβέρνηση Ν.Δ. ΚΑΙ ΠΑΣΟΚ, ήταν τα πρόστιμα ύψους 1,3 δις ευρώ που μας είχαν επιβληθεί τα προηγούμενα χρόνια, εξαιτίας της κακής διαχείρισης των βοσκοτόπων.

Αντιμετωπίσαμε το πρόβλημα με το ν.4351/2015 για τις βοσκήσιμες γαίες, εντάσσοντας σε αυτές περί τα 79 εκατ. στρ. εκτάσεις δασικού χαρακτήρα που βόσκονται, ενώ παράλληλα στόχος μας ήταν να οριοθετήσουμε ως βοσκοτόπους, τις δασικές εκείνες εκτάσεις που έχουν χαμηλή ξυλώδη βλάστηση και γενικά μπορούν να καλύψουν τις απαραίτητες επιλεξιμότητες για τις ενισχύσεις της κτηνοτροφίας. Πρόκειται για ένα νόμο ορόσημο για τη ζωική παραγωγή (*).

Ταυτόχρονα βέβαια προχωρήσαμε στη σύνταξη των προσωρινών διαχειριστικών Σχεδίων Βόσκησης, αναλαμβάνοντας και τη νομική δέσμευση για τη σύνταξη των οριστικών Σχεδίων Βόσκησης.

Έτσι πετύχαμε ένα σημαντικό πρώτο στόχο: Να πείσουμε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διευρύνει ανάλογα και τον ορισμό των βοσκοτόπων στο κανονισμό Οmnibus, εξασφαλίζοντας με αυτό να γίνουν επιλέξιμες προς ενίσχυση αρκετές βοσκήσιμες γαίες.

Και είχαμε τα πρώτα αποτελέσματα: Αυξήσαμε τις επιλεξιμότητες, πράγμα που μας απέφερε την επιστροφή 445 εκατ. ευρώ από τα πρόστιμα που μας είχαν επιβληθεί από ελέγχους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στα χρόνια 2009 έως και 2011, κυρίως γιατί συνέβαιναν εικονικές μετακινήσεις του ζωικού πληθυσμού. Ανάλογο αποτέλεσμα επιστροφών θα υπάρξει μελλοντικά και για τα υπόλοιπα πρόστιμα της περιόδου 2012-2014, εναντίον των οποίων έχει γίνει από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και ανάλογη με την προηγούμενη προσφυγή.

Επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ την περίοδο 2016 -2019 δεν υπήρξαν αστοχίες στη διαχείριση των βοσκοτόπων. Πρόστιμα όμως ενδέχεται να μπουν με τη νέα προγραμματική περίοδο, δηλαδή από το 2023 και μετά όταν θα αρχίσει να υλοποιείται το στρατηγικό σχέδιο για τον αγροτικό χώρο που κατέθεσε η σημερινή Κυβέρνηση, αλλά και γιατί καθίσταται υποχρεωτική η εφαρμογή της οδηγίας OMNIBUS που πρόσφατα ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία και προϋποθέτει τη σύνταξη των οριστικών Διαχειριστικών Σχεδίων Βόσκησης, γιατί αυτά θα τεκμαίρουν τη χρήση των βοσκήσιμων εκτάσεων.

Μόνον τότε θα αξιοποιηθούν σωστά αυτές οι εκτάσεις και ταυτόχρονα θα δοθεί οριστικό τέλος στα πρόστιμα που απειλούν το ζωτικότερο τομέα της αγροτικής δραστηριότητας, την κτηνοτροφία.

Η δουλειά που κάναμε για την ενσωμάτωση του κανονισμού Omnibus στην ελληνική νομοθεσία ήταν πολύ σημαντική. Ένας κανονισμός που αποτέλεσε και την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στα πλαίσια της αναθεώρησης του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου. Στην τελική διαμόρφωσή της συμμετείχαμε ως κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ σε όλη τη διαδικασία, βάζοντας ως στόχο την αποδοτική εφαρμογή του.

Για να προχωρήσουν όμως οι ενισχύσεις της κτηνοτροφίας πρέπει να συμμορφωθούμε πλήρως με τις περιβαλλοντικές δεσμεύσεις που αποτυπώνονται στο Στρατηγικό Σχέδιο (Σ.Σ.) που κατέθεσε με μεγάλη καθυστέρηση η σημερινή κυβέρνηση και στην υποχρέωσή μας για την ολοκλήρωση των Διαχειριστικών Σχεδίων Βόσκησης (Δ.Σ.Β.).

Σύμφωνα με το Στρατηγικό Σχέδιο της χώρας μας οι κτηνοτρόφοι μπορούν να ενισχυθούν μέσω μίας μόνο ετήσιας παρέμβασης που αφορά στην περιβαλλοντική διαχείριση και βελτίωση των μόνιμων βοσκοτόπων, η οποία υλοποιείται από δύο δράσεις την πρώτη, που αφορά στη βελτίωση της περιβαλλοντικής κατάστασης βοσκήσιμων γαιών σε περιοχές που αντιμετωπίζουν κίνδυνο ερημοποίησης, λόγω διάβρωσης και τη δεύτερη που αφορά στην εφαρμογή προγράμματος εμπλουτισμού και βελτιστοποίησης του σιτηρεσίου. Η πρώτη δέσμευση αφορά στους μη μετακινούμενους κτηνοτρόφους και η δεύτερη στους μετακινούμενους.

Η κυβέρνηση σχεδιάζει τη εφαρμογή του μέτρου αυτού χωρίς να έχει ακόμα ολοκληρώσει τη σύνταξη των διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης παρά τις μεγαλεπήβολες εξαγγελίες. Από το σχεδιασμό του μέτρου είναι φανερό ότι εγκαταλείπει τη σύνταξη τους καθώς μετατίθεται στην ευθύνη του κτηνοτρόφου η κατάρτιση ετησίου Σχεδίου διαχείρισης Βοσκοτόπου της εκμετάλλευσης με τη συνδρομή «πιστοποιημένου» συμβούλου. Με δεδομένο ότι το Στρατηγικό Σχέδιο δεν έχει εγκριθεί ακόμα, τίθεται υπό αμφισβήτηση αν υπάρχει επάρκεια χρόνου για την έγκαιρη προετοιμασία των κτηνοτρόφων και την πιστοποίηση των συμβούλων μέχρι το τέλος του 2022.

Η μη ολοκλήρωση των Διαχειριστικών Σχεδίων Βόσκησης κάνει ασαφή τα κριτήρια με τα οποία θα οριστούν οι βοσκότοποι που έχουν προτεραιότητα, βρίσκονται δηλαδή σε κακή κατάσταση και αντιμετωπίζουν κίνδυνο ερημοποίησης. Είναι επίσης γνωστό ότι με την τεχνική λύση είναι διαφορετικοί αυτοί που κατανέμονται στους κτηνοτρόφους από αυτούς που χρησιμοποιούνται για βόσκηση.

Τα ερωτήματα πολλά: Πως θα εφαρμοστεί το μέτρο; Πως θα μετακινηθούν σε ορεινότερους βοσκότοπους οι κτηνοτρόφοι των νησιών; Υπάρχει σχεδιασμός για τον τρόπο και τις περιοχές που θα μετακινηθούν οι κτηνοτρόφοι; Πότε θα καθοριστούν οι νέοι αυτοί βοσκότοποι; Πότε θα ενημερωθούν οι κτηνοτρόφοι για την υλοποίηση του μέτρου αυτού;

Αποδεικνύεται λοιπόν ότι η συνεχιζόμενη και γενικευμένη ανυπαρξία στήριξης της ελληνικής κτηνοτροφίας προδιαγράφει την άμεση κατάρρευσή της. Ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ προτείνει την άμεση ολοκλήρωση των διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης, την ουσιαστική αποκατάσταση των υποβαθμισμένων βοσκοτόπων με κατάλληλα για βόσκηση είδη, την εξασφάλιση επαρκούς στήριξης των κτηνοτρόφων και μέσω του Στρατηγικού Σχεδίου της χώρας μας.

(*) Αυτός ήταν κυριολεκτικά νόμος Αποστόλου

Όταν η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ διαχειριζόταν τους κοινοτικούς πόρους των αγροτών.

Άρθρο στην Αυγή της Κυριακής 24/05/2020 

Γράφει ο Βαγγέλης Αποστόλου Βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Εύβοιας και πρώην Υπουργός ΑΑΤ 

Με την ανάληψη των καθηκόντων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων το Γενάρη του 2015, οι συνεργάτες μου κι εγώ, βρεθήκαμε μπροστά σε δύο μεγάλα προβλήματα, που αφορούσαν στη διαχείριση των κοινοτικών πόρων και των κρατικών ενισχύσεων. 

Το πρώτο ήταν τα 1,3 δις ευρώ δημοσιονομικές διορθώσεις, δηλαδή πρόστιμα, που είχαν
επιβληθεί στη χώρα μας από τα Ευρωπαϊκό Δικαστήριο(Ε.Δ.) εξ΄αιτίας της κακής διαχείρισης των κοινοτικών ενισχύσεων την προγραμματική περίοδο 2007-2013 και το άλλο ο καταλογισμός ανακτήσεων από τον αγροτικό χώρο περί το 1,5 δις, που μας είχε επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Ε.Ε.) για ενισχύσεις που είχαν δοθεί από τον κρατικό προϋπολογισμό χωρίς την έγκρισή της. 

Δηλαδή συνολικά είχαμε στα χέρια μας μια απειλή προστίμων και παρακρατήσεων μελλοντικών ενισχύσεων που ξεπερνούσαν κατά πολύ τις κοινοτικές εισροές μιας χρονιάς. 

Μπροστά σε αυτή την κατάσταση και με δεδομένο ότι οι πόροι της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), που είχαν συμφωνηθεί το 2014, ξεπερνούν το 50% του εισοδήματος των Ελλήνων αγροτών, προχωρήσαμε στην αντιμετώπιση των συγκεκριμένων προβλημάτων. 

Θα αναφερθώ στη διαχείριση που κάναμε σε δύο χαρακτηριστικές περιπτώσεις. Στη μία που αφορά σε δύο πρόσφατες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, του Φεβρουαρίου του 2020 και του Απριλίου του 2020, με τις οποίες επιστρέφονται στη χώρα μας 445 εκατ. ευρώ, χρήματα που είχαν παρακρατηθεί από κοινοτικές ενισχύσεις και στην άλλη δύο καταλογισμούς, ο πρώτος σε συνεταιριστικές οργανώσεις ποσού ανάκτησης 465 εκατ. και ο δεύτερος σε αγρότες (το γνωστό πακέτο Χατζηγάκη) ποσού ανάκτησης 421 εκατ. ευρώ. 

Οι δημοσιονομικές διορθώσεις των 445 εκατ. μας είχαν επιβληθεί γιατί μετά από ελέγχους της Ε.Ε. στα έτη 2009 έως και 2012, κρίθηκε από μέρους της ότι παραβιάσαμε την κοινοτική νομοθεσία στη καταβολή των ενισχύσεων στους βοσκότοπους. Κατά των προστίμων αυτών έγιναν οι απαραίτητες προσφυγές, στις οποίες οφείλω να πω ότι η προσφορά του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (ΝΣΚ) ήταν πολύ σημαντική. 

Το κλειδί βέβαια για την ευνοϊκή κατάληξη, δηλαδή την επιστροφή των 445 εκατ. στον κρατικό προϋπολογισμό ήταν η πίεση που ασκήσαμε να αλλάξει ο κοινοτικός ορισμός του βοσκοτόπου, που απέκλειε από την επιλεξιμότητα για την είσπραξη κοινοτικών ενισχύσεων τις παραδοσιακά βοσκήσιμες εκτάσεις της χώρας μας. 

Η πρώτη κίνηση που κάναμε σε εθνικό επίπεδο ήταν να θεσμοθετήσουμε με το ν.4351/2015 για τις βοσκήσιμες γαίες, το χαρακτηρισμό ως βοσκοτόπους τις δασικές εκείνες εκτάσεις της χώρας μας που έχουν χαμηλή ξυλώδη βλάστηση και βόσκονται. 

Παράλληλα με συντονισμένες και επίμονες προσπάθειες και σε συνεργασία με χώρες όπως η Ισπανία και η Ιταλία, που είχαν αντίστοιχα προβλήματα, καθώς και την ουσιαστική συμβολή του πρώην Επιτρόπου Γεωργίας Φιλ Χόγκαν, καταφέραμε να διευρυνθεί ανάλογα και ο ορισμός των βοσκοτόπων στον κανονισμό Οmnibus. 

Με το νέο λοιπόν ορισμό δόθηκε η δυνατότητα να γίνουν επιλέξιμοι προς ενίσχυση, αρκετές βοσκήσιμες γαίες, όπως τα θαμνολίβαδα και τα δασολίβαδα, τα οποία παρέχουν τροφή στην αιγοπροβατοτροφία καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, κυρίως στη Νότια Ευρώπη. 

Μάλιστα ο επαναπροσδιορισμός στην χώρα μας των βοσκήσιμων εκτάσεων που πληρούν τα κριτήρια του νέου διευρυμένου ορισμού θα οδηγήσει και σε αύξηση των επιλέξιμων για την κτηνοτροφία βοσκήσιμων εκτάσεων. Βέβαια η σημερινή κυβέρνηση αντί να επιταχύνει τις ενέργειές της για την εφαρμογή του νέου ορισμού στην χώρα μας που θα οδηγήσει στην αύξηση των βοσκήσιμων εκτάσεων, είναι αδρανοποιημένη και επαναπαύεται σε διαβεβαιώσεις ότι η πλήρης σύγκλιση δεν μας απειλεί πλέον. 

Ανεξάρτητα με την εξέλιξη που θα έχει το θέμα της εξωτερικής σύγκλισης, η αύξηση στις βοσκήσιμες εκτάσεις της χώρας πρέπει οπωσδήποτε να γίνει γιατί θα συμβάλει στην μείωση της εικονικά υψηλής, ανά εκτάριο ενίσχυσης, που φαίνεται να απολαμβάνει η χώρα μας, αλλά κυρίως θα βοηθήσει στην ανάπτυξη της αιγοπροβατοτροφίας. 

Οι καταλογισμοί των 465 εκατ. ευρώ για τους συνεταιρισμούς προέρχονται από την εφαρμογή των νόμων 2008/92 και 2237/94 και αφορούν σε χρήματα που ζητείται να ανακτηθούν από (83) πρώην Ενώσεις Αγροτικών Συνεταιρισμών και Αγροτικούς Συνεταιρισμούς καθώς και( 6) συνεταιριστικές εταιρείες γιατί είχαν ρυθμιστεί από την πρώην ΑΤΕ παρανόμως και μάλιστα χωρίς την ενημέρωση της Ε.Ε. 

Για το ζήτημα αυτό ξεκινήσαμε διαβουλεύσεις με την Ε.Ε. και τους ενδιαφερόμενους συνεταιρισμούς, με αποτέλεσμα οι συγκεκριμένοι καταλογισμοί, με τελεσίδικες αποφάσεις Ε.Δ. που αφορούν σε πολλούς συνεταιρισμούς, σήμερα να βρίσκονται πολύ κοντά σε οριστική ευνοϊκή ρύθμιση. 

Πιθανότατα το τελικό χρηματικό ποσό δεν θα ξεπερνά τα 90 εκ ευρώ, δηλαδή θα μειωθεί κατά 375 εκατ. ευρώ, παρέχοντας έτσι την δυνατότητα σε αρκετούς συνεταιρισμούς να ανταποκριθούν σε μια μακροχρόνια εξυπηρέτηση του χρέους τους ,όπως τελικά διαμορφώθηκε. 

Η ανάκτηση του πακέτου Χατζηγάκη αφορά στην υποχρέωση της χώρας μας, με απόφαση της Ε.Ε., για άμεση ανάκτηση των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν από τον ΕΛΓΑ τα έτη 2008 και 2009. 

Η απόφαση αυτή αφορούσε περίπου 725.000 δικαιούχους αγρότες με συνολικό ποσό ανάκτησης 421 εκατ. ευρώ. 

Από τα ανωτέρω ποσά μετά από διαπραγμάτευση η Ε.Ε. αποδέχθηκε την εξαίρεση των δικαιούχων που έχουν αποβιώσει, αλλά και την χρήση του DE MINIMIS (έκτακτη ενίσχυση από το κράτος) της περιόδου 2008-2010, οπότε τα τελικά ποσά διαμορφώθηκαν στα 320 εκ. ευρώ και οι υπόχρεοι αγρότες μειώθηκαν κατά 629.200, δηλαδή έμειναν με την υποχρέωση της ανάκτησης οι 95.800 που πήραν και τις υψηλότερες ενισχύσεις. 

Μένει όμως στη σημερινή κυβέρνηση να εκμεταλλευθεί και τη δυνατότητα συμψηφισμού του υπόλοιπου DE MINIMIS της μνημονιακής περιόδου, πράγμα που θα οδηγήσει και σε μεγαλύτερη απομείωση το υπόλοιπο της ανάκτησης. 

Παράλληλα βέβαια με την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων βάλαμε τάξη και στις πληρωμές των ενισχύσεων. Γνωρίζει πλέον ο αγρότης με την έναρξη της προγραμματικής περιόδου πόσα χρήματα θα πάρει και σε ποιο χρόνο, ώστε να προγραμματίζει κι αυτός τη πορεία της δραστηριότητάς του. 

Β. Αποστόλου: Επιστροφές 445 εκατ. ευρώ έφερε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ως τώρα με τη διαχείριση των προστίμων για τους βοσκοτόπους.

Χαλκίδα, 8/5/2020 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ με την ανάληψη των καθηκόντων της βρέθηκε μπροστά σε δημοσιονομικές διορθώσεις (πρόστιμα) εκατοντάδων εκατ. ευρώ εξ΄αιτίας της κακής διαχείρισης των βοσκοτόπων την προγραμματική περίοδο 2007-2013. 

Η αποτελεσματική υποστήριξη των προσφυγών μας κατά των προστίμων την περίοδο 2016 -2018 έφερε τα πρώτα αποτελέσματα: Την απόφαση του Φεβρουαρίου του 2020 με την οποία επιστρέφονται στη χώρα μας 279 εκατ. και τη σημερινή με την οποία επιστρέφονται ακόμη 166 εκατ. ευρώ, δηλαδή συνολικά ως σήμερα 445 εκατ. ευρώ. 

Το αποτέλεσμα αυτό οφείλεται όμως στη δυνατότητα που μας έδωσε η ψήφιση του νόμου για τις βοσκήσιμες γαίες, να χρησιμοποιήσουμε τις δασικές εκτάσεις με ξυλώδη χαμηλή βλάστηση ως επιλέξιμες για την κτηνοτροφία, μια δυνατότητα που θα μας βοηθήσει σημαντικά και στην αντιμετώπιση του άλλου μεγάλου προβλήματος, της πλήρους εξωτερικής σύγκλισης των κοινοτικών ενισχύσεων. 

Υπάρχουν λοιπόν οι δημοσιονομικές συνθήκες για την έγκαιρη και αποτελεσματική στήριξη του αγροτικού χώρου. 

Β.Αποστόλου: Υπάρχουν πόροι για τη χρηματοδότηση των σχεδίων βόσκησης

Αθήνα, 20/02/2019 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 

Τοποθέτηση του τέως Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Εύβοιας Β. Αποστόλου, κατά τη συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών «Δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς υποψήφιων οδηγών και οδηγών για τη χορήγηση αδειών οδήγησης οχημάτων, άλλες διατάξεις για τις άδειες οδήγησης και λοιπές διατάξεις», για την Τροπολογία που αναφερόταν στην εκπόνηση των διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης. 

«Κύριοι συνάδελφοι, κύριε Πρόεδρε, ειπώθηκαν πολλά, ειδικά για μια τροπολογία που αφορά τις βοσκήσιμες γαίες και εκ των πραγμάτων θα σταθώ για λίγο στο περιεχόμενο του νομοσχεδίου. Έτσι κι αλλιώς, από την εντύπωση που έχω αποκομίσει, σχεδόν όλοι συμφωνούν στην αναγκαιότητα να αναβαθμιστεί και να βελτιωθεί το σύστημα των διαδικασιών συμπεριφοράς των υποψηφίων και ανάδειξης των προσόντων τους. Γίνονται οι απαραίτητες παρεμβάσεις και πιστεύω ότι ένα πρόβλημα που χρόνια ταλάνιζε την ελληνική κοινωνία θα βρει την οριστική και τη σωστή του λύση. 

Θα σταθώ, όμως, ιδιαίτερα, όπως είπα, στα εξής, γιατί ειπώθηκαν πολλά και πρέπει να απαντηθούν, μια και για ένα μεγάλο μέρος της διαδικασίας αυτής που αφορά γενικά τα θέματα βόσκησης και διαχείρισης κτηνοτροφίας είχα τη σχετική ευθύνη. 

Ξεκαθαρίζω, πρώτα-πρώτα, ένα πράγμα, ότι ακόμη, δυστυχώς, δεν έχουν αντιληφθεί πολλοί συνάδελφοι τους όρους «βοσκήσιμες γαίες» και «βοσκότοποι». Βοσκήσιμες γαίες λέγονται αυτές οι εκτάσεις που στη χώρα μας βόσκονται. Αυτές οι εκτάσεις όμως δεν θεωρούνται όλες από πλευράς Ευρωπαϊκής Επιτροπής επιλέξιμες. Ένα μέρος από αυτές θεωρούνται επιλέξιμες, για να συνδεθούν με δικαιώματα και ονομάζονται βοσκότοποι. Είναι πολύ απλά τα πράγματα. 

Με τον ν. 4351/2015, λοιπόν, για τις βοσκήσιμες γαίες -που εγώ τον θεωρώ εμβληματικό για την κτηνοτροφία- μπήκε για πρώτη φορά στο νομικό οπλοστάσιο της χώρας μας ο Εθνικός Χάρτης Βοσκήσιμων Γαιών και καθιερώθηκε ως υποχρέωση της πολιτείας η σύνταξη των διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης αυτών των εκτάσεων. Αυτό έγινε για πρώτη φορά. 

Δύο ήταν οι στόχοι της συγκεκριμένης ρύθμισης: 

Ο πρώτος ήταν να ορθολογικοποιήσουμε τις επιλέξιμες για βόσκηση εκτάσεις, για να κατοχυρώσουμε μέσα από την προσθήκη και άλλων εκτάσεων τα δικαιώματα σε ενισχύσεις των κτηνοτρόφων, αλλά και για να αποφύγουμε τα εκατοντάδες εκατομμύρια πρόστιμων, που μετά από κάθε έλεγχο μας επέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ξεχνούν οι συνάδελφοι των προηγούμενων κυβερνήσεων ότι κάθε χρόνο είχαμε γύρω στα 150, 180, 200 εκατομμύρια πρόστιμα γι’ αυτό το μεγάλο ζήτημα. Αυτά έχουν τελειώσει . 

Ο δεύτερος λόγος ήταν να καταγράψουμε και να αξιοποιήσουμε σωστά για την κτηνοτροφία μας περίπου εξήντα εκατομμύρια στρέμματα δασικών εκτάσεων της χώρας μας που σήμερα βόσκονται. 

Τον πρώτο, λοιπόν, στόχο που σας είπα, τον υπηρετήσαμε άμεσα με τη χαρτογράφηση μέσω των προσωρινών –το επαναλαμβάνω, καθώς το αγνοείτε εσκεμμένα- διαχειριστικών σχεδίων των βοσκήσιμων γαιών. Με τη χαρτογράφηση αυτή -ήταν απαραίτητη η χαρτογράφηση- και με την αιτιολόγηση που κάναμε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητήσαμε και πήραμε τη σύμφωνη γνώμη της για ένταξη στις επιλεξιμότητες αυτών των εκτάσεων όχι μόνο με ποώδη, αλλά και ξυλώδη βλάστηση. Αυτό, όμως χρειαζόταν μια διαδικασία χρόνου , διότι έπρεπε να έχουμε καταγεγραμμένες αυτές τις εκτάσεις, για να μπορέσουμε να ζητήσουμε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία όντως στο τέλος του 2017, μέσα από την πρόταση Omnibus που έφερε για τη μερική αναθεώρηση της ΚΑΠ αποδέχθηκε το αίτημά μας. Περιμένουμε, λοιπόν, αυτό να οριστικοποιηθεί μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού. Αυτός είναι ο προγραμματισμός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οπότε από την επόμενη προγραμματική περίοδο, όπως όντως ήταν ο στόχος μας, έχουμε πάνω από 8 εκατομμύρια στρέμματα αυτών των εκτάσεων να εντάσσονται στις επιλεξιμότητες, για να λύσουμε μια και καλή τα προβλήματα αυτά. 

Το δεύτερο στόχο που υπηρετήσαμε με τη δημιουργία για πρώτη φορά στη χώρα μας μιας Εθνικής Γεωγραφικής Βάσης Δεδομένων Βοσκήσιμων Γαιών είναι αυτό που αυτήν την ώρα είμαστε έτοιμοι να κάνουμε και είναι τα διαχειριστικά σχέδια βοσκήσιμων γαιών. Είναι μια βάση, την οποία θέλουμε να φτιάξουμε, η οποία θα επικαιροποιείται και θα αποτελεί τη δεξαμενή τροφοδότησης της κτηνοτροφίας με βλάστηση, με ζωοτροφές τέτοιες που θα μειώνουν σημαντικά το κόστος των ζωοτροφών που ξεπερνάει το 75%, αλλά και θα υπηρετούν στο διηνεκές την ποιοτική υπόσταση της ζωικής παραγωγής της χώρας μας, που είναι το κύριο και το καλύτερο εργαλείο του αγροτικού χωρου που έχουμε στη διεθνή αγορά . Η αξιοποίηση, λοιπόν, όλων αυτών των βοσκήσιμων εκτάσεων περνάει μέσα από αυτά τα διαχειριστικά σχέδια που συζητάμε αυτήν την ώρα. 

Το κόστος αυτών των μελετών σχετίζεται με τα δεδομένα που υπάρχουν τόσο από τη σύνταξη των προσωρινών σχεδίων, όσο και από αυτά που διαθέτει η πολιτεία σήμερα, όπως είναι η καταγραφή των τύπων οικοτόπων στις περιοχές NATURA , η χαρτογράφηση και η οριοθέτηση αυτών των περιοχών, οι δασικοί χάρτες, οι γεωλογικοί χάρτες, τα διαχειριστικά σχέδια των νερών, οι χάρτες κινδύνου πλημμύρας και το βασικό, βεβαίως, υπόβαθρο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Γι’ αυτό, πιστεύω ότι πρέπει να δούμε πρώτα όλα αυτά τα στοιχεία που διαθέτουμε και μετά να δούμε ποια είναι αυτά τα στοιχεία που λείπουν, για να ολοκληρωθεί το διαχειριστικό σχέδιο βόσκησης μιας περιοχής και τότε να βγει το κόστος. Εκτιμώ ότι μέσα από μια τέτοια προσέγγιση το κόστος θα είναι πολύ μικρότερο από τα 20 εκατομμύρια που αναφέρονται στην αιτιολογική έκθεση της τροπολογίας. Υπάρχουν ήδη τα 5,5 εκατομμύρια από τέλη βόσκησης προηγούμενων χρόνων που εισπράχθηκαν για ανταποδοτικά έργα από τις περιφέρειες. Δεν χρησιμοποιήθηκαν. Μπορεί το Υπουργείο να συνεννοηθεί να καλύψουν το κόστος με αυτό το ποσό , που επαρκεί για την κάλυψη των εργασιών που απαιτούν τα διαχειριστικά σχέδια, όπως και ο ένας χρόνος για την εκπόνηση των διαχειριστικών σχεδίων είναι αρκετός. 

Τα 3,2 εκατομμύρια που εισπράχθηκαν από τις ενισχύσεις των κτηνοτρόφων τη φετινή χρονιά να χρησιμοποιηθούν για συγκεκριμένα έργα που θα προβλεφθούν στα διαχειριστικά σχέδια μετά την ολοκλήρωσή τους και ιδιαίτερα της βελτίωσης των βοσκοτόπων μέσα από την αειφορική διαχείριση. Δεν χρειάζονται, για να προκηρυχθούν τα σχέδια, τα 10 εκατομμύρια επιπλέον που αναφέρονται στην αιτιολογική έκθεση. 

Γι’ αυτό θεωρώ περιττή την ανάμειξη του Ταμείου Γεωργίας και Κτηνοτροφίας στην εκπόνηση των διαχειριστικών σχεδίων, πόσω μάλλον όταν προβλέπεται ότι αυτό το ποσό θα συμψηφιστεί με τις ενισχύσεις της κτηνοτροφίας τα επόμενα χρόνια. 

Γι’ αυτό, λοιπόν, εκτιμώ ότι το θέμα μπορεί να αντιμετωπισθεί με διάλογο με τις περιφέρειες, οι οποίες έχουν αναλάβει τη σύνταξη των συγκεκριμένων διαχειριστικών σχεδίων, αλλά και την όλη διαχείριση των βοσκήσιμων γαιών. Υπάρχουν τα χρήματα, όπως επίσης υπάρχουν και δυνατότητες μελλοντικά να χρηματοδοτηθούν οι συγκεκριμένες εργασίες μέσα από πόρους που αναφέρονται στη διαχείριση των δασικού χαρακτήρα εκτάσεων.» 

Εγκρίθηκε στην Ε.Ε. ο νέος ορισμός για τα μόνιμα βοσκοτόπια - Ευνοϊκή εξέλιξη για την ελληνική κτηνοτροφία.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

                            

Αθήνα, 17 Οκτωβρίου  2017

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Μια ιδιαίτερα ευνοϊκή εξέλιξη για την ελληνική κτηνοτροφία περιλαμβάνει η Συμφωνία που επιτεύχθηκε ανάμεσα στην Εσθονική Προεδρία του Συμβουλίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την πρόταση omnibus – γεωργικά θέματα.

Συγκεκριμένα, ιδιαίτερη σημασία για τη χώρα μας έχει ο νέος ορισμός για τα μόνιμα βοσκοτόπια. Σύμφωνα με το νέο ορισμό  δίνεται η δυνατότητα να γίνουν επιλέξιμες προς ενίσχυση στη Μεσογειακή περιοχή μια πληθώρα φυσικών βοσκήσιμων πόρων, όπως τα θαμνολίβαδα και τα δασολίβαδα, τα οποία παρέχουν τροφή στα ζώα καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.

Οι θάμνοι και τα δέντρα που βόσκονται, αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία της Μεσογειακής βλάστησης πλήρως προσαρμοσμένα στο Μεσογειακό κλίμα και κυρίως την ξηρασία του καλοκαιριού. Για το λόγο αυτό μπορούν να καλύψουν στη Νότια Ευρώπη, τις διατροφικές ανάγκες ζώων τα οποία βόσκουν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και του χειμώνα, μειώνοντας το κόστος και σταθεροποιώντας την παραγωγή κτηνοτροφικών προϊόντων (γάλα, κρέας, φέτα, γιαούρτι), όπου τα μικρά μηρυκαστικά πρόβατα και αίγες αποτελούν την πλειοψηφία του ζωικού κεφαλαίου.

Σε δήλωσή του ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Βαγγέλης Αποστόλου αναφέρει:

«Μετά από μακρά και επίμονη προσπάθεια, έχουμε από την Ευρωπαϊκή Ένωση την έγκριση ενός νέου ορισμού για τα μόνιμα βοσκοτόπια. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί πολύ θετικές προοπτικές για την επίλυση ενός μόνιμου προβλήματος που σχετίζεται άμεσα με την καταβολή των κοινοτικών ενισχύσεων στους Έλληνες κτηνοτρόφους. Συνεπώς δημιουργεί θετικές προοπτικές για την ίδια την Ελληνική κτηνοτροφία. Γι αυτό άλλωστε η χώρα μας πρωταγωνίστησε στις επίπονες προσπάθειες αλλαγής του ορισμού, τονίζοντας τη μεγάλη σημασία του κοινωνικοοικονομικού ρόλου της κτηνοτροφίας ως δραστηριότητας που ασκείται κυρίως σε ορεινές και ημιορεινές περιοχές, δημιουργώντας εισόδημα για τους κατοίκους,  προστατεύοντάς τες από την εγκατάλειψη και παράγοντας προϊόντα ποιότητας και υψηλής προστιθέμενης αξίας».

Αποστόλου: Θεμελιώδους σημασίας η αλλαγή στον ορισμό της έννοιας των βοσκοτόπων.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα, 5 Απριλίου 2017

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Τις βασικές παρεμβάσεις του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής αγροτικής οικονομίας, παρουσίασε κατά την εναρκτήρια ομιλία του στο 2^ο Αγροτικό Συνέδριο της Ναυτεμπορικής, ο Υπουργός Βαγγέλης Αποστόλου.

Ο κ. Αποστόλου επισήμανε μεταξύ άλλων τη σημασία της πρότασης που κατέθεσε η Ευρωπαϊκή ο κ. Αποστόλου, χαρακτηρίζοντας την αλλαγή αυτή «μια μεγάλη παρέμβαση στην αιγοπροβατοτροφία, τόσο στο κόστος παραγωγής της, όσο και στη σωστή και χωρίς πρόστιμα διαχείριση των κοινοτικών της πόρων».

Επιτροπή στο πρόσφατο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας για νέο ορισμό στην έννοια του βοσκοτόπου, που θα περιλαμβάνει πλέον πέραν της ποώδους βλάστησης και τη θαμνώδη ξυλώδη βλάστηση. Αυτό σημαίνει με τα σημερινά δεδομένα επιπλέον 8 εκατ. στρ. επιλέξιμους βοσκοτόπους για τη χώρα μας, τόνισε

Αναλυτικότερα, ο κ. Αποστόλου μεταξύ άλλων ανέφερε:

«Ας δούμε όμως και μια - μια τις παραμέτρους που συνθέτουν την βεντάλια της ανταγωνιστικότητας και τι εμείς ως κυβέρνηση έχουμε κάνει μέχρι τώρα για να ενισχύσουμε τις προσπάθειες που καταβάλλονται στον αγροδιατροφικό τομέα.

Το κόστος ενέργειας στη φυτική παραγωγή είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα και ιδιαίτερα μετά τη κατάργηση της επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης Πετρελαίου που μας επέβαλλε η συμφωνία .

Με το πρόγραμμα net metering οι αγρότες μπαίνουν στον συμψηφισμό ενέργειας, δηλαδή θα μπορούν να εγκαταστήσουν ένα φ/β σύστημα και η ενέργεια που θα παράγει να συμψηφίζεται με αυτήν της κατανάλωσης. Το συγκεκριμένο μέτρο θα προκηρυχθεί άμεσα και θα ενταχθεί σε σχέδια βελτίωσης. Θα δώσουμε ιδιαίτερη βαρύτητα στις συμπράξεις.

Για την κτηνοτροφία μας που το κόστος ζωοτροφών ανέρχεται στο 75% του κόστους παραγωγής.. Προχωρήσαμε ήδη στη ρύθμιση των βοσκήσιμων γαιών, με την οποία αντιμετωπίζονται 2 βασικά ζητήματα:

η διαχείριση 79 εκατ. στρεμμάτων δασικών εκτάσεων που σήμερα βόσκονται και η επιλεξιμότητα για τις ενισχύσεις .

Μετά από προσπάθεια 2 χρόνων στο προχθεσινό Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας στη συζήτηση για την πρόταση omnibus, με την οποία αναθεωρείται σε μερικά σημεία η σημερινή ΚΑΠ και η εφαρμογή της, κατατέθηκε από την Επιτροπή η πρόταση για νέο ορισμό στο βοσκότοπο, που θα περιλαμβάνει πλέον πέραν της ποώδους βλάστησης και τη θαμνώδη ξυλώδη βλάστηση, που σημαίνει με τα σημερινά δεδομένα επιπλέον 8 εκατ. στρ.

Πρόκειται για μια μεγάλη παρέμβαση στην αιγοπροβατοτροφία, τόσο στο κόστος παραγωγής της, όσο και στη σωστή και χωρίς πρόστιμα διαχείριση των κοινοτικών της πόρων.

Για το άλλο μεγάλο ζήτημα της ρευστότητας. Μετά τη κατάργηση της Αγροτικής Τράπεζας ο χώρος έμεινε χωρίς πιστωτικό εργαλείο . Δημιουργήσαμε την κάρτα του αγρότη, που βρήκε μεγάλη ανταπόκριση από το τραπεζικό σύστημα. Όλα δείχνουν ότι εξασφαλίσαμε μια χαμηλότοκη χρηματοδότηση στους αγρότες δικαιούχους βασικής ενίσχυσης για την κάλυψη αναγκών τους που σχετίζονται με την αγροτική τους εκμετάλλευση.

Εργόσημο. Θα σταθώ στο θέμα, λόγω και της πρόσφατης Απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων που έρχεται να αναδείξει εκ νέου μια κατάσταση που δεν τιμά τη χώρα μας και τον πολιτισμό της.

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού θεσπίσαμε ειδική διαδικασία μέσω της οποίας δίνεται η δυνατότητα στους κατόχους αγροτικών εκμεταλλεύσεων να δηλώσουν τους παράτυπα διαμένοντες μετανάστες που απασχολούν και να τους ασφαλίσουν με εργόσημο.

Η διαδικασία αυτή διευκολύνει τους αγρότες να δίνουν νόμιμα αμοιβή και ασφάλιση στους αλλοδαπούς εργάτες γης που δουλεύουν ήδη με μαύρη εργασία, με όλες τις θετικές συνέπειες που έχει κάτι τέτοιο, τόσο για τους αγρότες όσο και για τους μετανάστες.

Με την ευκαιρία αυτή καλούμε για μια ακόμα φορά, τις μεν Περιφέρειες να προωθήσουν και να διευκολύνουν στην εφαρμογή του μέτρου, τους δε αγρότες και εν γένει τους κατόχους αγροτικών εκμεταλλεύσεων, να αξιοποιήσουν το εργόσημο ως εργαλείο που στην πραγματικότητα μειώνει το κόστος παραγωγής και αυξάνει την ανταγωνιστικότητά τους.

Συνεργατισμός. Θεσπίσαμε ένα νέο πλαίσιο λειτουργίας των συνεταιρισμών, που μεταξύ άλλων, δίνει ιδιαίτερο βάρος στις ομάδες και οργανώσεις παραγωγών καθώς και στις διεπαγγελματικές οργανώσεις

Δυστυχώς η συντριπτική πλειοψηφία των συνεταιρισμών που παραλάβαμε, είναι βεβαρυμμένοι με χρέη δισεκατομμυρίων  και έχουν καταστεί κοινωνικά ανυπόληπτοι.

 Όλα αυτά καθιστούν αναποτελεσματική την συμβολή τους στην επίτευξη των παραπάνω στόχων. Επειδή όμως τους συνεταιρισμούς τους χρειάζονται οι αγρότες, δεν θα επιτρέψουμε να κυριαρχήσουν στο χώρο άλλες σκοπιμότητες.

Σε λίγες μέρες μετά από αξιολόγηση θα παραμείνουν στο Μητρώο μόνο οι συνεταιρισμοί που πληρούν τα κριτήρια του νόμου.

Η πορεία των εκκαθαρίσεων, η αξιοποίηση των παραγωγικών μονάδων τους και η εκμετάλλευσή τους από συνεταιρισμούς και οργανώσεις παραγωγών που θα διαθέτουν παραγωγική δυναμικότητα, γνώση του αντικειμένου και της αγοράς είναι ένα σοβαρό θέμα που μας απασχολεί.

Οι παραγωγικές μονάδες των συνεταιρισμών δεν πρέπει και δεν θα αφήσουμε να απαξιωθούν ή λεηλατηθούν.

Εμείς θα είμαστε δίπλα τους στην προσπάθεια για ένα νέο συνεταιριστικό κίνημα με οργανώσεις και ομάδες παραγωγών αποτελεσματικές… που θα προσφέρουν υπηρεσίες στα μέλη τους και όχι χρέη και κακοδιαχείριση.

Σε αυτούς τους συνεταιρισμούς και οργανώσεις παραγωγών θα στηριχθεί η νέα αναπτυξιακή πορεία της υπαίθρου.

Άλλο ένα θέμα που ταλαιπωρούσε για πολλά χρόνια τους συνεταιρισμούς και το έκρυβαν επιμελώς κάτω από το χαλί, ήταν οι ανακτήσεις για χρέη που ρυθμίστηκαν με λάθος τρόπο από τις κυβερνήσεις της δεκαετίας του 90.

Τελεσίδικα καταδικάστηκε η χώρα μας να επιστραφούν. Αυτό θα ήταν καταστροφικό για αρκετούς ακόμη και υγιείς συνεταιρισμούς. Η ενασχόληση μας με αυτό το θέμα επί μια διετία έχει αποφέρει σημαντική μείωση των οφειλόμενων ποσών, η προσπάθεια συνεχίζεται. 

Σε ότι αφορά τις πληρωμές αγροτικών προϊόντων, έχουμε φτάσει στο σημείο, προϊόντα που έχουν ημερομηνία λήξης ολίγων ημερών να πληρώνονται στους παραγωγούς με επιταγές 8 και 10 μηνών, ακόμα και με ανοιχτές ημερομηνίες. Έχει γίνει έτσι ο αγρότης - και ο αγροτικός χώρος εν γένει -, ο κυριότερος πιστωτής του εμπορίου, τη στιγμή που αντιμετωπίζει ο ίδιος μεγάλο πρόβλημα ρευστότητας. Όλη αυτή η στρέβλωση στηρίζεται σε ένα «παραθυράκι» της νομοθεσίας που εξουδετέρωνε, στην πράξη, τη σχετική οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δε θα επιτρέπεται πλέον η πληρωμή των νωπών και ευπαθών αγροτικών προϊόντων σε χρόνους πέραν των  60 ημερών, ανάλογα με το προϊόν, σύμφωνα και με όσα ισχύουν και εφαρμόζονται στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Παρεμβάσεις γίνονται και θα γίνουν για τη στήριξη των  αγροτικών προϊόντων μας που πιέζονται από τις Ελληνοποιήσεις. Δώσαμε σε δημόσια διαβούλευση τη νομοθετική μας πρόταση σταθμό για το χώρο της κτηνοτροφίας, για την υποχρεωτική επισήμανση προέλευσης για το γάλα, τόσο στις συσκευασίες γάλακτος, όσο και στα γαλακτοκομικά προϊόντα.

Ανάλογη ρύθμιση επεξεργαζόμαστε και για τα προϊόντα κρέατος, για τα οποία η επισήμανση προέλευσης, παρότι υπάρχει αντίστοιχη υποχρέωση δεν φτάνει μέχρι το καταναλωτή .

Η εν δυνάμει αξιοποιήσιμη δημόσια γη είναι για τη χώρα μας τεράστιος πλούτος με πολύ μεγάλο επιχειρηματικό ενδιαφέρον. Τα πρώτα στοιχεία καταγραφής της αγροτικής περιουσίας του δημοσίου δείχνουν ότι έχει κυριότητα σε περισσότερα από 640.000 στρέμματα αγροτικών εκτάσεων, αλλά και 2.500 στρέμματα αστικών οικοπέδων.

Η καταγραφή των κτιριακών εγκαταστάσεων (και του εξοπλισμού τους) που έχουν σχέση με την παραγωγική αγροτική δραστηριότητα βρίσκεται σε εξέλιξη. Στόχος μας είναι η συγκεκριμένη περιουσία να αξιοποιηθεί για τη στήριξη της αγροτικής δραστηριότητας και να δίδεται με μακροχρόνια ενοικίαση στο πλαίσιο σχεδίων βελτίωσης ή για παραγωγή ζωοτροφών.    

Επαναφέρουμε με τον θεσμό των αγροτικών συμβούλων τον γεωτεχνικό, τον γεωπόνο και τον κτηνίατρο, στο χωράφι και στο στάβλο. Στόχος μας είναι όχι μόνο η προσφορά δωρεάν συμβουλών, που σήμερα γίνονται από τους προμηθευτές των εφοδίων τους, με ότι αυτό συμβαίνει αλλά και η προώθηση αειφόρων και καινοτόμων δράσεων. Θα δημιουργηθούν τουλάχιστον 300 δομές σε όλη τη χώρα και θα απασχοληθούν πάνω από 1000 γεωτεχνικοί .

Η χώρα μας αποτελεί από μόνη της brand name και αυτό το έχουν κτίσει η ταυτότητα του τόπου και οι άνθρωποι της ελληνικής υπαίθρου. Η καθαρότητα και η θρεπτική αξία των προϊόντων της ελληνικής γης είναι τα μεγάλα πλεονεκτήματα τους, με τα οποία μπορούν να  ανταγωνισθούν στα ίσια τις καλλιέργειες και παραγωγές μεγάλης κλίμακας αλλά αμφίβολης ποιότητας».

Ομιλία Υπουργού Β.Αποστόλου κατά τη συζήτηση και ψήφιση επί της αρχής, των άρθρων, των τροπολογιών και του συνόλου του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων «Βοσκήσιμες γαίες Ελλάδας και άλλες διατάξεις».

Αγαπητοί συνάδελφοι, μπήκαν πολλά ερωτήματα ιδιαίτερα σε ζητήματα κοινοβουλευτικού ελέγχου. Θα έχω τον χρόνο αύριο να απαντήσω. 
Θέλω, όμως, πραγματικά να αφιερώσω την ομιλία μου στο νομοσχέδιο, τονίζοντας βεβαίως ότι η σημερινή μέρα είναι σημαντική για το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Το πρωί, όπως όλοι γνωρίσατε, ανακοινώσαμε το οριστικό χρονοδιάγραμμα των πληρωμών της βασικής ενίσχυσης. Ξεκινάμε. Την Τετάρτη αναρτώνται οι πίνακες με τα δικαιώματα ανά ΑΦΜ. Οι πληρωμές αρχίζουν την Παρασκευή και ολοκληρώνονται την Δευτέρα.

Επιλέξαμε συνειδητά, παρότι ήμασταν έτοιμοι το τελευταίο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου, να πληρώσουμε μετά τον Δεκέμβρη, γιατί ο Κανονισμός μας επιτρέπει να δώσουμε το 90% της εκκαθάρισης και όχι το 70% της προκαταβολής που μπορούσαμε να δώσουμε την προηγούμενη περίοδο. Άρα, λοιπόν, χωρίς καθυστέρηση -το επαναλαμβάνω- γίνονται οι πληρωμές. Ταυτόχρονα, ξεκαθαρίσαμε και ξεκαθαρίζουμε εκκρεμότητες που ξεκινάνε από το 2008, 2009, 2010, 2011, 2012. Προβλήματα ήταν όλα αυτά. Όλα αυτά, λοιπόν, μέχρι τέλος του 2014, θα πληρωθούν μέχρι τις 15 Δεκεμβρίου.
Το επόμενο διάστημα, δηλαδή, 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ θα εισρεύσουν στην επαρχία και ό,τι αυτό συνεπάγεται για ένα χώρο, ο οποίος πραγματικά το έχει ανάγκη.

Επίσης, είναι σημαντική μέρα για το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, γιατί ξεκινάμε σήμερα το παράλληλο πρόγραμμά μας στον αγροτικό χώρο με τη συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία -και το τονίζω ότι έρχεται σχέδιο νόμου στη Βουλή από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης μετά από τέσσερα χρόνια- και κυρίως, βεβαίως, γιατί με το προτεινόμενο νομοσχέδιο εφαρμόζουμε ένα εθνικό σχέδιο για έναν κλάδο, τον κλάδο της κτηνοτροφίας, που είναι ο κλάδος αυτός που απαντά σε δύο ζητούμενα του αγροτικού χώρου.

Το πρώτο ζητούμενο καλείται να καλύψει τη διατροφική επάρκεια της χώρας μας, να καλύπτει όχι μόνο τους κατοίκους, αλλά και τους επισκέπτες. Όλοι το ξέρετε ότι πάνω από 2 δισεκατομμύρια είναι το έλλειμα στο εμπορικό ισοζύγιο αγροτικών προϊόντων και οφείλεται κυρίως σε ζωικά προϊόντα.

Το δεύτερο που καλείται -και οφείλει- να υπηρετήσει είναι την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής γεωργίας μέσα από μια προστιθέμενη αξία που μόνο η ποιοτική υπόσταση των προϊόντων της κτηνοτροφίας είναι αυτή που μπορεί να πετύχει. Άρα, λοιπόν, γι’ αυτό είναι σημαντική η σημερινή μας μέρα.

Παράλληλα, βεβαίως, θέλουμε να υπηρετήσουμε, τουλάχιστον για όσους ασπάζονται την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας, την απρόσκοπτη απορρόφηση των κοινοτικών ενισχύσεων. Από τα 2,8 δισεκατομμύρια πάνω από 500 εκατομμύρια έρχονται για το χώρο της κτηνοτροφίας. Η χώρα μας όχι μόνο δεν απορροφούσε τα τελευταία χρόνια σωστά τις ενισχύσεις, αλλά έχει καταστεί και πρωταθλήτρια χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση στα πρόστιμα και στους καταλογισμούς, ξεπερνούν τα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ, μεγάλο μέρος βεβαίως των οποίων οφείλεται στη διαχείριση των βοσκοτόπων.

Έχουμε, αγαπητοί συνάδελφοι, το μεγαλύτερο ποσοστό άγριων γαιών, 67%. Δηλαδή, τα δασικού χαρακτήρα εδάφη 79 εκατομμύρια στρέμματα, ενώ βόσκονται από αυτά περίπου 52 εκατομμύρια στρέμματα, δεν μπορούσαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις να πείσουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το αυτονόητο, δηλαδή ότι στη χώρα μας βόσκεται και η ξυλώδης βλάστηση.
Εμείς το τονίζαμε χρόνια. Έγινε κατορθωτό τέλος του 2014 αναλαμβάνοντας ως χώρα την ευθύνη για τη σύνταξη διαχειριστικών σχεδίων και τη δέσμευση για την έναρξη καταβολής των δόσεων των προστίμων. Από τις πρώτες μου υπογραφές, όταν πήγα στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης στη πρώτη μου θητεία τον Γενάρη, ήταν αυτή της καταβολής της πρώτης δόσης των 300 εκατομμυρίων ευρώ από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Οφείλω εδώ να απαντήσω και σε ένα ερώτημα που έχει μπει τόσο στη διαβούλευση όσο και στη συζήτηση στην Επιτροπή: Δεν μπορούσε το ζήτημα να αντιμετωπιστεί με μια απλή τροπολογία, πόσω μάλλον όταν υπάρχει ο κίνδυνος να χάσουν οι συγκεκριμένες εκτάσεις το χαρακτήρα τους;
Σε καμιά διάταξη του νομοσχέδιου δεν γίνεται λόγος για μεταβολή του δασικού χαρακτήρα των εδαφών που εντάσσονται στις βοσκήσιμες γαίες. Η δέσμευσή μας για τη χρήση τους για βοσκή διασφαλίζει ακόμη περισσότερο την απαγόρευση αλλαγής χρήσης. Κι επειδή στις περισσότερες περιοχές της χώρας οι εκτάσεις αυτές συνδέονται με το τεκμήριο κυριότητας του Δημοσίου, προκύπτει μέσα από αυτήν τη διαδικασία μια ισχυρότερη παρουσία των εμπραγμάτων δικαιωμάτων του Δημοσίου.

Τι κάνουμε, αγαπητοί συνάδελφοι, με τη νομοθετική πρωτοβουλία; Πρώτον, συνδέουμε και νομοθετικά μια υφιστάμενη επί πολλές δεκαετίες, τουλάχιστον μια εκατονταετία, κατάσταση με τη νομοθεσία του κράτους, ώστε να καταδεικνύεται ότι η διαχείριση των συγκεκριμένων εκτάσεων είναι συνυφασμένη με την κτηνοτροφία και τη χρήση τους ως βοσκήσιμων εκτάσεων.
Και δεύτερον, δημιουργούμε για πρώτη φορά στη χώρα μας μια εθνική γεωγραφική βάση δεδομένων των απαραίτητων βοσκήσιμων γαιών, χωρίς σε καμιά –το επαναλαμβάνω- περίπτωση να επιτρέψουμε την αλλαγή του χαρακτήρα των δασικών εκτάσεων. Αυτή η βάση των δεδομένων θα επικαιροποιείται και θα αποτελεί τη δεξαμενή μέσα από την οποία θα αντλούνται οι επιλέξιμες για βόσκηση εκτάσεις.
Προχωρούμε, λοιπόν, στη διακριτή θεσμοθέτηση της πρότασής μας, όχι μόνο γιατί καθίσταται αναγκαία η ιδιαιτερότητα της βάσης των δεδομένων, αλλά και γιατί εισάγονται για πρώτη φορά στο νομικό οπλοστάσιο-πλαίσιο της χώρας μας οι όροι «διαχειριστικά σχέδια βόσκησης».
Και βέβαια, θα ήταν καλύτερα να είχε ολοκληρωθεί το Εθνικό Κτηματολόγιο, να είχαν κυρωθεί οι δασικοί χάρτες, να είχαν προχωρήσει όλες οι χρήσεις γης. Δεν μπορούμε, αγαπητοί συνάδελφοι, να περιμένουμε άλλο. Γνωρίζουμε τα προβλήματα που θα έχουμε στην υλοποίηση του συγκεκριμένου νόμου, όμως θα τα αντιμετωπίσουμε.

Αυτήν την ώρα έχουμε ήδη ολοκληρώσει τα προσωρινά διαχειριστικά σχέδια και στόχος μας ήταν να καταγραφούν οι βοσκήσιμες εκτάσεις, η υφιστάμενη κατάσταση και το καθεστώς χρήσης τους σε πανελλαδική κλίμακα, με σύγχρονες τεχνολογίες, προκειμένου να γίνει γνωστή η ακριβής επιφάνειά τους, η βοσκοϊκανότητά τους, η λιβαδική τους κατάσταση. Γενικά, με την ολοκλήρωση των προσωρινών σχεδίων, θα έχουμε απογράψει τη φυσιογνωμία τους. Και βέβαια, αυτά τα σχέδια θα δημοσιοποιηθούν με την ψήφιση του νόμου.
Έγινε πολύς λόγος για τα δικαιώματα των κτηνοτρόφων. Είναι τακτοποιημένα. Δεν θα υπάρξει κανένα πρόβλημα στις πληρωμές τους. Είναι σίγουρο ότι θα τους δοθούν φέτος περισσότερα, τουλάχιστον, χρήματα από αυτά που τους δόθηκαν πέρυσι.
Εγώ, όμως, θα σας πάω και πιο πέρα. Ακόμα και στην παραμικρή, στην ελάχιστη περίπτωση που υπάρξει πρόβλημα με την κατοχύρωση των δικαιωμάτων τους, μεμονωμένες περιπτώσεις, τότε θα χρησιμοποιήσουμε στοιχεία που προκύπτουν μέσα από τα προσωρινά σχέδια. Έχει γίνει η σχετική συζήτηση και συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Άρα, λοιπόν, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Το ζήτημα είναι από εκεί και πέρα τι κάνουμε. Τι κάνουμε με τα οριστικά σχέδια, τα οποία υπηρετούν πραγματικά την οραματική μας προσέγγιση για την κτηνοτροφία και ιδιαίτερα για τον κλάδο της αιγοπροβατοτροφίας. Αυτά θα συνταχθούν σε επίπεδο περιφερειακών ενοτήτων. Κάναμε πολλές διαδικασίες, διαβουλεύσεις. Τελικά, καταλήξαμε ότι αυτή είναι η σωστή λύση. Διότι με την περιφερειοποίηση, σε όλη την Ελλάδα να κάναμε μία περιφέρεια, είχαμε προβλήματα σαν κι αυτά που έχουμε βιώσει τα προηγούμενα χρόνια.
Να έχουμε, δηλαδή, κτηνοτρόφους από τη Λακωνία και να παίρνουν τις εκτάσεις στην Ήπειρο. Και κτηνοτρόφους από την Ήπειρο να βρίσκονται στον Έβρο και οι καταλογισμοί να έρχονται συνεχώς. Αυτό έπρεπε να το αντιμετωπίσουμε και το αντιμετωπίσαμε στοχεύοντας στις περιφερειακές ενότητες.

Επιπλέον, μέσα από τα διαχειριστικά σχέδια θα καθορίζονται οι παρεμβάσεις και οι βελτιώσεις της βλάστησης που θεωρούνται απαραίτητες για την αύξηση της βοσκοϊκανότητας. Για πρώτη φορά η βοσκοϊκανότητα αποτελεί το μέτρο για την αειφορική διαχείριση των συγκεκριμένων εκτάσεων.
Με την ολοκλήρωση της σύνταξης της οριστικής μελέτης ακολουθεί η διαίρεση του βοσκότοπου. Μπήκε ένα θέμα: Γιατί βοσκήσιμες γαίες και γιατί βοσκότοπος; Οι βοσκήσιμες γαίες είναι οι εν δυνάμει εκτάσεις που μπορούν να βόσκονται. Βοσκότοποι είναι οι εκτάσεις αυτές οι οποίες θεωρούνται επιλέξιμες ιδιαίτερα από τον Κανονισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εμείς, λοιπόν, θα κατανέμουμε αυτές τις εκτάσεις σε επιμέρους λιβαδικές μονάδες, οι οποίες θα κατανεμηθούν στη συνέχεια στους κτηνοτρόφους, ώστε να εξατομικευτεί η χρήση τους και να σταματήσει το σημερινό καθεστώς της κοινοχρησίας των βοσκοτόπων που είναι και η κύρια αιτία της υποβάθμισής τους. Κάθε κτηνοτροφική εκμετάλλευση θα έχει τη δική της λιβαδική μονάδα.
Στα διαχειριστικά σχέδια θα αναγνωρίζεται και η πολυλειτουργικότητα των φυσικών λιβαδιών. Η βασική τους λειτουργία που είναι η βόσκηση των αγροτικών ζώων δεν θα αγνοεί τυχόν υπάρχουσα δυνατότητα για ταυτόχρονη παραγωγή περισσότερων του ενός προιόντων, παραδείγματος χάριν αρωματικά, μελισσοκομικά προιόντα, φυράματα κ.λπ.

Ειπώθηκε από πολλούς «μα είναι δυνατόν να συνυπάρχουν τα αρωματικά φυτά με τα γιδοπρόβατα ή τα μανιτάρια με τα γιδοπρόβατα;». Τα γιδοπρόβατα δεν τρώνε ούτε τα αρωματικά φυτά ούτε τα μανιτάρια.
Βεβαίως, στοχεύουμε ταυτόχρονα και στην εξασφάλιση μέσω αυτών των λιβαδιών και άλλων υπηρεσιών. Παραδείγματος χάριν, προστασία του εδάφους από διάβρωση, τοπία υψηλής αισθητικής αξίας. Και βεβαίως να έχουμε υπ’ όψιν μας ότι αυτά συνιστούν και βιότοπους για την άγρια πανίδα της χώρας μας. Όλα αυτά θα συνυπάρχουν. Αυτή η πολυλειτουργικότητα θα υπάρχει.

Ταυτόχρονα, όμως, να έχουμε στο νου μας ότι θα προσφέρει στα αγροτικά ζώα μια πράσινη και τρυφερή βοσκήσιμη ύλη για το μεγαλύτερο διάστημα του έτους, ώστε να περιοριστεί η χρήση των έτοιμων ζωοτροφών, που σημαίνει πάρα πολύ απλά ότι θα υπάρξει παράλληλη μείωση του κόστους παραγωγής. Πάνω από 500 εκατομμύρια ευρώ το χρόνο πληρώνουμε -για όσους γνωρίζουν- για εισαγωγή σόγιας.
Επίσης, τα φυσικά λιβάδια είναι πολύτιμα για το πολιτιστικό τους περιβάλλον και τα κτηνοτροφικά προϊόντα που είναι συνδεδεμένα με συγκεκριμένους τόπους και παραδοσιακή διαδικασία παραγωγής, στοιχεία που συνδέονται με την πολιτιστική κληρονομιά της υπαίθρου της χώρας μας.

Αγαπητοί συνάδελφοι, σε όλες τις χώρες και ιδιαίτερα τις ευρωπαϊκές οι φυσικές συνθήκες που επικρατούσαν ήταν αυτές που είχαν ουσιαστικό ρόλο στη διαμόρφωση των εφαρμοζόμενων πρακτικών στη γεωργική δραστηριότητα. Στη βάση αυτή ιδιαίτερα στις βόρειες χώρες -στις περιοχές όπου είχαν φυσικά χορτολίβαδα- είχαν συνδεθεί οι βοσκότοποι με τα συγκεκριμένα χορτολίβαδα.
Το δικό μας ζωικό κεφάλαιο όμως -ειδικά το ζωικό κεφάλαιο στις μεσογειακές χώρες, στις ορεινές μειονεκτικές περιοχές- είχε και ως βοσκήσιμη ύλη αυτό που λέμε ξυλώδη βλάστηση. Το γεγονός ότι η πλειονότητα των βοσκήσιμων γαιών είναι δασικές εκτάσεις οι οποίες καλύπτονται κατά ένα μικρό ή μεγάλο μέρος από ξυλώδη φυτά εξηγεί γιατί εκτρέφονται στη χώρα μας και γίδια από αρχαιοτάτων χρόνων.

Τα συγκεκριμένα αγροτικά ζώα χαρακτηρίζονται ως κλαδοφάγα, γιατί μπορούν να τραφούν με κλαδιά ξυλωδών φυτών, θάμνων ή δέντρων, σε αντίθεση με τα πρόβατα που χαρακτηρίζονται ως χορτοφάγα και τα οποία τρέφονται με χόρτα, ποώδη φυτά.
Δεν είναι τυχαίο που γίδια και πρόβατα δημιούργησαν μαζί μεικτά κοπάδια, τα οποία έχουν ως βασικό στόχο να εκμεταλλεύονται και τις δυο περιπτώσεις βοσκήσιμης ύλης. Και βεβαίως, αυτή η βοσκήσιμη ύλη είναι που έδωσε την ποιοτική υπεροχή στα προϊόντα της δικής μας αιγοπροβατοτροφίας και ήταν η συνύπαρξη αυτών των κοπαδιών που τελικά στην προσπάθειά τους να καλύψουν τις ανάγκες τυροκόμησης της παραγωγής γάλακτος όλων των αιγοπροβάτων που τους οδήγησε στη φέτα με τη συγκεκριμένη σύνθεση και η οποία τελικά φέτα έγινε ένα προϊόν που έχει φτάσει σήμερα να θεωρείται η σημαία των γεωγραφικών ενδείξεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Και εκεί, αγαπητοί συνάδελφοι, το ξέρετε ότι δεν δώσαμε τη μάχη που έπρεπε. Δίνουμε μάχη αυτήν την ώρα, αυτή η μονογραφή που έχει μπει στη συμφωνία με τον Καναδά να χρησιμοποιεί τον όρο φέτα να την ανατρέψουμε. Δύσκολη μάχη. Και το χειρότερο απ’ όλα είναι ότι άλλες χώρες που έρχονται, τρίτες χώρες, για να υπογράψουν συμφωνίες με την Ευρωπαϊκή Ένωση το θεωρούν αυτό ως δεδομένο. Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, ότι εκεί χρειάζεται μεγάλη μάχη.
Και χρειάζεται μεγάλη μάχη, γιατί σήμερα, αγαπητοί συνάδελφοι, ιδιαίτερα για τα προϊόντα της αιγοπροβατοτροφίας ανοίγεται ένα μεγάλο πεδίο προώθησής τους, ζήτησής τους στην παγκόσμια αγορά. Ήδη το γίδινο γάλα αυτήν την ώρα είναι ένα γάλα που ζητείται πάρα πολύ στις βόρειες χώρες. Το ξέρετε όλοι, ήδη με τη φέτα, με το γιαούρτι η ζήτηση είναι πάρα πολύ μεγάλη.

Γι’ αυτό, λοιπόν, εμείς θεωρούμε ότι ήρθε η ώρα η αιγοπροβατοτροφία που αποτελεί, τουλάχιστον για τη χώρα μας, τον κυριότερο κλάδο της κτηνοτροφίας να έχει το δικό της βοσκοχώρο. Άλλωστε, κάτι τέτοιο θεσμοθετήθηκε και από την πρόσφατη περιφεριοποίηση της χώρας, στο πλαίσιο της νέας ΚΑΠ, καθορίζοντας ως μια από τις τρεις προς χρηματοδότηση περιφέρειες εκείνη των βοσκοτόπων.
Δεν κατακερματίζεται, αγαπητοί συνάδελφοι –το επαναλαμβάνω και πάλι- ο δασικός χώρος με τα διαχειριστικά σχέδια. Αντίθετα, αφού θα υπάρχει ο κτηνοτροφικός χώρος, οι κτηνοτρόφοι θα περιορίζονται στο χώρο τους, θα τον υπερασπίζονται ως τέτοιο και ουσιαστικά θα συνδέουν την επιβίωσή τους στην ύπαιθρο με το συγκεκριμένο χώρο. 

Θα ήθελα να βάλω για μισό λεπτό και μια άλλη παράγραφο, μια και η σημερινή ημέρα είναι ημέρα της κλιματικής αλλαγής. Σε μια πρόσφατη συζήτηση που είχαμε για το συγκεκριμένο θέμα της σύνδεσης της κλιματικής αλλαγής με τον αγροτικό χώρο, κατέθεσα μια πρόταση, αυτήν της αναγκαιότητας ανάδειξης ενός νέου φυσικού οικοσυστήματος, του αγροδασικού που μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και ένα τέτοιο είναι αυτό το φυσικό οικοσύστημα που προκύπτει μέσα από τα διαχειριστικά σχέδια που συζητάμε.

Αγαπητοί συνάδελφοι, εφόσον καταγραφούν οι βοσκήσιμες γαίες, όπως σας είπα προηγούμενα, μπορεί να υπολογιστεί η βοσκοϊκανότητα και στη συνέχεια ο αριθμός των ζώων –βοσκοφόρτωση το λέμε εμείς- που μπορεί να βόσκει κατά περίπτωση. Μόνον έτσι μπορεί να γίνει έλεγχος στη βόσκηση κατά χρόνο –περίοδο- και ένταση -αριθμός ζώων που θα βόσκει- και όσο είναι καιρός να διασωθεί αυτός ο τεράστιος νομευτικός πόρος της χώρας.
Γι’ αυτό, λοιπόν, αφού σας βάλω στο νου σας μια μελλοντική εικόνα της αιγοπροβατοτροφίας στην Ελλάδα να ασκείται μέσα από περισσότερες από 5.000 έως 10.000 λιβαδικές μονάδες, σας καλώ να ψηφίσετε τη νομοθετική πρωτοβουλία.
Η κτηνοτροφία και το δασικό περιβάλλον το έχουν ανάγκη. Και χαίρομαι πραγματικά που η ρύθμιση αυτή φαίνεται ότι βρίσκει υπερασπιστές σε ένα πολύ μεγάλο μέρος του πολιτικού κόσμου. Μην στερείτε τη χαρά –θα έλεγα- στον εαυτό σας να συμπαρασταθεί σε ένα χώρο μέσα από μια πραγματική ρύθμιση που θα λύσει προβλήματα και κυρίως θα εξασφαλίσει ένα μεγάλο μέλλον για το χώρο.

Ευχαριστώ.

Βαγγέλης Αποστόλου: Η ρύθμιση για τα βοσκοτόπια προστατεύει την κτηνοτροφία, τα δάση και το Δημόσιο (*)

(*) Συνέντευξη στην Αντιγόνη Ζούντα και την Αυγή της Κυριακής

Την αναγκαιότητα άμεσης διευθέτησης του κρίσιμου ζητήματος της διαχείρισης των βοσκήσιμων γαιών, όχι μόνο για τη διασφάλιση των ενισχύσεων των Ελλήνων κτηνοτρόφων στο πλαίσιο της νέας ΚΑΠ, αλλά και για να πάψει η "αιμορραγία" από πρόστιμα που επιβάλλει η Ε.Ε., συνολικού ύψους άνω των 2,5 δισ. ευρώ, τονίζει ο αναπληρωτής υπουργός ΠΑΠΕΝ Βαγγέλης Αποστόλου.

Μιλώντας στην "Αυγή" της Κυριακής δίνει διευκρινίσεις και απαντά στην κριτική επί του σχεδίου νόμου για τις βοσκήσιμες γαίες και ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχει καμία πρόθεση για αποχαρακτηρισμούς δασών, αντίθετα με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις ενισχύεται η υπεράσπιση του δασικού χαρακτήρα των εδαφών αυτών.

* Ποια ανάγκη σας οδήγησε στην κατάθεση ενός νομοσχεδίου που θεσμοθετεί νέες χρήσεις γης;

Ο λόγος είναι ότι η Ελλάδα, αν και διαθέτει το μεγαλύτερο ποσοστό διάσωσης (67%) στην Ευρώπη, είναι η μόνη χώρα που δεν απορροφά σωστά τις ενισχύσεις της κτηνοτροφίας, φτάνοντας μέχρι του σημείου να πληρώνει πρόστιμα (ξεπερνούν τα 2,5 δισ. ευρώ) γιατί δεν αξιοποιεί και δεν διαχειρίζεται σωστά τους βοσκοτόπους της.

Αν δεν ληφθούν άμεσα πρωτοβουλίες θα υπάρξουν σοβαρότερες επιπτώσεις στα δικαιώματα ενίσχυσης -περί τα 500 εκατ. ευρώ τον χρόνο- της νέας ΚΑΠ, που κι αυτά θα κατανεμηθούν με βάση την έκταση των επιλέξιμων βοσκήσιμων γαιών.

Γι' αυτό κρίνεται αναγκαίο να αποσαφηνιστούν τα όρια των εκτάσεων αυτών, η πλειονότητα των οποίων είναι είτε δασικές με αραιά ξυλώδη βλάστηση (θαμνολίβαδα-φρυγανολίβαδα), είτε χορτολιβαδικές.

Το σίγουρο όμως είναι ότι δεν είχα καμία πρόθεση να προτείνω αποχαρακτηρισμούς στα δάση (είναι γνωστή η πορεία μου), πόσο μάλλον όταν οι προτεινόμενες ρυθμίσεις ενισχύουν την υπεράσπιση του δασικού χαρακτήρα αυτών των εδαφών, δεσμεύοντας τη χρήση τους.

* Το σχέδιο νόμου αντιμετωπίζει τελικά τα προβλήματα ή μήπως δημιουργεί πρόσθετα, αναφορικά με τις δασικές εκτάσεις;

Κανένα πρόβλημα δεν θα προκύψει για τις εκτάσεις αυτές, αφού ο σχεδιασμός που προτείνεται προβλέπει τον καθορισμό τους ως βοσκήσιμων γαιών, χωρίς να χάνουν, όχι μόνο τον χαρακτήρα τους, αλλά ούτε και τη δασοπολιτική τους επιτήρηση.

Η προωθούμενη θεσμική θωράκιση της κτηνοτροφίας προκύπτει από την πίεση που ασκούν στη πολιτεία οι αναπτυξιακές ανάγκες της χώρας για να ρυθμίσει, κατά τρόπο απλό και ουσιαστικό, τα θέματα που σχετίζονται με την παραγωγική αξιοποίηση των βοσκήσιμων γαιών.

* Μήπως με τις προτεινόμενες διατάξεις υπονομεύεται η προστασία των εμπράγματων δικαιωμάτων του Δημοσίου;

Σε καμία διάταξη του νομοσχεδίου δεν γίνεται λόγος για μεταβολή του δασικού χαρακτήρα των εδαφών που εντάσσονται στις βοσκήσιμες γαίες. Η δέσμευση για τη χρήση τους ως βοσκοτόπων διασφαλίζει ακόμη περισσότερο την απαγόρευση αλλαγής τους. Κι επειδή στις περισσότερες περιοχές της χώρας η δέσμευση αυτή συνδέεται με το τεκμήριο κυριότητας του Δημοσίου, προκύπτει ακόμη ισχυρότερη προστασία των εμπράγματων δικαιωμάτων του σε αυτές τις εκτάσεις.

Δημιουργείται για πρώτη φορά στη χώρα μας Εθνική Γεωγραφική Βάση Δεδομένων των απαραίτητων βοσκήσιμων γαιών, χωρίς σε καμία των περιπτώσεων να επιτρέψει την αλλαγή του χαρακτήρα των δασικών εκτάσεων. Η βάση θα επικαιροποιείται και θα αποτελεί τη δεξαμενή από την οποία θα αντλούνται οι επιλέξιμες για βόσκηση εκτάσεις.

* Πόσες και ποιες από τις δασικού χαρακτήρα εκτάσεις της χώρας μπορούν να ενταχθούν στις βοσκήσιμες γαίες και πόσες μπορούν να θεωρηθούν επιλέξιμες;

Από τα υπάρχοντα στοιχεία προκύπτει ότι οι εν δυνάμει βοσκήσιμες γαίες ανέρχονται στα 50 εκατ. στρέμματα.

Τα δικαιώματα χρήσης βοσκής θα στηρίζονται σε εγκεκριμένα διαχειριστικά σχέδια βοσκής, που θα συντάσσονται και θα έχουν ισχύ από 3 μέχρι 5 έτη και στη συνέχεια θα αναθεωρούνται, με ευθύνη του Δήμου ή της Περιφερειακής Ενότητας, αναλόγως του χωρικού εύρους της μελετούμενης έκτασης. Η δε κατανομή τους θα γίνεται από αρμόδια Επιτροπή της Περιφερειακής Ενότητας με τη συμμετοχή και εκπροσώπων του οικείου Δήμου, των κτηνοτροφικών οργανώσεων και της αρμόδιας Δασικής Υπηρεσίας.

* Υπάρχει περίπτωση να κατακερματίζεται ο ενιαίος δασικός χώρος με το πρόσχημα της ανάπτυξης της κτηνοτροφίας;

Η αιγοπροβατοτροφία, που αποτελεί τον κυριότερο κλάδο της κτηνοτροφίας, έχει δικαίωμα να έχει το δικό της "βοσκοχώρο". Άλλωστε κάτι τέτοιο θεσμοθετήθηκε στο πλαίσιο της νέας ΚΑΠ καθορίζοντας ως μία από τις τρεις προς χρηματοδότηση περιφέρειες εκείνη των βοσκοτόπων.

Επόμενο βήμα της πολιτείας είναι οι απαραίτητες εσωτερικές ρυθμίσεις, βάσει των οποίων θα οριοθετηθούν και θα κατοχυρωθούν οι εκτάσεις αυτές μέσα από τα οριστικά διαχειριστικά σχέδια.

Με μια τέτοια ενέργεια δεν κατακερματίζεται ο ενιαίος δασικός χώρος. Αντίθετα, αφού θα υπάρχει ο κτηνοτροφικός χώρος οι κτηνοτρόφοι θα περιορίζονται σε αυτόν και θα τον υπερασπίζονται ως τέτοιο, μια και θα έχει συνδεθεί με την επιβίωσή τους στην ύπαιθρο.

Εξάλλου δεν πρέπει να διαφεύγει την προσοχή μας ότι καλύτεροι φύλακες και προστάτες των δασικών οικοσυστημάτων της χώρας μας είναι οι άνθρωποι που ζουν μέσα και από το δάσος.

* Με αυτό τον τρόπο δεν φαλκιδεύεται η προσπάθεια οικολογικής και δασοτεχνικής ανόρθωσης της δασικής γης;

Η οικολογική και η δασοτεχνική ανόρθωση της δασικής γης δεν υπηρετείται με την παντελή απουσία αγροτικών ζώων από τις περιοχές αυτές και την απαγόρευση της βόσκησης, αλλά με τη λελογισμένη άσκησή της και την ορθολογική διαχείριση των βοσκήσιμων εκτάσεων. Είναι πλέον αποδεκτό από την επιστημονική κοινότητα ότι η κανονική βόσκηση συμβάλλει καθοριστικά στη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Μάλιστα πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι η ελεγχόμενη βόσκηση, όπως θα είναι αυτή των διαχειριστικών σχεδίων, μπορεί να λειτουργεί ως εργαλείο διαχείρισης του περιβάλλοντος, επιδρώντας με ευνοϊκό τρόπο στην οικολογική ισορροπία.

* Είναι συμβατές με τη βοσκή οι παράλληλες χρήσεις, χωρίς να αλλοιώνεται η φυσιογνωμία του τοπίου;

Συμβατές με τη βοσκή παράλληλες χρήσεις είναι αυτές που δεν υποβαθμίζουν τη βοσκοϊκανότητα και δεν αποτρέπουν τη χρήση της βοσκής.

Η αξιοποίηση των βοσκήσιμων γαιών μέσω της ορθολογικής διαχείρισής τους θα έχει ως αποτέλεσμα να διατηρηθεί το άρρηκτα συνδεδεμένο με το φυσικό περιβάλλον ζωικό γενετικό υλικό των τοπικών φυλών αγροτικών ζώων, που συμμετέχουν όχι μόνο ως απλά μέσα συγκομιδής και αξιοποίησης της παραγωγής βοσκήσιμης ύλης, αλλά και ως βασικοί συστατικοί παράγοντες του οικοσυστήματος.

Το ζωικό γενετικό κεφάλαιο της χώρας, που διατρέφεται με φυσική ξυλώδη ή ποώδη βλάστηση, αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του περιβάλλοντός μας, συμβάλλοντας από την πλευρά του στην παραγωγή προϊόντων με προστιθέμενη αξία, όπως είναι τα προϊόντα ΠΟΠ ή ΠΓΕ, με κυρίαρχο και εμβληματικό προϊόν τη φέτα.

* Η περιορισμένη ανάπτυξη της κτηνοτροφίας οφείλεται κυρίως στην έλλειψη εκτάσεων για βόσκηση ή/και στην απρογραμμάτιστη και ανεπαρκή χρηματοδότηση, καθώς και στη λανθασμένη άσκησή της;

Η ανάπτυξη της κτηνοτροφίας γενικά και της αιγοπροβατοτροφίας ειδικότερα πάσχει από το υψηλό κόστος παραγωγής και σ' αυτό σημαντικό ρόλο παίζει το υψηλό κόστος διατροφής. Η χαμηλή ανταγωνιστικότητα οφείλεται κυρίως σ' αυτό τον παράγοντα. Η περιορισμένη συμμετοχή των βοσκοτόπων στη διατροφή των αιγοπροβάτων είναι η βασική αιτία.

Υπάρχει λοιπόν σοβαρό πρόβλημα βοσκοτόπων. Εφόσον είναι γνωστή η έκταση των βοσκήσιμων γαιών, μπορούν να υπολογιστούν η έκτασή τους, η βοσκοϊκανότητα και ο αριθμός ζώων (βοσκοφόρτωση) που μπορεί να βόσκει κατά περίπτωση. Μόνο έτσι μπορεί να γίνει έλεγχος στη βόσκηση κατά χρόνο (περίοδο) και ένταση (αριθμός ζώων που θα βόσκει) και όσο είναι καιρός να διασωθεί ο τεράστιος αυτός νομευτικός πόρος της χώρας.

Απάντηση Αναπληρωτή Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, Β.Αποστόλου στις Επίκαιρες Ερωτήσεις: 1. Με αριθμό 301/2-6-2015 του Βουλευτή Αιτωλοακαρνανίας του Πανελληνίου Σοσιαλιστικού Κινήματος κ. Δημητρίου Κωνσταντόπουλου σχετικά με την υλοποίηση της νέας Κοινής Υπουργικής Απόφασης για την κατανομή των βοσκοτόπων στους κτηνοτρόφους της χώρας. 2. Με αριθμό 311/2-6-2015 της Βουλευτού Σερρών της Νέας Δημοκρατίας κ. Φωτεινής Αραμπατζή σχετικά με τις αδικίες που προκύπτουν από την ανισοκατανομή βοσκοτόπων σύμφωνα με την Κοινή Υπουργική Απόφαση του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Απάντηση Αναπληρωτή Υπουργού, Β.Αποστόλου, σε επίκαιρη ερώτηση (αριθμ. 243) του Βουλευτή Σερρών του Ποταμιού Αλέξανδρου Χατζηδημητρίου, σχετικά με τους επιλέξιμους βοσκότοπους.

Η πολιτική του ΥΠΑΠΕΝ στη Διαχείριση των Βοσκοτόπων.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ 
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα, 28 Μαΐου 2015

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Τα βασικά σημεία της πολιτικής του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης σχετικά με το κρίσιμο θέμα της διαχείρισης των βοσκοτόπων, παρουσίασε σήμερα στους δημοσιογράφους ο Αναπληρωτής Υπουργός Βαγγέλης Αποστόλου.

Σύμφωνα με όσα είπε ο Αναπληρωτής Υπουργός:

Η χώρα μας τα τελευταία χρόνια έχει δεχτεί υψηλότατους καταλογισμούς για τη μη ορθολογική χρήση των βοσκοτόπων στο πλαίσιο των άμεσων ενισχύσεων και του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης. Εξαιτίας αυτών μέχρι σήμερα υπήρξε σημαντική επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού. Μόλις πριν λίγες ημέρες οριστικοποιήθηκε νέο πρόστιμο από την Ε.Ε., αυτή τη φορά για τη διαχείριση των βοσκοτόπων. Είναι ύψους 322 εκατ. ευρώ και αφορά στην περίοδο 2009-2011, ενώ έχει ξεκινήσει η διαδικασία προστίμου και για την περίοδο 2012-2014. Σύμφωνα μάλιστα με νεότερες αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπάρχει ο κίνδυνος να ζητηθεί από την Ε.Ε. η ανάκτηση των καταλογισμών από τους ίδιους τους αγρότες.

Ένας από τους λόγους για τον οποίο οι βοσκότοποι μετατράπηκαν σε μη επιλέξιμες εκτάσεις στην πορεία των χρόνων είναι ότι παρόλο που δηλώνονταν από τους κτηνοτρόφους για τη λήψη ενισχύσεων, δεν έγινε ορθολογική χρήση τους και έτσι μετατράπηκαν σε μη επιλέξιμες εκτάσεις.

Η έλλειψη διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης επιδείνωσε την προαναφερθείσα κατάσταση.

Σήμερα το Υπουργείο έχει πάρει τις αποφάσεις του: δεν θα συνεχίσουμε την προηγούμενη κατάσταση με ανορθολογική χρήση των βοσκήσιμων γαιών και καταλογισμούς. Θα εξορθολογήσουμε τη διαχείριση των βοσκοτόπων και των ενισχύσεων.

Για να μην υπάρχουν τα προβλήματα του παρελθόντος είμαστε υποχρεωμένοι να λάβουμε υπόψη τις τοπικές συνθήκες (αριθμός ζώων, επιλέξιμοι βοσκότοποι), ώστε να μην αναγκάσουμε πάλι τους κτηνοτρόφους σε εικονικές μετακινήσεις των ζώων τους σε απομακρυσμένες Περιφέρειες. Όμως, η κατάσταση της χώρας παρουσιάζει μεγάλη ανισοκατανομή στη διαθεσιμότητα βοσκοτόπων και στο υπάρχον ζωικό κεφάλαιο ανά Περιφερειακή Ενότητα. Η ανισοκατανομή δημιουργεί μεγάλες διαφορές στην αξία δικαιωμάτων που θα κατανέμονταν στους κτηνοτρόφους.

Με τη νέα ΚΥΑ (ΦΕΚ Β΄942, 26.05.2015):

• αμβλύνονται οι διαφοροποιήσεις στην έκταση των προς κατανομή βοσκήσιμων γαιών μεταξύ των κτηνοτρόφων, χωρίς να παραβλέπονται οι ιδιαίτερες τοπικές συνθήκες της κάθε περιοχής
• τηρούνται οι διατάξεις των Ευρωπαϊκών Κανονισμών σχετικά με την επιλεξιμότητα των βοσκήσιμων γαιών, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος καταλογισμών εις βάρος της χώρας μας.
• αποφεύγονται μη ρεαλιστικές λύσεις όπως είναι μετακινήσεις κτηνοτρόφων και ποιμνίων σε πολύ μεγάλες αποστάσεις από την έδρα της κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης.
• δημιουργείται απόθεμα επιλέξιμων βοσκοτόπων στις περιοχές που υπάρχει πλεόνασμα εκτάσεων προς χρήση τόσο από νεοεισερχόμενους κτηνοτρόφους όσο και μετακινούμενους
• όσοι από τους κτηνοτρόφους των περιοχών που διαθέτουν λιγότερες από τις απαιτούμενες επιλέξιμες εκτάσεις, επιθυμούν να κάνουν χρήση βοσκοτόπου μεγαλύτερου από αυτόν που τους αναλογεί, μπορούν οικειοθελώς να αιτηθούν χορήγηση επιπλέον βοσκοτόπου στις περιοχές όπου υπάρχει απόθεμα, εφόσον αποδεικνύουν τη μετακίνησή τους
• δημιουργούνται συνθήκες συμβατότητας με τα διαχειριστικά σχέδια βόσκησης που θα εκπονηθούν
• οι Δήμοι και οι κτηνοτρόφοι έχουν τη δυνατότητα αξιοποίησης των μη επιλέξιμων προς ενίσχυση βοσκήσιμων γαιών της περιοχής τους
• τέλος είναι πολύ σημαντικό να γίνει κατανοητό από όλους ότι ακόμη και αν χρησιμοποιηθούν λιγότερες εκτάσεις βοσκοτόπων τα κονδύλια της περιφέρειας των βοσκοτόπων είναι απολύτως εξασφαλισμένα, αφού θα ανέβει η αξία κάθε δικαιώματος. Δηλαδή, εάν χρησιμοποιούσαμε 2 εκατομμύρια εκτάρια η αξία του κάθε εκταρίου θα ήταν 222,5 ευρώ, ενώ αν χρησιμοποιούσαμε 1,5 εκατομμύριο εκτάρια η αξία κάθε εκταρίου θα είναι 297 ευρώ